कथा

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको मुनामदन नपढ्ने नेपाली कमै होलान् । मुना मदनको कथा धेरै पुरानो नेपालको कथा हो – अर्थात् लगभग सय वर्ष अर्थात एक शताब्दी अगाडिको हो ।

बाहिर मूलगेटको घण्टी बज्यो, बजिरह्यो । म निद्रा – अनिद्रामा छु ।

म साविक वमोजिम मोर्निङ्ग वाकबाट फर्के, पस्दा पस्दै वैठक कोठामा यौटी महिलालाई देखेँ ।

फेरि डेरा सर्नुपर्ने भयो । काठमाडौ आएको १० वर्ष भयो – यो मेरा १२ औं डेरा हो । आफ्नो पढाई कता, जागिर कता । यही डेरासराइसँगै जिन्दगी बित्ने भयो ।

देविकालाई दोस्रो पटकको विदेश यात्रामा पटक्कै रूचि थिएन । तर विदेश नगई भएको थिएन । घरबाट साइतको टीका लगाएर हिँड्दा उनका गोडा भारीभारी भएका थिए । उनी त्यस दिन उदासउदास थिइन् । लोग्नेको कमाइको भर छैन । गाउँबाट सदरमुकाम आउँदा सानो आफ्नो घर होस् भन्ने चाहनालाई बास्तविकतामा परिवर्तन गर्न दुवैले केही समय सानो पसल पनि थालेका हुन् । समयले साथ दिएन । पहिलो पटक विदेशबाट फर्केपछि उनले यतै नेपाल बस्ने इच्छा पनि गरेकी हुन् । आखिरमा विदेश नगई भएन ।

‘त्यो खप्परेले मलाई जारी हाल्नै सक्तैन ।’ उसले मनमनै यति कुरा गर्दै आफ्नो सुरुवाल कस्यो । दौरालाई ऐनाअगाडि टमक्क कसेर मिलायो । ‘हैन, जुनसुकै रङको दौरा लगाए पनि कति नसुहाएको ?’ उसलाई आफैँसँग रिस उठ्यो ।

‘तिमी जस्तोसुकै देखिए पनि म त ज्यान पो दिन्छ ए साहिँला !’ मास्तिर रिबिने कान्छीले बोलेका यी शब्दहरू नै त हुनु् उसका लागि बाँच्ने उपाय ।

गैराघरे पण्डितको छोरा हिरामणि पौडेलको स्मरण शक्ति बेजोडको थियो । बालक काल मै उसलाई हिन्दू धर्म शास्त्रको राम्रो छाप बसेको थियो । उसलाई जगन्नाथ गुरागाईको लोकप्रिय खण्ड काव्य गुणरत्नमाला कण्ठस्थ जस्तै थियो ।

सक्यो वारयेतं जलेन हुतभुक छत्रेन सूर्यातपो
नागेन्द्रो निशिताङकुशेन समदो दण्डेन गोगर्दभौ ।
व्याधिर्भेषज संग्रहैश्च विविधैर्मन्त्र प्रयोगगैर्विषं
सर्वस्यौषधिमस्ति शास्त्रविहितं मूर्खस्य नात्यौषध म ।

तर……..

साथीको हात थर्र काम्यो । पसिना खल्खली आयो । खुट्टा लर्याक लुरुकै भयो । जिउ फतक्क गल्यो । उसले सपनामा पनि नचिताएको कुरा भयो । ऊ किंकर्तव्यविमूढ भयो । जहाँको त्यहीं ठिंग उभिएको उभियै भयो ।

“….मित्र ! हाम्रो अनन्त यात्राको यो पहिलो पाइला हो । पहिलो पाइलाको सुरुवातमा नै …” मेरो कुरा पूरा हुनु अगाडि नै – “तर, यो मबाट हुन्दैन ”– उसले निश्चयसाथ भन्यो – “एक हुँदैन, दुई हुँदैन, तीन हुँदैन” – यति भनेर ऊ यसरी बस्यो कि अब ऊ आफ्नो निर्णयबाट एक इन्च पनि यताउता हुनेवाला छैन ।

निधनको बेला गुरुप्रसादले दुई तले घरको माथिल्लो तलाको फ्याटमा दिवाकर दाजुको परिवार र तल्लो भुइँ तलामा मनोहर अर्थात् भाइ चाहिंको परिवारले मिलेर बस्नु भनेकोले केही वर्षसम्मसँगै मिलेर बसे । तर भाइ चाहिं अलिक क्षुद्र मतिको भएकोले यसै विषयलाई लिएर अदालतमा मुद्दा हाल्यो, तलमाथि बरोबरी गरेर बस्नु पर्ने वा कुनै एकले घर निखन्नु पर्ने कुरा झिकेर मुद्दामा जिरह गर्यो । आफूले नसके पनि दाजुले घर निखनेर आफूलाई बिदा देओस् भन्ने उसको सोच थियो । तर दाजुसँग कहाँ हुनु पैसा । यसैले दुवैले घर निखन्न आँट गरेनन् । यस विषयमा निकै लामो बहस पछि अदालतले आलोपालो गरी तल र माथि दुवै मिलेर बस्नु भन्ने आदेश सुनाएकाले त्यसै गरेर बसेका थिए । यही आधारमा दाजुको परिवार माथिबाट तल र भाइको परिवार तलबाट माथि सरेर बस्यो ।

सन् २५००को कुरो थियो पृथ्बीका सबै तेलका कुवाहरु सुक्न थाले । सबै ठाउँमा पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेल नपाएर हाहाकार हुन थाल्यो । यातायातका साधनहरु चल्न छाडे । एकातिर उब्जिएका अन्नहरु बजार नपाएर सड्न थाले भने अर्कोतिर जति पैसा भए पनि खाद्यान्न नपाएर मानिसहरु भोकभोकै मर्न थाले । यसरी भोकभोकै मर्नेको सिलसिला सन् २९९९ सम्म चल्यो ।

“हे भाइ ! कति फेसबुक खेलिराको ? ओहो तिमीले त लाइक कति ठोकिराको ? कि सबका सबलाई लाइक ठोक्छौ ?”

“हैन ?” भन्ने छोटो उत्तर दियो उसले ।

(ऊ फेसबुकमै व्यस्त थियो कुरा गर्ने फुर्सद थिएन उसलाई )

“कति साथी छन् तिम्रा ?”

एकदिन भगवान आफ्नो लोकबाट व्रम्हमाण्ड संसारका सर्वत्र न्याय दिलाउन जुटिरहँदा धेरै थकित भए अनि त्यसै मेसोमा भगवानलाई मत्र्यलोकमा मानिसहरुमा कोचाहिँ मलाई मद्दत गर्ने रहेछन् भनेर निरीक्षण गर्ने बिचार पलायो ।

अनि भगवानले ध्यानदृष्टिले मत्र्यलोकमा सर्वत्र निरीक्षण गर्दा

सुनसान रात छ । म मेरा कोठामा एडिक्सन लाईफ बोकेर पल्टिरहेछु । ओछ्यानमा … । झ्यालबाट भित्रिएका चिसो वतासका स्पर्शहरु लिइरहेछु । त्यसैले मेरा आँखा खुल्ला छन् । रातभरि निद्रादेवीको स्वागतमा लुटपुटी संघर्ष गरेका मेरा आँखा र थकित मनले फेरि अर्को युद्धको सामना गर्नुपरेको छ । वास्तवमा मेरो लाइफ आफैमा बोझ अनि रातहरु कुरुक्षेत्र ।