Skip to content

kbs

DhirKumarShrestha

फर्केर हेर्दा : अनाम पाठशालामा एकदिन

  • by

अप्रिय सानु,

तिमीले तिम्रो शैक्षिक विगतका बारेमा जान्न चाहेका रहेछौ । ढिलै भए आज लामो समयपछि तिमीलाई तिम्रो शैक्षिक विगतले आकर्षित गरेछ । खुसी लाग्यो । तिम्रा शैक्षिक विगतका बारेमा सम्पूर्ण कुरो त म पनि जान्दिनँ तर पनि स्मृतिको धमिलो चित्रमा अवशेषका रुपमा बाँकी रहेका केही भग्न इतिहासबाट सम्भव भएसम्मका विगत टिपेर पठाउँदै छु । तिमीलाई काम लागे प्रयास सफल भएको मान्नेछु ।

सप्तरीका दुर्गम गाउँहरूमध्येको एउटा गाउँ सोनरा । तीनतिरबाट दुईओटा खोलाले घेरिएको । एकातिर जिता खोला र अर्कोतिर अनाम खोला । यी दुवैको दोभानले घेरिएको तेस्रो किनारमा अवस्थित थियो (छ ?) पकरी गाउँ विकास समितिभित्रको एउटा गाउँ सोनरा । त्यहीँ २०१८ सालको मध्य वर्षाका दिनमा एउटा बालककको जन्म भएको थियो ।

NirvikRai

बसाइँवालालाई खिसी गर्नु व्यर्थ

अन्ध-राष्ट्रबादसँग बिमित
बसाइँवालालाई खिसी गर्नु व्यर्थ

साझा पृथ्वी ।
जहाँ धेरै तलब,
त्यहाँ काम गर्नु मजा ।
हिलोमा गाडिँदै हिँड्नु पर्ने जुत्ताले
ओभानो ठाउँ खोजेझैँ
जहाँ जीवनस्तर उक्सिने
त्यहाँ बसाइँ सर्दा ठीक भएको ।

मारी नदी घुम्दा (यात्रा)

  • by

आज शनिबार ह्यूसँग साउथ अस्ट्रेलियाको सबभन्दा ठुलो नदी मारी घुम्न जानलाई डेभिड्को घरमा उसलाई कुर्दै थिए । एडलाइडबाट ८० किलो मिटर टाढाको यात्रा रमाइलो हुने भएकाले मनमा उत्सुक्ता जागेको थियो । ठिक अंग्रेजी समयमा नै साथी आएपछि हामी कारमा घुम्न निस्कियौ । ह्यू रमाइलो साथी रहेछ । पहिले बिद्युतीय पत्रचार मात्र भएकाले भेट्दा झन रमाइलो लागेको थियो । उसको छोरी मेरो स्कुल गैसकेकाले पनि ऊ नेपालप्रति जान्न चाहन्थ्यो । बाटोभरि नेपालको र मैले घुमेका ठाउहरू बारेमा गफिंदै प्रतिघन्टा १०० कि मि हुइकिदै थियौ ।

एउटा डाँडामा पुगेपछि ह्यूले गाडी रोक्दै भन्यो, ” म तिमीलाई हामी जाने ठाउँ देखाउँछु ।”

स्तब्ध पारी अनायासै गयौ (शोकगीत)

  • by

स्तब्ध पारी अनायासै गयौ शोकमा डुवाई
सधैंका लागि बिरानो भयौ यो मन रुवाई
तिम्रो लागि श्रद्धाञ्जली आँशुको मुरी भो
अब त तिम्रो दर्शन पनि सपना सरी भो

रातभरि सपनीमा आई देख्छु तिमीलाई

  • by

रातभरि सपनीमा आई देख्छु तिमीलाई
बिपनीमा तिम्रो बाटो छेक्छु नजिक आई
यो मनको मझेरीमा आई बसिदेऊ न
खुलै राख्छु दिलको ढोका आई पसिदेऊ न ।

