kbs

दुष्ट नाश गर्ने पर्ब भन्छन सबै होली
बिरुपी नै पारी दिन्छन रंग सबै घोली ।

चौडा निधार, ठुला ठुला आँखा, कालो लामो केशकी धनी निशाको विवाह रमेशसँग भएको लगभग दुई बर्ष बितिसकेको थियो । अन्तर्मुखी स्वभावको २८ बर्षीय रमेश आफूभन्दा ५ बर्ष कान्छी, सुन्दर जीवनसाथी पाउँदा निकै हर्षित र दङ्ग थियो । झट्ट हेर्दा रमेश र निशाको जोडी कता कता अमिल्दो देखिन्थ्यो । पातलो, अग्लो कदको रमेश युवा अवस्थामै अलिक कुप्रो देखिन्थ्यो भने नाक लामो भएकोले होला आँखाहरू खोपिल्टाभित्र पसेको भान हुन्थ्यो । उनीहरूको विवाह परिवारकै सहमतिमा मागेर भएको थियो ।

विवाहको प्रारम्भिक दिनहरूमा निशा रमेशसँग बोल्न लजाउँथिन् । तर पछिल्ला दिनहरूमा रमेशको सामीप्यमा रहँदा बस्दा निकै खुलेर हाँस्ने बोल्ने गरेकी थिइन् ।

नियतिले झारिसक्यो झटारोले झार्नु पर्दैन
निरंकुशता मौलाएको छ शकुनिले हार्नु पर्दैन

आफैं परिरहेको छु अदृश्य बन्धनहरूमा यहाँ
त्यसमाथि निर्दयी काँडे तारले बार्नु पर्दैन

सुख सबैको भित्री इच्छा हो । समृद्धशाली बन्ने सबैको सपना हो । शान्तिको सुवास चारैतिर फैलियोस्, उन्नतिको मूल सर्वत्र फुटोस्, भातृत्वको भावना यत्रतत्र मौलाओस् भन्ने चाह सबको हुनसके उत्तम हुन्थ्यो । यही आकाङ्क्षा र अपेक्षा एउटा चोखो भावना हो । धेरै दुःख पछिको थोरै सुख पनि अमृत बन्छ । लामो समयसम्म कहर काटेपछि मनमा नौलानौला रहर जाग्छन् । ती रहर पूरा भए मान्छे गमक्क पर्छ, पूरा नभए भाँडभैलो गर्न तम्सला कि भन्ने त्रास हुन्छ । कलिलो मुनालाई निमोठ्न सजिलो हुन्छ । त्यो मुना जति कलिलो देखिन्छ, त्यति आशलाग्दो भविष्यको जलपले उज्ज्वल भेटिन्छ । कहर पछिको रहर ‘चाडै काम पाइयोस्, चाडै सुविस्थाको माम पाइयोस्’ भन्ने हुन्छ । ‘तातै खाऊँ जलि मरूँ’ पनि नहोला भन्न सकिन्न । हेक्का राख्न नसके हात परेको फल पनि गुम्न सक्ने अवस्था हुन्छ । नाम नै गुमनाम हुन सक्छ । शिष्टता देखिनुपर्ने ठाउँमा अशिष्टता प्रदर्शित हुन सक्छ । राम्रो र हाम्रोको भावना मरेर यत्ति मेरो यत्ति तेरो त्यत्तिको भावना उम्रन सक्छ । खुशीको आँसुको सट्टा दुःखको आँसु टल्पलिन सक्छ । मनमा शितलताको वास हुनुको सट्टा मनमा बेचैनीको निवास हुन सक्छ । धेरे कुराहरू आउँछन् । मीठामीठा हातबाट उम्कन्छन् भने तीतातीता वरवर रहन्छन् । तिनै तीतातीता कुराहरूले घेरेर फेरि अर्को खालको कहरको बाटो तयार हुन्छ । त्यस बाटोका पदयात्री हामी सबैले हुनुपर्छ । रक्तमुच्छेल भएर यात्रा सबैले गर्नुपर्छ । पश्चात्तापका आँसु त्यत्तिखेर बग्न सक्छन् । समय हातबाट फुत्किसकेको हुनेछ । पश्चात्तापले जल्नु र गल्नु सिवाय हामीसँग अर्थोक केही रहन्न । ‘बिग्रेको मान्छेको भत्केको घर भत्केपछि केको डर’ भन्ने अल्पदृष्टि जन्मन सक्छ । इज्जत गुम्न सक्छ, नाम हराउन सक्छ, यात्रा दुःखदायी अपुरो र अधुरो हुन सक्छ । र, पुनः पीडादायी अध्याय उल्टन सक्छ ।

