Skip to content

kbs

20110228_DeshSubba

रेखा कविता, मुसायरा गजल र विचारको सँगम

आइतबार २७ तारिख
हङकङ् ।

हङकङको चुनवानमा गरिन्दै आएको साहित्यिक छलफल याउ मा तेइको म्याक डोनाल्डमा सम्पन्न भयो । छलफलमा कवि टंक सम्बाहाम्फे, बिमल राई, गजलकार विष्णुनन्द चाम्लिङ, समालोचक तथा कवि दाजु गुरुङ्, गायिका तथा गीतकार शुशिला थुलुङ र म देश सुब्बा उपस्थित भएका थियौँ । यो हङकङलाई उज्यालो बनाउने हाम्रो नियमित कार्यक्रम हो । यो क्रम ५ वर्षदेखि निरन्तर गरिरहेका छौँ । यसले हङकङलाई बौद्धिक जमातमा निकै उज्यालो बनाएको छ । यो वैचारिक मञ्चनको चौतारी । यसमा धेरै भन्दा धेरै साहित्यकार, पाठक, समालोचक बोलाउँदै आएका छौँ । तर पनि समयले तिहुनभुटुन साटेर खानुपर्ने ठाउँमा भनेको जस्तो नहुँदोरहेछ ।


बायाँबाट सुशीला गुरुङ, दाजु गुरुङ्, देश सुब्बा, विष्णुनन्द चाम्लिङ, बालकको साथमा टंक सम्बाहाम्फे

सवाल-जवाफ (गजल) : स्वदेशमै बस प्यारा

  • by

स्वदेशमै बस प्यारा गुन्द्रुक ढिडो खाउँला ‘बरू’
झुत्रो झाम्रो त्यही सहि रमाउदै आउँला ‘बरू’

नहोस सुख सयल भो, नहुन देउ घर छाउने खर
तिम्रो मेरो प्रीतिले घरको छानो छाउँला ‘बरू’

मेला पर्म गरौंला हुर्किहाल्छन लाला बाला
साथ बसी हासी खुसी रोदी सेलो गाउँला ‘बरू’

आमा बन्ने रहर

  • by

रात परिसकेको थिएन, बत्ती भने बलिसकेका थिए। “के छ हालखबर यार !” अलि हतारिँदै हिक्मत आइपुग्यो। विशाला केही पहिले आइपुगेकी थिइन्।

चल्तीको भाषामा, उनीहरू गर्लफ्रेन्ड-ब्यायफ्रेन्ड हुन्।

मृत दूनको एक भरिया

  • by

भोकले बिझाएको शिथिल हाड-छाला
विपूल बोझले लड्खडाएर
एक आपसमा स्वतन्त्र बन्ने प्रयासमा
परितप्त रक्त-पसिनाले गिल्गिलिएको छ ।

वर्षाते जलधारामा नाँचेको
पहाडी टुप्पाका देहाती झुप्राहरू,
शोषण र चुसाइले चाउरिएर नाङ्गिएका
आफ्नै स्वामित्वमा नभएका मधेसी तृणकुटीहरू
यी भन्दा पनि जीर्ण भग्नावशेष
तण्डुल र चुनाको किम्मती गासलाई
पुरै दिनको बेचबिखनको मुल्यले
एक नशालु प्यालाको रगिंन दुनियाँले मेटेको छ ।

यी छन् र त हामी बाँचेका छौँ

  • by

माघको अन्तिम हप्ता । मौसमविदहरूले पश्चिमी पहाडमा कतै कतै बादल लाग्न सक्छ भनेर तर्साएका थिए । उनीहरूको अनुमान गलत भएको कुरा धनगढीबाट काठमाडौँ जानका लागि जहाज उडेको केही बेरमै थाहा भयो । बादल कतै थिएन । जहाजको देव्रेतिर समथर मैदान, चुरे र महाभारत पर्वत अनि हिमाल सबै छ्याङ्गै देखिए । हिमालको तेर्साे शृङ्खलामा अपि र सैपाल सुदूर पश्चिममा थिए ।

सङ्घर्ष

  • by

“हैन बाबू ! तिमीलाई त चिनेकै जस्तो लाग्छ । यस्तो बिरानो देशमा तिमी किन आएको ? तिमी त हाम्रै नेपाली हैन त ?”