सजाउँछु तिमीलाई मनको मन्दिरमा
सधैभरि बाँधी राख्छु प्रीत जन्जीरमा
जून बनी आयौ तिमी पूर्णिमा छेकेर
मेरो चियो चर्चो गर्यौ औंसीलाई रोकेर ।

20110306_MadanRaiLamkhule_Flower

समय

  • by

जीवनले बिर्सिएको
तर आवश्यकताले खोजेको
नभएपनि हुने
तर नभै पनि नहुने मनलाई
निकै टाढा भएको त्यो आकृति
रङ्गी विरङ्गी लाग्ने
आवश्यक्ता थियो फूलको
रङ्गमा आखा लोभिएको थियो

GopiKrishnaSharma

सुबिसुधाको ‘रहस्यमय भोगाइ’का सम्बन्धमा

  • by

‘अग्नियुद्ध’ कथासङ्ग्रहको अन्तक्रिया हुँदै थियो । मेरा स्नेही बन्धु केशव आचार्यले घरमा आएर उक्त कार्यक्रममा सामेल हुन आग्रह गरे । वि.सं. २०६३ साल फाल्गुन १८ गते शुक्रवारका दिन उक्त कृतिको अन्तक्रियाको कार्यक्रम पुल्चोक, स्थानीय विकास मन्त्रालयको सभाकक्षमा रहेछ । सुबिसुधा आचार्यले लेखेकी ‘अग्नियुद्ध’ कथासङ्ग्रहबारे मैले पनि बोल्नुपर्ने भयो । हामी कार्यक्रममा भेला भयौं । उक्त कथासङ्ग्रहबारे कथाकार माया ठकुरीबाट समीक्षात्मक टिप्पणी भएको थियो । मैले पनि उक्त कृतिका सकारात्मक पक्षहरूको चर्चा गरें र प्रस्तुतिमा थप सुधारका लागि सल्लाह दिएँ । यसरी सुबिसुधा आचार्य र उनका रचनासँग प्रथम परिचित हुने मौका पाएको हुँ ।

सुबिसुधाको जन्म केवलपुर–५, धादिङमा भएको हो । पाल्पा, पिपलडाँडा गाविसका समाजसेवी तथा लेखक केशव आचार्यसँग विवाहित भएपछि उनी सुबिसुधा आचार्य भएकी हुन् र यही नामबाट उनका कृतिहरू प्रकाशित हुँदै गरेका छन् । सुबिसुधा आचार्य साहित्यका विविध विधामा कलम चलाउने साहित्यिक प्रतिभा हुन्् ।

सिजो लेखनको अभ्यास

  • by

‘सिजो’ कोरियाली काव्य लेखनको एउटा शैली हो । कविताको जापानी शैली ‘हाइकु’ भएझँै कोरियामा धेरै वर्षअघिदेखि ‘सिजो’ लेखिँदै आएको रहेछ । धेरै वर्षको अर्थ करिब करिब ७०० वर्षअघिदेखि ।

जातीय कट्टरता एउटा दम्भ

“पुनमले विवाह गरिछिन्, हैन आन्टी ?” मैले यति मात्र सोधेकी थिएँ, आन्टीको अनुहारको रङ्ग एकाएक फेरियो ।

‘हो नै भन्नुपर्‍यो, हेर न, कति राम्रा राम्रा र उच्च पदका केटाहरू हेर्न आएका थिए, त्यसले बुद्धि बिगारी ।’ उनी उदास थिइन् ।

प्राचीन र ऐतिहासिक सांस्कृतिक पर्व ल्होछार/लोसार

  • by

नेपाल एक बहुजातीय, बहुधार्मिक, बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक देश हो । यिनै संस्कृतिहरूमध्ये सिङ्गो हिमाली तथा पहाडी भू-भागको आदिवासी जनजाति समुदायको ऐतिहासिक र सबैभन्दा ठूलो पर्व या चाड ‘ल्होछार वा लोसार’ हो ।

20110305_SuryaChemjong_KPBhattarai

अलविदा कृष्णजी

  • by

भक्कानिन्छ यो मन अँझै सम्झिंदा कृष्णजी !
चीर शान्तिको कामना अलविदा कृष्णजी !

