विविध-विधा

न पाइप गयो न त ग्यास गयो
न जल्यो चुलो न त सास गयो
जब हान्दै तुक्का लाज पचाइ
फर्के घरमा तब बिस्वास गयो
__ __ __ __ __ __ __ __
पुग्दै न पुग्ने पनि बोली हुन्छ???
चरा नमार्ने पनि गोलि हुन्छ???
उनी भन्छन म छु के चिन्ता गर्छौ??
आज रात कुर सब भोलि हुन्छ।।।

क्रान्ति भन्दै कोहि यहाँ बिसौ हजार मान्छे मार्ने
धर्म ओढ्दै अर्को फेरि घरका दाजु भाइ भाड्ने ।।

मासी सके राष्टियता देसभक्तिको खोल ओढि
अभाबको समयमा कोइ चै कठै तुक्का बाड्ने ।।

कता गए बाचा कसम छैन यहाँ लाज सरम
कोहि भन्छ्न सबै जिरो सभापति किन छाड्ने ।।

दक्षिण तिर मेरो देसमा आगो लाग्दा डढेलो झै
माग्दै अंश देसको धम्की दिन्छन जिउदै गाड्ने ।।

सुन्दर देस नटुवा हरुको रंगमंच बन्दै जादा
आज यिनले जितेपनि भोलि हामी सबै हार्ने ।।

झर्छ आसुँ आँखाबाट मनमा चोट लागे पछी
कल्ले सुन्छ पिरमर्का आफ्नै टाढा भागे पछी ।।

आफ्नो भुँडी भर्न यहाँ देउताको त मोल हुन्छ
हुन्न चासो इज्जतको लोभ लालच जागे पछी।।

आँफै कमजोर भये पछी कल्ले बोल्छ अघीसरी
बेच्नु पर्छ अस्मिता नि बिबसताले मागे पछी ।।

कती गर्नु बिरोध अनी कती फेरी क्रान्ति यहाँ
थेत्तरो भई बाच्नु पर्छ बोल्दा बोल्दा थाके पछी ।।

लाग्नु परो खाडीतिर शाहुको रिन परे पछी
पिउदै घाम गरो काम बाध्यताले गरे पछी ।।

हासो खुशी रहर सबै परिवार को पुरा गर्न
दु:ख पाइ रुनु पर्छ आफ्नो खोलो तरे पछी ।।

साथी संगी सँग अब भेट होला कि कुनैदिन
भन्दै बस्दा आशु आउछ रित्तो आश मरे पछी ।।

कत्ती लामो समय ओहो दुई बर्ष बित्नै गाह्रो
के पो गर्नु भाग्य ले नै कष्ट मात्रै भरे पछी ।।

तिम्रो खुसी हाम्रो लागि बाच्ने आधार थियो
आज बेग्लै हिजो सम्म एउटै घरबार थियो

अस्ति सम्म दु:ख सुख बाड्दै हामी बसेका
आज भयो छुट्टै भान्सा एउटै कारोबार थियो

साच्यौ सबै तिम्रै लागि भन्यौ भागबन्डा गरौ
तिम्रो लालच हाम्रो दिल मा ठुलै प्रहार थियो

जन्म देखि आज सम्म जिम्मेवारी पूरा गर्यौ
आज भयो बेकामे हिजो सल्लाहकार थियो

तिमी पनि बाउ भै बूढो हुँदा थाहा पाउलाउ
हाम्रो अन्तिम हासो भित्र कत्रो चीत्कार थियो ।।

तिम्रो पनि मनमा, चोट लाग्यो होला
नभएको नदेखेको, खोट लाग्यो होला

तिमीमाथि विस्वासको, भेल बगाएथे
फुल ठान्थे काडाको, बोट लाग्यो होला

सोच्या थिइन मैले आमा म हत्तारमा फर्किन्छु
साहुको ऋण तिरी नसक्दै बकासमा फर्किन्छु

आफ्नो मात्रै कहाँ होर सपना बा-आमाको पनि
टुक्रा टुक्रा पारी आज विस्वास घातमा फर्किन्छु

न छ बहार न शित्तल्ले नै छुन्छ यहाँ !
र त खाडीमा भक्कानिदै मन रुन्छ यहाँ !!

न देखेँ कोमल को पग्लिने दिल हरु नै
न फूल गुलाब न मखमली फुल्छ यहाँ !!

तातो हावा छ उस्तै आगो जस्तो घाम!
साहेरा पनि मजदुरहरु हास्दै डुल्छ यहाँ !!

ठाउ उस्तै खाडी छ मान्छे झन् पथ्थर !
न दुख्छ न दुखे कोनै बुझ्छ यहाँ !!

न पाउछ बा-आमा को माया ममता
न आफ्नो भन्ने कोहि हुन्छ यहाँ !!

