नन्दलाल आचार्य

साहित्यमा देखिएका गलत चिन्तन र प्रवृत्तिको भण्डाफोर नगरी सामन्ती सोचले दवाइराखेका क्रान्तिकारी आवाजहरूले मूर्तरूप लिन र न्याय, समानता र स्वतन्त्रताले भरिपूर्ण समाजको स्थापना गर्न सक्दैनन् । प्रगतिवादले माक्र्सवादी दर्शन र चिन्तनको विशिष्ट विचारधारासँग सम्बन्ध राख्दछ जुन राजनीतिमा साम्यवाद कहलाउँछ, सामाजिक एवं आर्थिक क्षेत्रमा समाजवाद, दर्शनमा द्वन्द्वात्मक भौतिकवाद कहलाउँछ भने त्यही साहित्यमा भने प्रगतिवाद कहलाउँछ । जीवन र जगत्का वस्तुसत्यलाई यथार्थ तवरले उद्घाटित गर्ने काम यस वादमा हुनेगर्छ । भनिन्छ, प्रगतिवाद आत्मा साम्यवादमा, प्रेरणा राजनैतिक अनुशासनमा र कल्पना सर्वाहाराको सत्ता प्राप्तिमा राखेर अघि बढेको हुन्छ । यसले मानवको शक्तिलाई सर्वोपरी ठान्छ । पूँजीवाद, सामन्तवादजस्ता वर्गप्रति झुकाव राख्ने क्रियाकलापको घोर विरोध गर्छ र वर्गसंघर्षको साम्यवादी विचारधारानुकूल साहित्य रचना गर्ने अभीष्ट यस वादले लिएको हुन्छ ।

‘मेरो प्रत्येक श्वासमा नेपाली सुवास छ । मेरो नशा–नशामा स्वाभिमानी खुन दगुरिरहेको छ । मेरो आस्था र विश्वास आजको युगलाई झलमल पार्ने छ । मैले भोगेको अज्ञानता, अभाव र अन्यायको दुर्दिन यस पिढीँले भोग्न नपरोस् भन्ने दृढ चाहना छ । कर्ममा विश्वस्त छु । म आफूले सुरुआत गरेको शिक्षामन्दिरलाई उच्च मा.वि. नबनाई अल्लाहको प्यारो बन्दीनँ । मैले जे कुरामा आजसम्म विश्वास गरेँ, त्यो कहिल्यै विफल भएको छैन । कतै कसैको मजबुत हात पाएको छु, कतै सह्राहना गर्न लायक साथ भेटेको छु । म एक्लो पनि छैन । जम्माजम्मी १४७ जना विद्यार्थी बच्चाहरू मेरो अभियानमा पंक्तिबद्ध भएर जुटेका छन् ।

आदरणीय अभिभावकज्यू,

म तपाईंकी छोरी सामना पढ्ने विद्यालयको अध्यापक हुँ । आज म शैक्षिक प्रशासन र शिक्षण कार्यका दौडानमा आएका तपाईंका गुनासाहरूलाई सम्बोधन गर्न अग्रसर भएको छु । यस पत्रले बालबालिकाहरूका क्रियाकलाप र शिक्षक वर्गका अध्यापन प्रकृया सम्बन्धी आम अभिभावकवर्गमा जरा गाडेर बसेका गलत धारणाहरूलाई हटाएर नवीन शैक्षिक चिन्तन ल्याउने तर्फ गम्भीर पार्ने छ । साथै, शैक्षिक नीति निर्माताहरूलाई समेत केही हदमा गम्भीर पार्ने कुरामा आशावादी हुँदै एक किसिमको शैक्षिक चिन्तन अगाडि सार्दै छु ।

मैले २०५० सालदेखि नै निजी विद्यालयमा शिक्षण सुरुआत गरेको थिएँ । शिक्षण क्षेत्रमै रमाउने मनले अरु विभागमा जागिर खान खोजिएन । बी.एड र एम.एड.जस्ता शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मावि तहको शिक्षण अध्यापन–पत्र हातमा लिएर पनि म सरकारी जागिर खाने मनोकाङ्क्षालाई साकार रूप दिन सकिरहेको थिइनँ । विज्ञापन खुलेको थिएन । २०५२ सालको शिक्षक विज्ञापनमा प्राथमिक र निम्न माध्यमिक तहमा परीक्षा दिन पाएको थिएँ । दुवैमा अन्तरवार्ता दिने मौका पाए पनि छनोटको सौभाग्य मिलेन ।

सगरमाथा साहित्य परिषद्को संयोजकत्वमा ६५औँ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र दिवसको उपलक्ष्यमा ‘खुल्ला कविता प्रतियोगिता’ आयोजना हुने भएकोले ‘प्रजातन्त्र’को सेरोफेरोमा रही लेखिएका आ–आफ्ना मौलिक कविता (गजल, गीत, प्यारोडीसमेत) वाचनका लागि इच्छुक साहित्यानुरागी महानुभावहरूमा हार्दिक अनुरोध छ ।

मिति – २०७१ फाल्गुन ७ गते
समय – १ बजे ।
स्थान – जिल्ला विकास समितिको सभाकक्ष
पुरस्कार– प्रथमलाई नगद रु. १,५०० एवं प्रमाण पत्र
द्वितीयलाई नगद रु. १,००० एवं प्रमाण पत्र
तृतीयलाई नगद रु. ५०० एवं प्रमाण पत्र

सगरमाथा साहित्य परिषद्ले सप्तरीको सुन्दरी खोलामा शनिबार साहित्यिक वनभोज गरेको छ ।

