विविध-विधा

तिन थरीका मेरा तिन मुक्तकहरुः

एकः जाडाे
कठै मेराे देशलाई अहिले जाडो लागेकाे छ
मानाै‌ मजाले माउकाे फाँचो चुस्ने कुनै पाडाे लागेकाे छ
सधै‌ंकाे सिधा ठानिएकाे जिन्दगीकाे बाटाे पनि
अहिलेकाे जाडाेमा उकालाे ठाडाे लागेकाे छ ।

दुईः पुष

सबै भन्थे पुस भनेकाे फासफुस
घाम पनि छिनमै भासभुस
रामरी सास फेरेर बाेल्न पनि सकिन्न याे पुसमा
जति बाेलिन्छ मात्र खासखुस ।।

तीनः सरकार

सरकार हाे साथीहाे यसलाई बढी नहकार
जनताहरु पनि मन्त्रीहरुमाथि घृणा बढी नखकार
मन्त्रीजीहरु भाेलि के हाे के हाेला कसाे हाेला
यसैले जति सक्छौ अहिले नै डकार ।।

सपनिमा तर्सिएर नव्युंझिएको रात छैन
उनकै यादमा नतड्पिएको गुदुली साँझ छैन ।।

संझनाको वाढी आउँदा मत बाढी पीडित भाछु
उनकै नामको वाहेक मैले नफेरेको सास छैन ।।

जिन्दगीका अनगिन्ति यादका पानाहरु
आँशु रुपी संझनाले नभिजेको रात छैन ।।

सपनीमा उनि आउँदा भुसुक्कै निदाउँछु
रहर भरी उदास वोकी नझस्किएको रात छैन ।।

संसारी यो सुख सवै कस्तो हुन्छ थाहा छैन
उनकै नामको प्रत्येक गाँस नअड्किएको छाक छैन ।।

कस्तो होला छायाँ उनको घाम सँग मागेकोछु
हाँस्न खोज्दा ओठको लाली नझरेको पल छैन ।।

तडप् तडप् तड्पिएर वाँच्नुको नि मजा रैछ
जिन्दगिको परिभाषा नलेखेको रात छैन ।।
LILA BALLAV NEPAL

म गाइको पुजा गर्छु उनी गाइको मासु खान्छिन
म पृथ्वीको पुजा गर्छु उनी मंगलको भ्रमण गर्छिन ।।

म भेज भेज भन्छु उनी कुकुरको मासु खान्छिन
म जनक्रान्ति गर्छु उनी आर्थिक क्रान्ति गर्छिन ।।

म निर्जिव मुर्ति पुजा गर्छु उनी पकृतिको पुजा गर्छिन
म पेटलाइ पुजा गर्छु उनी आफ्नो देशलाइ पुजा गर्छिन ।।

विखण्डनकारी अपराधी देश द्रोहीहरु
पृथ्वीको नाममा राजनीति गर्दैछन यहाँ ।।

पुष २७ को नारा पटक पटक लगाउँदै
मातृ अस्मिता यिनले लुट्दैछन यहाँ ।।

पृथ्वीको नाममा फुलको माला उन्नेहरुले
मेरा पृथ्वीको अपमान गर्दैछन यहाँ ।।

कसरी थामौ हे पृथ्वी मेरा यी आँशु
तिम्रो एकताको छाला काढेर वेच्दैछन यहाँ ।।

एकताका सुत्रधार पृथ्वीलाई सलाम छ
हरेक पुस २७ मा हाम्रो एकता गजव छ ।।

हे पृथ्वी तिमीले छोडेर गए देखी
तिमीले छोडेको एकता वाटैमा घायल छ ।।

कसले वुझ्छ यहाँ तिम्रो एकताको परिभाषा
तिम्रो एकता त यहाँ पैसा कमाउने भाँडो भाछ ।।

तिम्रो पौरखी मुर्तिमा माला लगाउनेहरुवाटै
एकताको भावना कौडी भरमा वेचिएको छ ।।

कठै! मेरो देशको न्यायलयमा भ्रष्टचार हुन्छ ।
अँह बोल्नु हुन्न बोल्यो भने ऊ गिरफ्तार हुन्छ ।

धेरै मिठा देखेका थ्यौं गणतन्त्र पछिका सपना
शिक्षा स्वास्थ्य न्यायमा समान अधिकार हुन्छ ।

व्यवस्थापिका कार्यपालिका न्यायपालिका हेर?
सबै बिक्रिमा छन् पैसामा यसको व्यापार हुन्छ ।

