छन्द कविता

बसेर टाढा किन मुस्कुरायौ
सम्झेर ब्यर्थै बहुतै दुखायौ ।
छौ की कसैका मनमा बसेकी
बेकार मेरो मुटुमा पसेकी ॥

साथी बनेको पनि ब्यर्थ भैगो
प्यासी भएरै दिन सारा गैगो ।
भएन साथी मन माफिकैको
बगेर अश्रू सब सुख्खा भैगो ॥

सारा ब्यर्थ भयो उमेर ढलिगो गोडा नचल्ने भयो
प्यारो पुत्र भनेर स्नेह गरदा किम्मार्थ ब्यर्थै भयो ।
माताको ममता बढेर दिनहूँ हा पुत्र मेरा भनी
नातीको अझ नातिनी पनि भए माया बढेरै अनी ।।

आयो दुःख घुमेर फेर घरमा कस्तो अचम्मै हरे
ज्ञानी वा धनको सुवास भए नी मान्दैन त्यस्ले अरे ।
पैसा दौलतको अगाडि अझ झन् मुर्छित हुन्छ अरे
स्वास्नीका वशमा परेर जनले आमा त त्याग्छन् अरे ।।

बीपीको महिमा बिचार गतिको क्यै पोख्न खोजेँ यहाँ
आफैँ त्यो शुभ नाम नै अमर भो संसारको माझमा ।
निक्कै कष्ट हुँदा सधैँ अघि बढे ती पाचका झेलमा
रच्थे जाल सधैँ फसाउन भनी थुन्थे सधैँ जेलमा ॥

युद्धैको जन-घोषणा जब गरे गाह्रो थियो कार्यमा
पाचै थर्रभए उसै बखतमा मत्दान भो राज्यमा ।
सालै छत्तिस जेठमा जनमतै साह्रै भयो धाँधली
राम्रो शासन गर्दछौँ अब भनी बोले अझै अर्धली ॥

रातो रङ्ग गमक्क अङ्ग जसको नीलो किनारासित ।
साथडै चन्द्र र सूर्यको नछुटने मायाँ सधैँ मै सित ॥
जोडा त्रीभुजको छ हात बलियो हल्लाउँदै नाच्छु म ।
झन्डा राष्ट्रिय राष्ट्रको सु-गरिमा सम्झाउँदै बाँच्छु म ॥

मेरो जन्म स्व-राष्ट्रको सँग भयो ठूला सुकर्मादिले ।
मेरो जीवन यो स्व-राष्ट्र हितमा बाँच्ने त हो कर्मले ॥
बाँचेसम्म स्व-राष्ट्रको ढुकढुकी मै बाँचुला ढुक्क भै ।
भत्के राष्ट्र मरे उसै म मरुँला पल्टेर खुत्रुक्क त्यैँ ॥

देख्दैमा पनि आत्म मोहक हुने नक्सा छ नौ कोटको
हावा स्वर्गसरी मनोरथा सफा माटो छ नौ कोटको ।
सोचे कै गतिमा बगेर त्रिशुली नौ कोटकै माझमा
उज्ज्यालो घरमा बलेर बिजुली नेपाल कै साँझमा ॥

राम्रो स्वच्छ-सफा हिमालय हुँदै गंगा-सुधा सुन्दर
देवीघाट पुगी बलेछ बिजुली राम्रो छ चारैतिर ।
पानीको बदला हुँदैन कहिल्यै विस्वासका खातिर
नेपाली जनता जुटौ न अव ता नौलो बिहानी तिर ॥

हेटौडा नगरी मनोरम छ यो सारा सबै जान्दछन्
पानीको पनि स्वाद नैछ रसिलो प्यूनेहरु भन्दछन् ।
धेरै काम हुने बनस्पतिहरु पाइन्छ सारा यहाँ
देख्दा सुन्दरता यहीँेछ गतिलो भेटिन्छ यस्तो कहाँ ।।

यौटा स्मारक भो यसै नगरमा घुम्छन् सबै आखिर
धेरै वेश ब्यपारको पनि थलो बाटो छ चारैतिर ।
भाषा भेष यहाँ सबै थरहरु जाती र गोत्रीहरु
एकै आपसमा मिलेर बसने सारा छिमेकीहरु ॥

जननी र जन्मभूमि स्वर्गभन्दा ठूला
सानैदेखि सुन्दै आएँ महावाणी यस्ता
काख दिन्छन् नाम दिन्छन् दुबै साथसाथ
जन्मसिद्ध अधिकार मिल्छ दुबैबाट ॥ १

दुबै दिन्छन् नानीलाई आफ्नो भाषाभूषा
तर आमा जति न्यायी अरु हुन्छन् कहाँ
आमा दिन्छिन् बराबरी आफ्नो श्रीसम्पति
मातृभूमिको लिन्छन् उच्च अधिकारी ॥ २

यै स्याङ्जा छ निकै सुरम्य रसिलो सारा सबै जान्दछन्
पानीको छ प्रभाव स्वाद गतिलो मीठो सबै मान्दछन् ।
झर्ना सुन्दर औ मनोरम हुने छाँगा र खोल्साहरु
उस्तै शब्दहरु छ गुञ्जन यहाँ मैना चखेवाहरु ॥

चारै भागमहाँ बनौषधीहरु पाइन्छ खोजी गरे
यस्तो सुन्दरता बनौट गतिलो पाइन्न अन्तै अरे ।
कालीको बिजुली बिकास गतिलो गङ्गा हुँदा सुन्दर
चौतर्फी सबका पुगेर घरमा बल्दै छ चारैतिर ॥

जन्माएँ कति कष्टसाथ दुःखले पालेँ गरेँ पोषित
आफ्रनो वंश सँगै मुलुक यो गर्ला भनी शोभित ।
उल्टो भो सपना व्यथा ह्दयको पग्लेर पानी भयो
आमाको मन भन्छ लौन गरुँ के छोरो बिरामी भयो ।