परिषद्का अध्यक्ष मनोहरकुमार पोखरेलको अध्यक्षतामा वनभोजसहितको साहित्यिक गोष्ठीमा सहिदहरूसहित स्रष्टाहरू बालकृष्ण सम, लाल दास, धरणीधर कोइराला र हृदयचन्द्र सिंह प्रधानको स्मरण गरिएको थियो ।

सगरमाथा साहित्य परिषद्(ससाप)ले आज आफ्नो स्थापनाको २८औं दिवस मनाएको छ ।

राजविराजस्थित गणेश मन्दिर परिसरमा ससापले चैतसम्मको कार्ययोजना तय गर्नुका साथै बर्थ डे केक काटेर शुभकामना साटासाट गरी स्थापना दिवस मनाएको हो ।

प्रिय बेनाम !
–म खुशी छु एकातर्फ, अघोरै दुःखी छु अर्कातिर । दुःख र सुख, आँसु र हाँसो थप्ने तँ को होस् ?

तर, तँ नभई म जीवन अपाङ्ग देख्छु । तेरो मोहनी जालमा फँसेको छु । जब मोहनीले लठ्ठ हुन्छु, जीवनको मज्जा लिन्छु । तैँले लठ्याउन छाडेको बखत मरेतुल्य हुन्छु । तैँले कहिले खुशी पारिस्, कहिले मन अघोरै दुखाइस् । मलाई मात्र हैन सारा जगत्लाई एउटै चक्रमा घुमाइस् । यही सेरोफेरोमा तँलाई कागजमा उतार्दै छु । म तेरो शक्तिलाई लिपिबद्ध गर्दै छु । त्यसैका लागि चिठ्ठी कोर्दै छु ।

सगरमाथा साहित्य परिषद्ले आगामी कात्तिक १ गते शनिबार राजविराजमा महाकविद्वय लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा र विद्यापति जयन्ति एक साथ मनाउने भएको छ ।

राजविराजस्थित पवि उच्च माविमा शनिबार सम्पन्न परिषद्को प्रथम पूर्ण बैठकले महाकविद्वयको जयन्तिका अवसर पारेर साहित्य गोष्ठी र पदस्थापन समारोह गर्ने निर्णय गरेको सचिव नन्दलाल आचार्यले जानकारी दिनुभयो ।

म जहाँ पुग्छु, त्यही मेरो घर हो । मैले जे दु:ख झेले त्यो दु:ख अरुले पनि झेल्नु नपरोस् भन्ने आकांक्षा सहित दु:खको सागर थुन्न म भ्रमणको मार्गमा लागेको हुँ । म पढेको मान्छे हैन, अक्षरसम्म चिनेको मान्छे हुँ । म डुलिहिँड्ने र हरेक ठाउँको हालखबर मनमा गुनिरहने यस युगको नारदजस्तो पात्र हुँ । म सकुञ्जेल हिँड्छु र जनता जगाइरहन्छु । म जे देख्छु, त्यही लेख्छु । नेताले नेपाल खाएको देख्दा, ज्ञानेन्द्रले नेपाल मासेको भेट्दा, सेनाले जनता मारेको पाउँदा, क्रान्तिकारी हुँ भन्नेले सामन्तलाई छाडेर निमुखा वर्गलाई पिरोलेको देख्दा, ठूलाबडाले गरिव निमुखालाई सताएको पाउँदा, वनजङ्गल मासेर मोजमस्ती गरेको भेट्दा टुलुटुलु हेर्न सकिन र लेखेँ । तिनीहरूको कर्तुत जनताका सामु राखिदिएँ । जनतालाई सुनाउँदै गएँ ।

(रङ्गमञ्चमा टाँगिएको ब्यानरमा ठूलो अक्षरमा ‘करार–विवाह’ लेखिएको छ । त्यहीँ कुर्सीटेबुल राखिएका छन् । त्यहीँ निम्न प्रकृतिका छजना नरनारीहरू बसेका छन् ।)

पुण्य : ३९ बर्से विवाहित युवक (शिक्षित–पठित, लेखन र शिक्षण पेसामा आबद्ध)
सृष्टि : २३ बर्से अविवाहित युवती (शिक्षित–पठित, अविवाहिता, संस्थामा जागिरका लागि विवाहदर्ता प्रमाणपत्रको खोजीमा भौतारिएकी)
अभित : ३२ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, शिक्षण पेसामा आबद्ध)
लक्ष्मी : २७ बर्से विवाहित महिला (शिक्षित–पठित, शिक्षण पेसामा आबद्ध)
लक्ष्मीकान्त : ३५ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, वकालत पेसामा आबद्ध)
कर्णकान्त : २५ बर्से अविवाहित युवक (शिक्षित–पठित, बेरोजगार, अर्धपागलजस्तो, बेला न कुबेला बोलिरहने, अर्काका कुरा त्यति ध्यान दिएर नसुन्ने तर आफ्ना कुराचाहिँ अरूले सुनून् भनी चाहने । आफूलाई प्रेम र विवाहसम्बन्धी विभिन्न विद्वान्हरूको दृष्टिकोणको ज्ञाता ठान्ने प्रकृतिको ।)

सगरमाथा साहित्य परिषद्ले आगामी असोज ११ गते शनिबार साधारण सभा गर्ने भएको छ ।

परिषद्को शनिबार सम्पन्न बैठकले राजविराजमा शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रमसँगै साधारण सभा गर्नेे तय गरेको सदस्य नन्दलाल आचार्यले जानकारी दिनुभयो ।