kbs
माग्ने
‘माग्ने’ शब्दको उत्पति कसरी भयो र यसलाई सर्वप्रथम् कसले प्रयोग गर्यो भन्ने भाषाशस्त्रीहरूकै टाउको दुखाइको विषय हो । तर मलाई सोध्नुहुन्छ भने –कुनै ‘म’ बाट उठेको नामधारी ब्यक्तिले कुनै बस्तु ‘गन्गन्’ गरी हैरान पारेर फुत्काउन सफल भएबाट ‘माग्ने’ शब्दको उत्पति भएको हुनसक्छ । वा कोही ‘मगन’ नामको मान्छेले कुनै साहु-महाजनलाई माया लाग्दो स्वरमा मागेकाले सो मान्छेलाई ‘मगन’ बाट एकलके लाएर ‘मगने’ भनिएको र पछि अपभ्रंश भएर ‘माग्ने’ भनियो अनि यसैवेलादेखि माग्ने चलन चलेको हो कि ? तर मेरो अनुमान नै मान्नुपर्छ भन्ने केही छैन । तपाईं पनि ‘हनुमान’को अनुमान लाउन सक्नुहुन्छ ।
ढोँगका हाटहरू
मभित्र थुप्रै थुप्रै ढोँगका हाटहरू लागेका रहेछन् । मभित्र थुप्रै थुप्रै पाखण्डका खाटहरू बिच्छिएका रहेछन् । अरुका ढोँगहरूको निन्दा बखानिरहेको बेला मभित्रका ढोँगहरू चुपाचाप सुतेजस्तो गरेर मलाई नै खिस्स खिस्स जिस्क्यिाउँदा रहेछन् । अरुको पाखण्डी चरित्रलाई कुरीकुरी गरिरहेको बखत मभित्रको पाखण्ड पुलकित आनन्दमा रमाउँदो रहेछ । म आफूभित्रकै ढोँगका हाटहरूमा किनमेल गरेर आफ्नो दिनचर्या बाँच्तो रहेछु । म आफ्नै पाखण्डका खाटहरूमा मस्मिन्द सुतेर अरुको खिसिटिउरी गर्दो रहेछु । कति विरोधाभाषी व्यक्तित्वको मखुण्डो धारण गरी म जीवन बाँच्दो रहेछु , आफैँलाई छक्क लागेको छ।
‘मुक्तक विशेषांक’ हेतु रचनाएँ आमंत्रित
चर्चित साहित्यिक एवं सांस्कृतिक त्रैमासिक पत्रिका ‘सरस्वती सुमन’ का आगामी एक अंक ‘मुक्तक विशेषांक’ होगा जिसके अतिथि संपादक होंगे सुपरिचित कवि जितेन्द्र ‘जौहर’। उक्त विशेषांक हेतु आपके विविधवर्णी(सामाजिक, राजनीतिक, आध्यात्मिक, धार्मिक, शैक्षिक, देशभक्ति, पर्व-त्योहार, पर्यावरण, शृंगार, हास्य-व्यंग्य, आदि अन्यानेक विषयों/ भावों) पर केन्द्रित मुक्तक/रुबाई/कत्अ एवं तद्विषयक सारगर्भित एवं तथ्यपूर्ण आलेख सादर आमंत्रित हैं।
अन्तिम प्रहर
तिमी चाहिं किन रोएकी नि ? मनबाट रुने त मैले कोही देखिन त ? आँखाबाट रोएर दुनियालाई के भन्न खोज्दैछ्यौ ? तिम्रो त दिन खुले नि ? अब मेरो हप्काइ खानु परेन । मेरो रिस देख्नु परेन । अब कहिले पनि तिमीले मेरो कारणबाट चित्त दुखाउनु नपर्ने भयो हगि ? म जिउँदो हुँदा कति वचन लगाई रहन्थे । अब त हाई सन्चो भयो तिमीलाई । खप्परमा त लेखेर लेराएकै रहेछौ नि तिमीले ! ल जे जे भयो भयो, जति गल्ति गरें, मेरो बुद्धि पुगेन । म मुर्ख मान्छे । मेरो सोच दरिद्र थियो, मैले सबैको चित्त दुखाएँ । मलाई माफ गरिदेऊ है । अब कहिल्यै दुख दिन्न, कहिल्यै गाली गर्दिन तिमीहरूलाई ।
“रामभक्त रिसाएका छन् । यो फटाहा ! धत्तेरिका त्यसको पनि नाम लिनु ? त्योसित संगत गर्न पुगेर कस्तो गल्तो भयो । के गर्ने, मुखले ठिक्क पार्थ्यो अगाडि परेपछि हिहिहि । “किरणजी तपाईं जस्तो मित्र कहाँ पाउनु ?” भन्थ्यो । अलि पर पुगेपछि धतुरो झार्दो रहेछ । पछि पो थाहा भयो । साथी भनी विश्वास गर्यो, घर व्यवहारको दुखेसो पोख्यो । ऊ त तिललाई पहाड बनाएर उल्टो सुल्टो बुट्टा भरेर कान कानमा हावाको बेग झैँ खबर पुर्याई सक्दो रहेछ । जीवनभर बच्चै बुद्धिको भएर मर्ने भयो फटाहा ।” एक छिन किरण चिताबाटै उसलाई दुख दिने मित्रको सम्झना गर्छ ।
चिता नजिकैबाट आएको आवाज किरणको कानमा ठोकिन्छ – “नरोऊ आमा नरोऊ । एक दिन सबले जानै पर्छ । बरु छिट्टै गएर उनी भाग्यमानी भए । अशक्त भएर घर परिवारको बोझ भएर बाँच्नुभन्दा त जानै जाति नि । उनको आत्माले शान्ति पाओस् । राम्रोसित क्रियाकर्म गरिदेऊ । रोएर के हुन्छ बेकारमा ?” छोराछोरी आमालाई सम्झाउदै थिए ।

पैसा टिप्न आएको म त उँट चराउँदैछु
घामको लालीमा तिम्रो तस्बीर भेटियो
नरोइदेऊ न ए बनकी न्याउली चरी
सोधेँ प्रश्न सभासदलाई महाकालीको खबर ।