Skip to content

गद्य कविता

संयमका प्रतीक गोविन्द गोठाले

  • by

गोविन्दबहादुर मल्ल ‘गोठाले’ नेपाली वाङ्मयका एक शिखर पुरुषको नाम हो । उनको योगदान नेपाली साहित्यमा मात्र हैन नेपालभाषामा पनि रहेको पाइन्छ । हुन त गोठालेको दुवै भाषामा लेखन हुनु कुनै आश्चर्यको कुरा छैन ।

पाँच मुक्तक

  • by

छिमेकी
छिमेकीहरू हाम्रो साँध आफूतिर तान्छन्
हामी चिया प्यूँदै चियापसलमा
छिमेकीलाई गाली गर्छौं
साथीहरू दिनरात हाम्रो खुट्टा तान्छन्

शान्तिका सपनाहरु !

माटोले बलात्कार भोगिरहेको यो बेला
बुद्धहरु सम्बोधिमा हराईरहेको यो बेला
एक हुल ब्वाँसाहरु
मडागास्कर नाघिसकेको छ !

न्रिशंस हत्या गरिएका
कान्छा मानहरुको रगतले
बस्तिहरु रङ्गिएका छन् !
त्यसैले,
सडक मा कालरात्री बिछ्याएको छ
र त्यही सडक मा
गन्तब्यहिन् यात्रा बोकेर -दौदिरहेकी छि न्
आफ्नी प्रियतमको एक झुत्तो प्रेम पत्र बोकेर
हृदयमा -शान्तिका एक हुल परेवा हरु उडाउदै !

समय-बिडम्बना!
धेरै बितिसकेको छ
उनको हाँसोमा हिमाल खुल्दैन
उनको शिरमा सुनगाभा र लाली गुराँस फुल्दैन
चमेली र तिउरियाँ फुल्दैन
बसेको छ उनको सिउँदो माथि बारुदी हिमपात
बगेको छ उनको आँखा भरी मादी र सेती

बखते दमाई र पन्डित बाजे

बखते दमाई
थुकमा धागो चोबल्छन्
र हातले खिपेर
सियोमा घुसार्छन् ।

बखते दमाई
थुकमा चोबलेर
सियोमा अल्झाईएको धागोले
बुट्टेदार कोट र भादगाउँले टोपी सिउँछन्
घरबुनाको दौरा र सुरुवाल सिउँछन्
जनै धारण टुप्पीदार-पन्डित बाजेका लागि ।

पन्डित बाजे
बखते दमाईले सिलाएको
बुट्टेदार कोट र भादगाउँले टोपी लगाएर
घरबुनाको दौरा र सुरुवाल लगाएर
महायज्ञमा कोटी होम हाल्छन्
र सिद्दा उठाएर पेट पाल्छन् ।

पन्डित बाजे
बखते दमाईले सिलाएको
बुट्टेदार कोट र भादगाउँले टोपी लगाउँदा
आफुलाई गर्व गर्छन्,
घरबुनाको दौरा र सुरुवाल लगाउँदा
घमण्ड गर्छन्
तर बखते दमाई लाई छोएमा

20110313_Sanjiwani_PriyaLaiChithi

प्रियालाई चिट्ठी

  • by

नुमाफुङ्को फूल सिउँरेर
चन्दनको टिका पहिरेर
शालिग्रामहरू पार गर्दै
साङ्ग्रिलामा बास बसेको
सूर्यको गर्भबाट
शान्तिका निलाकिरणहरू झुल्किने दसैं
मृत्यु प्रतियोगिताको रणसङ्ग्राम बनेर आएको छ ।

पागल र प्रेमपत्र

पागलहरू !
खाली लिफाफा हातमा बोकी हिंड्छन्
खाली लिफाफा छातीमा च्यापी हिंड्छन्
केबल,
आफ्नी प्रेमिकाको प्रेमपत्र ठानेर
आफ्नी प्रेयसीको सम्झना पत्र ठानेर

मुस्कानी फूलहरू

  • by

जून पोखिएको शीतल रात
भुइँझारको सतरञ्जामा पल्टिएर
चन्द्रज्योत्सनाले पखाल्न सकुँ
बेदनाका दागहरू,
तर नमागुँ हात फैलाएर कसैसँग
दयाको पानी र उपकारका साबुनहरू।

NirvikRai

बसाइँवालालाई खिसी गर्नु व्यर्थ

अन्ध-राष्ट्रबादसँग बिमित
बसाइँवालालाई खिसी गर्नु व्यर्थ

साझा पृथ्वी ।
जहाँ धेरै तलब,
त्यहाँ काम गर्नु मजा ।
हिलोमा गाडिँदै हिँड्नु पर्ने जुत्ताले
ओभानो ठाउँ खोजेझैँ
जहाँ जीवनस्तर उक्सिने
त्यहाँ बसाइँ सर्दा ठीक भएको ।

20110306_MadanRaiLamkhule_Flower

समय

  • by

जीवनले बिर्सिएको
तर आवश्यकताले खोजेको
नभएपनि हुने
तर नभै पनि नहुने मनलाई
निकै टाढा भएको त्यो आकृति
रङ्गी विरङ्गी लाग्ने
आवश्यक्ता थियो फूलको
रङ्गमा आखा लोभिएको थियो

विवश मान्छे

सभ्य र सभ्यताको नाममा
असभ्यताको मनमौजी
रचेर तृप्त हुने स्वाङ पार्दै
अतृप्तको आड्मा निदाउन विवश छ मान्छे

त्रुटि सच्याउनुको सट्टा
बाँधा बिघ्न तेस्र्याउँदै
आफैँलाई भुल्ने गरी
अभ्यस्त रहन विवश छ मान्छे

देश दुख्ने मुटु

  • by

मिल्ने भए यो अढाई सय ग्रामको मुटु
अनगीन्ति टुक्रा पारेर
मनचिन्ते आकारहरूमा ढालेर
नाङ्लो र ढाकरहरूमा
खर्पन र पेरुङ्गोहरूमा
नभए पटुकीको भित्री गाँठोमा पोको पारेर
हिमालदेखि उँधो पठाइदिन्थेँ