बिरही लामा
लम्जुङ्ग
हाल साउदी रियाध

भोटर सडक मै छ नेता बहान मा भेटिन्छन्
गरिब शितले मर्छ नेता मकान मा भेटिन्छन्
‍
‍
को कति पानी माथी छ न्याय ले छुट्याउदैन
काला कोट धारी आ-आफ्नै अडान मा भेटिन्छन्
‍
‍
भो भेटिँदैन मानबता नखोज्नुस मान्छे भित्र
बरु खोजे धेरै गुण त मसान मा भेटीन्छन्
‍
‍
उ घरबाटै निर्देश दिन्छ सडक बन्द, बजार बन्द
ओठ निचोर्दा दुध आउने, मैदान मा भेटिन्छन
‍
‍
यहाँ मेहनत को अर्थ अर्कै लाग्न थालेको छ ,
जो काम गर्दैन नोट उस्कै सिरान मा भेटिन्छन्

हिमाल जस्तै हाँस्ने भए हिउँको चिसो थाम्नु पर्छ
चिसो थाम्दै हिउँ बोकेर उल्टै क्षितिज डाम्नु पर्छ
चिसो थाम्दै क्षितिज डाम्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुरा
दुनियाँलाई हँसाई राख्न आफ्नै नाडी छाम्नु पर्छ

चाँगे:५ नेसुम, ताप्लेजुङ
हाल: सिंगापुर

दु:ख पिंडा परदेशको भुल्न आउदै छु
मेरो देशको फाँटहरुमा डुल्न आउदै छु”

बिर्सिएर जिन्दगीको हजार ठक्कर हरुलाई
मयाँलुको अंगालोमा झुल्न आउदै छु”

१
नारी अस्मिता
गिद्दे नजरभित्र
कैदी अवस्था

२
बास्नाको बेला
कसले खोज्छ होला?
सुरक्षा ढाल

३
प्रधानमन्त्री
सस्तो लोकप्रियता
जनता भोकै

४
प्रेम दिवस
हिउँको ओछ्यानमा
न्यानो सुताई

५
कान्छीको भट्टी
हेमन्तको रातमा
न्यानो अँगालो

कहिले पुरै देखिएर हिड्नुपर्छ जून जस्तै
कहिले पुरै छेकिएर हिड्नुपर्छ जून जस्तै
सँधै – सँधै जिन्दगीको बाटो उस्तै हुन्न र त
कहिले पुरै मेटिएर हिड्नुपर्छ जून जस्तै

-१-

हरियो मुना
पहेंलिदै बढ्दैछ
छप्पड मुनि

-२-

सङ्लो पोखरी
सङ्लै जूनको छाँया
संसारै राम्रो

-३-

माटोमा फेरी
मान्छेको रगतले
पप्पी नफुलोस्

-४-

शीतको थोपा
ढुक्कै लज्जावतीमा
जमेर हाँस्छ

-५-

हाम्रो नेपाल
फूलैफूलको देश
मिलेर फुलौं

-६-

पुर्नु हुँदैन
हाइकुको निहुँमा
तिलिचो ताल

चाँगे:५ नेसुम ताप्लेजुङ
हाल: सिंगापुर

बिना कसुर दोषी बनाई बोली बार्यो निष्ठुरीले
अजम्बरी साइनो तोडी जिउँदै मार्यो निष्ठुरीले

विश्वासको दियो किन निभ्यो कारण सोधिरहें
अनेक झुटो बहानामा मलाई टार्यो निष्ठुरीले

जिउनुको रहर मर्दैछ मेरो
आशाको दियो निभ्दैछ मेरो

अभावमा तिम्रो यी नयनबाट
पीडाको आँशु झर्दैछ मेरो

मोडहरु छिचोल्दै यात्रामा अघि
जीवनको गाडी कुद्दैछ मेरो

जीवनका रङ्गीन पलहरु टिप्दै
निष्ठुरी कालले लग्दैछ मेरो

अभावको बिस्कुन कसरी सुकाउँ
आँशुमा यो मन जल्दैछ मेरो

साचो बोल्छु भन्ने आज समाजमा झुटो भयो
रोप्दा बिरुवा एसेलुको अगेरीको बुटो भयो

राम्रो हुन खोज्दा यहाँ कुरा काट्ने कति धेरै
हरियो रुख नि चोट खादा सुक्दै आज ठुटो भयो

सक्ने ले पो मनपरी जे जे गरे पनि हुन्छ
मसिरमा धान काटी कात्तिक तिर चुटे भयो

आफ्नो दुनो सोझिए पछि आफन्त नि नचिन्ने लाइ
किन शान्ती चाहियो घरमा दाजुभाइ फुटे भयो

पल्लो घरको छोरो मर्दा वल्लो घरलाई शान्ती भयो
आफ्नै दाजु भाइ मार्दै कुन्नी कस्तो क्रान्ती भयो

घर भित्र आगो लगाई पानी माग्दै छिमेकि को
दैलो कुर्दा आज आफ्नै सम्पत्तिको हान्ति भयो

स्वार्थ आफ्नो पूरा भए मरुन अरु के नापिन्छ
आफ्न्तको लास छोडी पराइको जन्ती गयो

कलह रोपि मिलापका कुरा गर्ने कति कति
कोदो रोपि तोरि खोज्ने सारै ठुलो भ्रान्ती भयो