“हो नि आण्टी हो । म नेपाली नै हो । मैले पनि तपाईंको एकदमै परिचित अनुहार हेर्दै छु ।”

मुन्नी बदनाम हुईको धून र ‘तृषित’हरू

  • by

मुन्नी बदनाम हुई डार्लिङ तेरे लिए … चाबेलबाट रत्नपार्क आउने क्रममा चढेको माइक्रोबसमा धन्किरहेको यो गीत र गीतसँगै नजानिंदो पाराले झुमिरहेका यात्रु देख्दा भर्खरै चाबेल मैजुबहालमा भेटिनुभएका डा. राममान ‘तृषित’को गीत सम्झन पुगेँ –

‘मैले पुण्य मन पराएँ या पाप मन पराएँ
जे होस् मैले तिमीलाई चुपचाप मन पराएँ

धरानको इतिहास, पुराण र किम्बदन्ती

  • by

धरान क्षेत्रको सबभन्दा पुरानो पौराणिक, पुरातात्त्विक वा ऐतिहासिक स्थल वराहक्षेत्र हो । वाराह पुराणमा कोसी (कौशिकी) र कोका खोलो दुइटैको नाम एकैसाथ आउँछ (अस्ति मत्स्यशिला नाम गुहृयं कोकामुखे वरम् ! धारा पतन्ति तिस्रो वै कौशिकीमािश्रता नदीम्) ।

मनहरूलाई

  • by

सुनसान रातमा
गाउँको चौतारीको
रहर लाग्दि, झ्याङ्गिएर बेरिएको
शीतलताले
च्यातिएको मनहरूलाई
शीतलता नदिंदोरहेछ
बादलका पछ्यौरीभित्र
कोमल हाँसो
पवित्र स्नेह सम्झन्छु
गाउँघर पाखा पखेरा

प्रभाले आत्महत्या गरिन्

  • by

“आमा त्यो को हो?” छोरी प्रभाले शंकास्पद हेराईले आमा बिमलालाई प्रश्न तेर्स्याई । हतपतीमा रहेकी आमाको अनुहारमा कालो बादल मडारिन थालेको थियो । के गरौं कसो गरौं भयो ।

आफूलाई नियन्त्रणमा राख्दै बिमलाले भनिन्, “त चिन्दिनस्, किन चाहियो तँलाई?”

तर आज यस्ता उत्तरले मान्ने वाली थिईन प्रभा । त्यसैले भनिन्, “नचिनेको मानिस हाम्रो घरमा किन आएको त?”

बिमलाको अनुहार हेर्न लायकको भएको थियो । उनको मुखाकृति हेर्दा एक किसिमको डर, त्रास फैलिएको अनुभव सजिलै गर्न सकिने भएको थियो । बिमला चुप लागेर आफ्नो कोठाबाट निस्किएर सिधै बाथरुम तर्फ लागिन् । प्रभा पनि पछि पछि गैइन् तर ढोका बन्द भैसकेको थियो बाथरुमभित्रबाट त्यतिखेरसम्म ।

साला काठमाण्डौं

गरीबको रहर बन्यो, साला काठमाण्डौं
धनीलाई शहर बन्यो, साला काठमाण्डौं ।

दुई छाक खान गाह्रो, जति काम गरे पनि
पसिनाको नहर बन्यो, साला काठमाण्डौं ।

अपांगता (मनोन्यास)

  • by

धर्तीको रंगमन्चमा सुनौलो बिहानीका पर्दाहरू उठिसके । त्यो मृदुल उज्यालो क्षितिजलाई अपदस्थ गरी समयले बिस्तारै बिस्तारै आफ्नो मुठीमा पार्दै लगिरहेछ । भ्यागुतोलाई सर्पले निले जस्तै निल्दै निल्दै बिहानी रातमा परिणत हुँदै गैरहेको छ । शिशिर यामको तिख्खर जाडोले बिस्तारै गाँज्दै लगिरहेको छ । दुखका आगाध चिसो सिरेटोले गर्दा जीवनको त्यो भरिलो रुखबाट सुन्दर सपनाका अनगिन्ती हरिया पातहरू मरिरहेका छन । कर्मको क्षितिजबाट उदाउने ती भाग्यका सुन्दर कोपिलाहरू अन्योल र निरंकुश समयको परिधिभित्र कैदी भै वैलिदै गैएका छन । आशाका ती कलिला पालुवाहरू धमाधम बसन्तको आगमन नहुदै मरिरहेका छन । निर्दयी र निरंकुशताको रातको तुषारोले सुन्दर फुलहरू पनि बिस्तारै अोइलिंदै मर्दै छन । त्यो खुला आकास पनि जून बिना छटपटाइरहेको छ । मात्र पिलपिल चम्कने मधुरो रोशनी छरेर ताराहरूले आफ्नो उज्यालो खोज्दै चम्किरहेका छन । कृतिम औंशीको रातले रामराज्यमा सामराज्य जमाइरहेको छ । बाताबरण मलिन छ । घर घरमा बल्ने दियोको रोशनी पनि अवैध क्रान्तिको हुरीले पटक पटक निभाउदै फेरि बाल्दै गर्दा थकित देखिन्छ ।

सवाल-जवाफ (गजल) : आफ्नै मुल्य थाहा पाउन मनले कर गर्यो

आफ्नै मुल्य थाहा पाउन मनले कर गर्यो
तौलन्छु म तँलाई भन्यो धनले कर गर्यो

महिनाभरि कति कमाइस् बेची तैंले आफूलाई
मेरो मूल्य मलाई बता’ तनले कर गर्यो

एकएक पैसासँग तेरो मोलतोल हुन्छ
तेरो रेट सोध्दै पाखा बनले कर गर्यो