editor

डोटेली भाषामा शब्दहरूको त्यस्तो कुँजी डेउडा हो जसले डोटेली भाषा र डोटेली लोकसाहित्यमा विशेष महत्व राख्दछ। डोटेली क्षेत्रमा डेउडाको विशेष महत्व रहेको छ, कला-साहित्य प्रेमिहरुका लागि डोटेली भाषामा अध्ययन अनुसन्धानका लागि समेत रोचक छ ।

आउने आउछन् र जाने जान्छन, यस्तै हो
कसैलाई पनि छैन बाधा अड्चन, यस्तै हो

कहिले पनि सकिँदैन यो दुखको कहानी, बुझ्नुस
यसैले सबथोक हो मान्छेको जिन्दगानी, बुझ्नुस

मुस्कुराऊ त्यो ओठमा हल्का खुशीको खाँचो छ
लाग्छ तिमी मुस्कुराउन काउकुतीको खाँचो छ

भत्कियो मनका अनेक रहर, सकियो
थियो पक्कै एउटा सुन्दर घर, सकियो

हुन सक्छ तिम्रो जस्तो उसको औकात छैन
ऊ गरीब हो र गरीब हुनुमा कुनै पश्चताप छैन

ओठ अनि आँखाको नसा मस्त छ
तिम्रो स्तन र बदन जबर जस्त छ

आकाशीय मेघार्जनको अट्टहासले
त्रसित कोमल बादल
लडिबुडी गर्दै रुन थाल्छे
उत्ताउला ज्वाला र बज्रनादका
कठोर कर्कसताले आतिएर
क्षितिजमा भौतारिन थाल्छे ।

तिम्रो मायाबिना यो जिन्दगी कसरी चलाऊँ
दिलभित्र प्रेमका नसुनी कथा कसरी निदाऊँ
जुन र तारा कहाँ खस्छ र जमिनमा म देखाऊँ
तिम्रो मायाबिना यो जिन्दगी कसरी चलाऊँ

भुलेको छ दुनिया त्यसैमा डुबेको छ आज
सज्जन छैन जुन विषय र मान्छे गहन छैन

जनतामा आश मरेको बेला
नेतृत्वले घात गरेको बेला
स्वाधीनता बसाइँ सरेको बेला
राष्ट्रियता बन्धकमा परेको बेला
दुखेको छ प्रत्येक नेपाली मन ।

केदार संकेत सुनुवारजीसँग मेरो दशक पुरानो चिनजान छ। शब्दसिर्जनाले भर्च्युअल दुनियाँमा भेटिएर हामी आजपर्यन्त न्यानो र आत्मीय मित्रतामा बाँधिएका छौँ ।

यो मनै चिसो भयो शिरशिर बतास चलेर
आज तिम्रो याद आयो फेरी यो दिन ढलेर

जम्ला हात गरेर मात्र हुन्न । चाकरी-चाप्लुसीले मात्र पुग्दैन । द्रव्यदान गर्ने हिम्मत छैन भने ढोका नढकढक्याउँदै बेस हुन्छ ।

विश्वभर सोझासाधा र निमुखाहरुको
घरमा अपराधी आएर
अनि उनीहरुलाई सताएपछि ।

वसन्त लय अँगना सजेबै
मीठ-मीठ पुआ हम पकेबै
लाल-हरियर रंग घोरिलेबै
सब रंगक अबीर उडेबै

एक)
तिम्रो काखलाई सिरानी बनाउने मन छ
मुटुमा सजाइ आफ्नी बनाउने मन छ
दुनियाको अगाडि हाम्रो जोडिलाइ
मलजल गरेर नामी बनाउने मन छ ।

यो गोरखा राज्यमा
अढाइ सय वर्षपछि
बिसे नगर्ची बहुलाएछन्
उनले महाराजको सेवा गर्न भुलेछन्
दरौदी उल्टो बगेको देखेछन् ।

परिचय –

भेटिन्छिन् साधना लक्ष्मी श्रमवीर प्रसाधना
सारा प्रगतिमा जुट्ने देवता श्रमसाधना

सुखो भ्वोलि एलोङ झोला फातेङ, परदेस हानिखे
दुखो जिवन पारा पालि बाध्येता, वा बिसार्भि छानिखे,
धन सम्पत्ति खिनिं भ्वोखे दुनियाँ, बोसार्भि धावाइखे
कापालको भाग्य कर्म ग्यान लाखे, हानिखे आवाइखे ।