विविध-विधा

कालो धन्दा चलाउने त्यो रात बेकार हो
हृदय नै जलाउने त्यो बात बेकार हो

दु:ख पर्दा सबैले दिनुपर्छ हात तर
खाल्डोतिर डोर्याउने त्यो हात बेकार हो

न बोल्न सकें न भन्न सकें
न तिमीभित्र म चल्न सकें

आगो बिनानै जीवन जलिरह्यो
न त केही गरी म निभ्न सकें

उनकै अघि बसी केही लेखुँ भन्छ मन
जब हुन्छिन् टाढा अनि देखुँ भन्छ मन
फूलहरूमा पुतली बस्छ जसरी
थाहै नदिई मनको दैलो टेकुँ भन्छ मन

आज ऐठनले बिहानै उठेँ
अनि अनिँदोमै पत्रिका पढेँ
तर पचेन
किनकि कतै राजनिति भेटिन ॥

लौ बर्बाद!
सायद म बौलाएछु कि ?
मन्त्रीको आशीर्वाद
पत्रकार सन्चो भएछ कि ?

दोष मेरै थियो उस्को, दोष थिएन ।
उस बेला तिम्रो पनि, होश थिएन ।

जिन्दगीको यात्रा सँगै, गरेपछि के
बाँकी यात्रा गर्न कोशौ, कोष थिएन ।

मनभित्रको मझेरीमा तिमी आफैंलाई डुबाएर
सक्छौ भने सोध प्रश्न आँखा आँखा जुधाएर

रामले पनि अविश्वास त गरेके हुन सीतालाई
मनले मान्छ भने सानु हाल अग्नि जलाएर

आफनो ईज्जत आफैंढाकी चोखो बन्नु पर्ने मैले
भैगो सानु झुटो चोखो आफैं हेर फुटाएर

तिम्रो त्यो ओठहरूमा हाँसो छरिदिन्छु म त
खाली त्यो सिउँदोमा सिन्दुर भरिदिन्छु म त

भोलिको के थाहा छ र को कसको हुन्छ भनी
पर्छ भनी मैले तिम्रो सेवा गरिदिन्छु म त

तिम्ले छाडी गएपछि मर्माहत छ -माटो
मल पानी नपाएर नातागत छ माटो !

उता बग्छ सस्तो तिम्रो खून पसिना
यता तिम्रै स्मृतिमा आहत छ माटो !

धान झुल्ने खेतमा काँस फुल्या‘छ
वनकरका दलको यहाँ विरासत छ माटो !

नेताको आश्वासनले थाक्नसम्म थाकियो
केही हुन्छ भनि धैर्य राख्नसम्म राखियो

आज आज भोलि भोलि पूर्व क्षितिज हेरी
प्रचन्ड त्यो गर्मीले पाक्नसम्म पाकियो

खोइ बुझेको नेताले जनताको पिर-मार्का
लोलोपोतोमा इज्जत ढाक्नसम्म ढाकियो

आँखाबाट बर्सिएछ आँसुको यो भेल आज
महल पनि उनी विना लाग्न थाल्यो जेल आज

जोडिएको मुटु टुट्दा सपनाको महल फुट्यो
बिछोडिन लेखे रैछ नियतीको खेल आज

दुई घडा सजाएर उन्कैबाटो पर्खी बसें
मिर्मिरेमा आउछु भनि गरिन ठुलो झेल आज

हिजो साथी भन्नेहरू आज दुश्मन भन्दा रैछन्
आफनै ठानी बोल्दा पनि टाढा टाढा बन्दा रैछन्

मेरो विश्वास कुल्चिएर जालिमाया गर्नेहरू
माथि होइन तलै झारी दुई कौडी मै गन्दा रैछन

देखावटी जे भए नि मन मुटुले माया गर्थे
आस्था रुपी विश्वास दल्दा आफैंमाथि खन्दा रैछन्

तिमी हाँस जिन्दगीभर पूजा गरी बसौंला म
सुख पाउन महल ताक्यौ खरानि नै घसौंला म

यो गरिबको माया अनि तिम्रो सुहाग दाँज्यौ भने
मलाई भन्नु के फरक छ मन बुझाउन हाँसौंला म

यो जुनीमा आफनो भैनौ आँगालोमा ज्यूनु उसको
सँगै मिली सार्यौ पिपल छाडिान भन्दै भाचौला म

आफैंलाई थाहा छैन तिम्लाई मन पराएछु
लौन खोज्देऊ मेरो मनलाई तिमीभित्रै हराएछु

परेलीले बात मार्छ्यौ हेर्छु एक्लै टोलाएर
देख्दो रैछु सपनीमा बर्बराउँदै कराएछु

पिरतीका बात गरी अंगालोमा रमाउदै
प्रस्ताव राखुँ भने तिम्रो अर्कै छ कि डराएछु

तिम्रो घरको आँगनीमा ती जन्तीका लस्कर देखे
मायाको रस चुस्यौ अनि अन्तै सिउदो भर्यौ भेटे

जीवन दिन्छु भन्थ्यौ सधै मेरै काखमा विताएर
आज कस्को डोली चढ्यौ, वियोग हेर भनि छेके

दुई घडा कुल्चिएर तिमीभित्र पस्दा खेरी
मोठमा सुताई अमृत ख्वाए, बिगत सम्झी इच्छा मेटे

मेरो घर उजाडेर कस्का घरमा पस्यौ तिमी
घरको न घाटको पार्यौ बेहाल हेरी बस्यौ तिमी

माया पाए भन्थे तर पछीबाट छुरा हान्यौ
त्यतिले नि नपुगेर आज फेरि डस्यौ तिमी

तिमीसँगै जिउछु मर्छु भन्ने ठुलो धोको थियो
कात्रो ओढयाई पठाइदियौ चिता मेरो कस्यौ तिमी