निर्मोहीलाई छातीभित्र लुकाएर व्यर्थै भयो
नदुखेको मुटु मैले दुखाएर व्यर्थै भयो

डाँडै काटी जाँदा पनि फर्क भनी बोलाइरहेँ
घाँटी दुखाई स्वर मात्र सुकाएर व्यर्थै भयो

डोली लिई तिम्रो घर आउन मन छ यसपाली !
तिम्रो सिउँदोभरि सिन्दुर लाउने मन छ यसपाली !

मेरो दिलमा तिमीले, यस्तो गरेकी थ्यौ ।
उस बेला तिमी सारै, मन परेकी थ्यौ ।

भमरा नै फूल छोडी तिमी पछि थिए
साना साना नयनमा, मात भरेकी थ्यौ ।

खुशी चैत भई दियो हुरी आई उठाई दियो
दु:ख सागर भई यहाँ बाह्रै मास रही दियो
आँखा रारा-फेवा पारी कति बस्नु सावन झारी
कहिलेसम्म तिमी र म किनारमा वारिपारि ।

२१औ शताब्दीको म भाग्यमानी
त्यसमाथि नेपालको राजधानी
हाहाकार यहाँ, सधैँ त्राही-माम
परिचय नै हराएको म बेनाम

अपरिचित छन्, नखोज मित्र
भरोसा छैन नबस मनभित्र
स्वार्थ हरदम, व्याप्त सर्बत्र
हत्या ईमानको, सत्य अलपत्र

राम्रो हेर्दै पुलकित हुँदै रम्यतामा रमायो
यौटा यात्री सरलपथको भव्य यात्रा समायो
नौला-नौला अनुभव कला जिन्दगीमा लिएर
कोठाभित्रै चलमल बिना बाँच्नु घाटा खिएर

भोग्नै राम्रो प्रकृतिरसमा जिन्दगीका बहार
आँखा हाम्रा अपलक सदा देख्न राम्रो अपार
टाढा-टाढा, नव-नव कला देख्नलाई हतार
घुम्ने,हेर्ने सुअवसर यो-लाग्छ यो हो असार

जून पोखिएको शीतल रात
भुइँझारको सतरञ्जामा पल्टिएर
चन्द्रज्योत्सनाले पखाल्न सकुँ
बेदनाका दागहरू,
तर नमागुँ हात फैलाएर कसैसँग
दयाको पानी र उपकारका साबुनहरू।

सुत्नु मेरो नियति होइन तैपनि सुतेकै छु ।
निरीह यो जिन्दगीमा मृत्युलाई थुतेकै छु ।
खै कहाँ छन मैले उठाएका ती मान्छेहरू
खै कता थन्किएका छन मेरा ती सृजनाहरू

तिमीसँगै रुझेको, बर्षातको याद आयो ।
र दुवै एक भएको, रातको याद आयो ।

थोरै डर थोरै लाज, मनमा नजनिंदो !
आज त्यो पहिलो, मुलाकातको याद आयो ।

केटा
रुपै राम्रो लालीले मन चोरी कालीले
ओठ टोकी झुकेर खै के गरी सालीले
मोरीले
ससुराकी कान्छी छोरीले ।

केटी
तिमी कस्तो नक्कले, गाली पर्यौ किन नि
यति राम्रो जोवन मरे तिम्लाई दिन्न नि
नगर
मेरो भार पर्दै नपर ।