देशकै लागि बोल्थ्यौ जनताकै लागि लड्थ्यौ
खुशी हुन्थ्यौं हामी सबै आई दिंदा कृष्णजी !

सवाल-जवाफ (गजल): किन नजर बिदेश लाउँछौ दाजु

  • by

मातृभूमि छाडी किन नजर बिदेश लाउँछौ दाजु
आमा-बाको माया त्यागी व्यर्थै दुःख पाउँछौ दाजु

यै माटोमा सुन फल्छ किन मोल्छौ तिनका पाउ
आफनै घर उजाडेर कसका छाना छाउँछौ दाजु

गाउँ खेत शुन्यै भाछन् पाखो वारी बाझै रह्यो
रोदी सेलो विर्सिएर कस्ता गीत गाउँछौ दाजु

छातीभित्र पिडा राखी

  • by

यति लामो जिन्दगानी बिछोडिंदै बाँच्नु पर्ने
छातीभित्र पिडा राखी अरु सामु हाँस्नु पर्ने

कुन माया सक्कली हो कुन माया नक्कली हो
माया भन्ने चिज पनि सुन जस्तै दाँज्नु पर्ने

के मिल्छ र आफैंलाई ढाँटी ?

मैले माया गरिसकें, तिम्रो छ कि बाँकी
के मिल्छ र भन प्रिय, आफैंलाई ढाँटी

हृदयको ढोका खोली, बस्न देऊ बास
चाहेको छ यो जीवनले, केवल तिम्रै साथ
बोलिदेऊ मनका कुरा, नराख है बाँकी
के मिल्छ र भन प्रिय, आफैंलाई ढाँटी

देश दुख्ने मुटु

  • by

मिल्ने भए यो अढाई सय ग्रामको मुटु
अनगीन्ति टुक्रा पारेर
मनचिन्ते आकारहरूमा ढालेर
नाङ्लो र ढाकरहरूमा
खर्पन र पेरुङ्गोहरूमा
नभए पटुकीको भित्री गाँठोमा पोको पारेर
हिमालदेखि उँधो पठाइदिन्थेँ

छोटो किस्सा

  • by

छोटो किस्सा एउटा सानो झ्याल हो, जहाँबाट एउटा सानो संसारमा चियाइन्छ । ठूलोभन्दा सानो झन् ठूलो छ, अनन्त पनि संकेत र मूर्तिमा प्रतिविम्बित हुन्छ । आजकल लन्डनमा सेन्ट पालको सुई मुसाभन्दा छिटो दगुर्दछ, आधुनिक जीवनको संकीर्णताको सबब र समयको घोडदौडका कारण छोटो किस्सा टेबुलमाथिको आँपभन्दा मीठो सम्झिइन्छ । वास्तवमा छोटकरी रचना नै आजकल सच्चा साहित्य बनिरहेछ।

नेपालमा पचासगजे नालिसको समय अझ राम्ररी छुटेको छैन । त्यसकारण कथा पनि थाङ्ने लम्बे हुनु अप्राकृत होइन । तर, थोरैमा मीठो र भरिलो हुनु छोटो किस्साको पानी हो ।

लड्नकै लागि जन्मिएको भन्ठान

  • by

हिमाल आरोहण तिमीले गर्नै पर्छ
त्यो जति सुकै उचाईमा भए पनि
जीवन संघर्ष तिमीले गर्नै पर्छ
चुनौतीका शृंखला क्रमबद्धै भए पनि

नडराऊ तिमी, देखाऊ अदीयतता
आखिर बीर योद्धाका हौ सन्तान
विश्व चकित पार, देखाऊ निडरता
लड्नकै लागि जन्मिएको भन्ठान