editor

हराएछन् आशाहरू कम्पित भएछ मन
लाचार भएर बाँच्यो निस्सार जीवन

मुहारका जलप कायाको समर्पण
रुधी खोज्छ रुधीनै के रहेछ मोहन

एहेन पञ्चैती एहिसँ पहिने गाममे कहिओ भेल होए, से मोन नही पडिरहल छैक ककरो । गाममे एहेन विकट समस्यो पहिने कहिओ उपस्थित भेल हो, से गामक सबसँ बूढ आ परोपट्टाक प्रतिष्ठित व्यक्ति भुटकुन मुखियाकेँ सेहो स्मरण नही छैन्ह ।

फकाएर सधैँ
सुत्ने बेला राति
कथा सुनाउने
हजुरआमा जाती

कसै कसैले देखेको
कसै कसैले नदेखेको
मेरो पनि एउटा छोरा छ
रुपरङ्ग अँग्रेजतिर गए पनि
बानीब्यहोरा मपट्टि गाको छ,

आखिर मिलनपछि बिछोड हुनु नै छ
नेताको झगडामा जनताले रूनु नै छ

फूल भनौँ फूल होइनौ, जून भनौँ जून होइनौ
मनपर्छ तर किन तिमी, सङ्गीतको धुन होइनौ

कि कहु मीत, जखन स्वाभिमान मरि जाइ छै
तखने ओ भितरिया, भगवान मरि जाइ छै ।

ओ कवि
खै तिम्रो कविताको शक्ति ?
कहाँ हरायौ
तिमीले आफूलाई ?
र किन बिरायौ अरुलाई ?

समकालीन साहित्य लेखनमा लम्कँदै गरेका एक अथक अक्षरयात्री नन्दलाल आचार्यको विषयमा लेख्न बस्ता कहाँबाट सुरु गर्ने आफैँ अलमलमा परेको छु । तथापि उनका कथाकारिताको विषयमा केही लेख्तै छु ।

उठौन हामी अब दाजु भाइ ।
जुटेर खेती गरनौ समाइ ।।
थिचेर जोते रहँदैन शेष ।
तिम्रो र मेरो मलिलो मधेश ।।१।।

इजरायलको अनेसास च्याप्टरको अधिवेशन थियो ! नेतृत्व परिवर्तन र रचना वाचन गर्ने कार्यक्रम समेत भएकोले सर्जक / साहित्यानुरागीहरूको भेला बाक्लो थियो ।

“तपैँले गल्ती गर्नु भो ।”

“ठिक गरेको भए त जीवन घिसार्नै पर्दैनथ्यो । कसैले आश देखाउँदै थाङनामै सुताउन्नथ्यो ।”

जाने मानिसहरू मौन भएर जान्थे । फर्कदा हँसिलो अनुहारका साथ फर्किन्थे । कतिपय आँखाभरि आँसु लिएर उत्रिएको पनि भेट्थें । यसरी जाने र आउनेहरूको थरीथरीका अनुहारहरू म दैनिक पढ्थेँ । पेशागत काममा सरिक भई तिनै अनुहारलाई कागजमा उतार्दा–उतार्दै मर्माहत हुन्थेँ ।

राजधानीमा साहित्य सन्ध्याको तीन सय ९८औँ शृंखला चलाइरहँदा यसको उमेरले ३६ वसन्त पार गरिसकेको छ । साहित्य सन्ध्याको प्रस्थान विन्दु अर्थात् यसको जरो कीलोको स्मरण यस आलेखमा गर्ने प्रयास गरेको छु ।

रिटायर्ड भएपछि मान्छे
युवा भए पनि
आफूलाई बुढो सम्झन्छन्,
नौलो भए पनि
आफूलाई पुरानो बनाउँछन्