होसमा थिए यात म वेहोसमा थिए
आफ्नै घरको इज्जत दाउमा राख्दै थिए ।।

विराएको वाटोमा खुनको सन्नाटा थियो
अलपत्र मेरो शरिर अपमानमा जलेको थियो ।।

बोल्न खोजे मेरो जिव्रो थुतिएको थियो
सत्यको वाटोमा रगतको पैरो गएको थियो ।।

अनायसै मेरो होश खुलेको पल मा
मेरो भविश्यले मलाइ प्रश्न गरिरहेको थियो ।।

डाक्टर सावका पाइला सधै सत्कर्ममा चलिरहुन्
मुकाविला यिनका सधै अझ अटल वनिरहुन् ।।

अरु सवै देश द्रोही जनता माराहरु
यिनकै पाउमा परिपरि धुरुधुरु आँशु झारुन् ।।

स्वार्थ छैन यिनको मनमा हाम्रै लागि लडेका छन्
जनताको साथ छ यिनमा सधै सफल वनिरहुन् ।।

मैले तिमीलाइ सुझाव दिएं भने
तिम्रो काँधको वन्दुक म उपर चलाइदेउ ।।

मैले तिम्रो कमजोरी देखाइ दिए भने
मलाइ फौजदारीको मुद्धा लगाइदेउ ।।

मैले तिम्रो वारेमा जुवान चलाए भने
मलाइ काल कोठरीमा थन्काइदेउ ।।

म नाथे एउटा सामान्य नागरिक न हु
तिमी विरुद्ध बोल्ने मुख सधैलाइ थुनिदेउ ।।

तिमीसँग शक्ति छ मेरा हड्डि कुड्डि भाँचेर
सधैंका लागि मलाइ नर्क को हकदार वनाइदेउ ।।

हे मेरा देशका राजा महाराजाहरु
सत्य वोल्न खोज्ने मेरा अनगिन्ति जिव्राहरु
भुट्भाट् पारेर तिम्रो जिवनको छाक टारिदेउ ।।

जिन्दगीभर भुल्ने छैन, भनी धाउनेको
लुकिछिपी एकतर्फी नै, माया लाउनेको

हट्यो कि तस्वीर कतै, स्मृतिका भित्ताबाट
जोबिना जिन्दगीको, महल सजाउनेको

जिन्दगीहरू कसैको अधिनमा छन्
त्यसैले दिनहरू अचेल रंगिनमा छन्

सपना देखेर ननिदाएको कैयौ भैसक्दा
मेरा रातहरू उनीसँगै तल्लिनमा छन्

भाग लगाऊ पद नातेदारलाई, पुगे सालीलाई पनि
बनाउ सांसद लैजाऊ माथि, भ्रष्ट र जालीलाई पनि

हार्ने ठुस्स छन् झोक्राएका, जित्ने फुरुङग चंगासरी
सोझा जनता सोझो मन, झुक्किए यसपालिलाई पनि

जिन्दगीमा केही गर्न नसकेर हारें
अन्धकारमा किरण छर्न नसकेर हारें

जतिसुकै अपमान गरे पनि मलाई
त्यो दिलबाट बसाइँ सर्न नसकेर हारें

मेरो शिरको टोपी हमेशा मेरै शिरमा लाउँन पाउँ
सगरमाथा झैं टोपीको देश भनि इतिहास रच्न पाउँ ।।

मेरो देशको कुमारित्व लुट्न र लुटाउन खोजिए
यहि टोपीको सानले उ आउने वाटो छेक्न पाउँ ।।

मेरो संसार मेरो यात्रा अनन्त चन्द्र चुमेको दिन
यहि टोपीको सहाराले आफ्नै संसार हँसाउन पाउँ ।।

मेरो देश मेरो धर्ती सगरमाथाको चुचुरोमा उभिएर
मेरो शिरको टोपीमा मेरै देशको नाम लेख्न पाउँ ।।

नेपाली देशभक्त युवा समाज, आजै अघि सर्न चाहन्छौं
सयौं फूलको एक माला भई, समाज सेवा गर्न चाहन्छौ

सफल बनाऊँ सबै मिली, यो महान अभियानलाई,
अन्यायसँग लड्दै भिड्दै, सबैको दु:ख हर्न चाहन्छौ

विकासे भाषण, स्वार्थी जलप कालोधनले चल्छ राजनीति
पाइन, पैसा, पावरले सोझाकै पसिनामा फल्छ राजनीति

चुनावमा असम्भव केही हुन्न, सबै जनता चिन्छन् नेताजी
जिते बिर्सिन्छन्, हारे कुर्लिन्छन्, प्रतिशोधसँगै जल्छ राजनीति

सिउँदो पखालियो, काख रित्याइयो तर माला लाउँछन् उनै
विकासको नाममा कमिन्छ दाम निरीह नै छल्छ राजनीति

केही पक्कै पनि गर्छु भन्ने सोचले
हो म साच्चिकै छुट्टै खास छु।

अरुले नराम्रो भनेको आधारमा
लाग्छ भने तिम्रा लागि बदमास छु।