विविध-विधा

कलमसँग
जोरी नखोज तिमी
जे पनि गर्छ ।

राजा भगाई
देशमा गणतन्त्र
जनता भोकै ।

तिमीसँगै रुझेको, बर्षातको याद आयो ।
र दुवै एक भएको, रातको याद आयो ।

थोरै डर थोरै लाज, मनमा नजनिंदो !
आज त्यो पहिलो, मुलाकातको याद आयो ।

नसोध म कुन यथार्थमा ढलेर पिउँदैछु,
आफ्नै आँखा आफैसँग छलेर पिउँदैछु,

छैन भन्छ्यौ माया, बिंर्सदै त्यो अतीत,
तर तिम्रो मायाको नशाले गलेर पिउँदैछु,

हाइकू

आस्था को ढुंगा
देवता को बसाई
पुकार सिद्धि

बोलीकै टुनामुनाले ताली परर्र पार्नु भो !
तातो गोली पड्काएर मुटु थरर्र पार्नु भो !

जनतालाई नीरिह र मूल्यहीन बनाएर-
चिल्ला चिल्ला गाडीमा झन्डा फरर्र पार्नु भो !

बगलीमा छुरा रैछ’, मुखले राम राम!
मीठा मीठा कुरा गरी मनै सरर्र पार्नु भो !!

जिन्दगीका अन्त मसी त्यहींनिर पोख्यौ किन
‘मेरो राष्ट्र!’ भन्दै भन्दै बाँकी शब्द रोक्यौ किन ?

राष्ट्र फेरि अमर गीता तिम्रै बरदान यो
बिछोडको शख ढोल हामीबिच ठोक्यौ किन ?

ए! कस्तो घडीमा, उभ्यायौ तिमीले?
हँसाई-हँसाई, रुवायौ तिमीले ।

म हाँसू कसोरी, म बाँचू कसोरी ?
मबाटै कलेजो, चुडायौ तिमीले ।

मातृभूमि छाडी किन नजर बिदेश लाउँछौ दाजु
आमा-बाको माया त्यागी व्यर्थै दुःख पाउँछौ दाजु

यै माटोमा सुन फल्छ किन मोल्छौ तिनका पाउ
आफनै घर उजाडेर कसका छाना छाउँछौ दाजु

गाउँ खेत शुन्यै भाछन् पाखो वारी बाझै रह्यो
रोदी सेलो विर्सिएर कस्ता गीत गाउँछौ दाजु

यति लामो जिन्दगानी बिछोडिंदै बाँच्नु पर्ने
छातीभित्र पिडा राखी अरु सामु हाँस्नु पर्ने

कुन माया सक्कली हो कुन माया नक्कली हो
माया भन्ने चिज पनि सुन जस्तै दाँज्नु पर्ने

त्यो रात.., त्यो झरी.., असिनाको याद गर
एक साथ खलखली, पसिनाको याद गर
छोएकै छैन भन्छौ भने पनि, के नै भो र ?
एक पल्ट तिम्रो चिनो, हसिनाको याद गर ।

बिर्सन कहाँ सक्थें तारा जूनलाई
सरे म त नजिक तिम्रो हुनलाई

धन ल्याऊ कि माया, यो मनभरिको
मन पराउँछौ धरै भन कुनलाई ?

सकिन्छ रे धन त, माया अमर हो
जुनी बित्ने साईनो रोज खुनलाई

स्वदेशमै बस प्यारा गुन्द्रुक ढिडो खाउँला ‘बरू’
झुत्रो झाम्रो त्यही सहि रमाउदै आउँला ‘बरू’

नहोस सुख सयल भो, नहुन देउ घर छाउने खर
तिम्रो मेरो प्रीतिले घरको छानो छाउँला ‘बरू’

मेला पर्म गरौंला हुर्किहाल्छन लाला बाला
साथ बसी हासी खुसी रोदी सेलो गाउँला ‘बरू’

गरीबको रहर बन्यो, साला काठमाण्डौं
धनीलाई शहर बन्यो, साला काठमाण्डौं ।

दुई छाक खान गाह्रो, जति काम गरे पनि
पसिनाको नहर बन्यो, साला काठमाण्डौं ।

कति सोच्नु जीवन, जगतका बारेमा ?
बेफुर्सदिलो आफ्नै फगतका बारेमा ।

हिजोदेखि आजसम्म कति छन् कति ?
भनेर के साध्य उधारो लगतका बारेमा ।

मेरा अक्षर सारेर गए कति
तिनै अक्षर मारेर गए कति !

उस्तै छु म, मेरो अक्षर उस्तै छ
यै अक्षरको चिट्ठा पारेर गए कति!

अक्षरको मर्म र अर्थै नबुझी
अक्षरदेखि हारेर गए कति!

आफ्नै मुल्य थाहा पाउन मनले कर गर्यो
तौलन्छु म तँलाई भन्यो धनले कर गर्यो

महिनाभरि कति कमाइस् बेची तैंले आफूलाई
मेरो मूल्य मलाई बता’ तनले कर गर्यो

एकएक पैसासँग तेरो मोलतोल हुन्छ
तेरो रेट सोध्दै पाखा बनले कर गर्यो

सयौ खोला अरु पनि तर्नै पर्ने रैछ,
तिम्लाई पाउन कयौ दुःख गर्ने पर्ने रैछ,

के गढ्थ्यो र माया गाढा टाढा टाढा बस्दा,
तिम्रै घरको छेउमा डेरा सर्नै पर्ने रैछ,

समाजको बात लाग्ने आफन्त नि टाढा हुने,
माया हुन यस्तै दुःख पर्नै पर्ने रैछ,