गद्य कविता

पश्चिमतिर सुने
औंला भाँची गुने
बिचरा मेरा दुई भाइको ह्त्या गरिएछ ।
पाशविक, दर्दनाक हत्या गुरुको छोरालाई
तीन तीन चोटि पक्रिएको रैछ असत्ति मोरालाई ।।
छापाहरूमा आजकल चित्कार देख्छु ।
मनभित्र गाडिएको तरबार देख्छु ।।
बेइमानी रजाइँ हुने काँडाबार देख्छु ।।।
कवि हुनुको नियति कला सकिए म कसरी कलात्मक शुकामना दिऊँ ।।

गारो भयो टाढा बस्न
तिमी सङ्गै आउछु सानु,
चहिन्न भो हरियो डलर
आफ्नै ठाउमा अन्न बाली लाउछु सानु !

म डायास्पोरा भन्ने अनौठो मुलुकको सिकारी हुँ
मैले सिकार गरेको पनि एक दर्जन वर्ष नाघेछ
मैले यहाँको तातो बालुवा, ढुङ्गामा सिकार गरेको छु
मैले रातमा ब्यूझेर सडक र गल्लीहरूमा सिकार गरेको छु
समुद्रको लु हावामा सिकार गरेको छु
मैले जिजिविषाको प्रत्येक भीर, पहरा र कन्दरामा सिकार गरेको छु

पहिलो भेटमै हाँसिन् उनी
म नि ‘हाँसी’ दिएँ,
नाता गाँस्ने चाहना देखें
त्यो नि ‘गाँसी’ दिएँ !
त्यति मात्रै कहाँ हो र ?
च्याँखे थापिन् जवानी,
म पनि के कम थिएँ र ?
आफ्नै जवानी ‘मासी’ दिएँ!!

समुन्द्रित छालसँगै बहने चाहना
बगर बनेर रोक्यो जिन्दगी

उनको साथ सँगै यात्रा गर्ने चाहना
ब्रेक फेल बनेर ठोक्यो जिन्दगी

उदाउने र अस्ताउने बिचको मरुभूमि यो जिन्दगी
कैयौं चोट सहेर बाँचेको भोगी यो जिन्दगी
पीडाका आँसुमा भिजेको भोझ यो जिन्दगी
कहीं उजाडिंदा कहीं झाँगिन्छ जड यो जिन्दगी

म कार्ल मार्क्स,
फ्रेडरिक एंगेल्स बन्न चाहन्न ।
किनकि,
आज त्यो पूजीवादको सिद्दान्तलाई,
उल्टो तरिकाले,
व्याख्या गर्न थालिएको छ ।
सर्वहारा मजदुर, किसान वर्गको नाम बेचेर,
सस्तो, झुटो राजनीतिको शुरुवात भएको छ !!

यो सीमा रेखा जसले
मेरो निधार कोरेको छ
अब त्यसको समाधिस्त गर्दछु

यो रेखा जसले भीष्मलाई
कौरव रेखामा उभ्यायो,
यो रेखा जसले कृष्णलाई पाण्डव रेखामा उभ्यायो
उभ्यायो, द्रोण, कर्ण लगायत
धेरै धेरै महापुरुषहरू
महाभारतको त्यो युद्ध मैदानमा
र गर्‍यो नरसंहार
अब त्यो हत्यारा रेखाको समाधिस्त गर्दछु ।

मुलाहिजाका दुई/चार ध्येय
अदाच्छे भण्डारणको एकै स्वार्थ
संवेदनहिन मेसिन झैँ
खिया लागेका पाटपुर्जाकै रुपमा
आज मान्छे विकसित र उन्नत
श्रेष्ठताको अनुपम बसाइ
खुल्ला चोकको गगांलाल श्रेष्ठ ।
अजब छ यो मानव
तिर्खा छ तृष्णा छ
एकलब्य छ भगीरथ छ
उही आफ्नै धुनमा
उही दुर्गम अभिलाषाको जिजीविषामा

जीवन भन्नु नै रँग मंच हो
जहाँ हामी हामी अभिनय गर्छौ
कहिले हाँसोमा हराइ त
कहिले आँशुमा डुबेर
जुन रुपमा भए पनि
जीवनलाई स्वीकार्नै पर्छ
सजिलो जीवनको अन्त्य हैन
अझै कति उल्झनलाई सुल्झाउनु छ

म आत्माहरू बाल्न खोजिरहेको छु
मसित एउटा सरल रेखीय आत्मा छ
म त्यसमा दियो बाल्न खोजिरहेको छु
बाहिरको अन्धकारले छोपेर बाल्न दिदैन
मभित्रैबाट बाल्न खोजिरहेको छु
मभित्र ज्योतिको ढुकुटी छ
त्यो ढुकुटीबाट एउटा ज्योति निकाल्न खोजिरहेको छु

अभावै-अभावको
तितो अनुभूती बोकी सन्त
मायाको घरको संघार नांघेर
फेरी भित्रियो दसैं!

रातो रंगमा एक
पसर चामल झिँकेर
रंग्याउँछे सन्त माया
दसैंलाई स्वागत गर्नको
लागि!”

एउटा मजदुरले
आफ्नो श्रम,सिप र जागर बेच्यो
ठेकेदारले सिमेण्ट,वालुवा,गिटी घिच्यो ।।
यसपाली बिचरा मजदुरलाई
बल्ल बल्ल दसैं आएको छ ।
ठेकेदारलाई सधैं दसैं भएको छ ।।

साहुको
तमसुकमा
ल्याप्चे हानी दुई हल गोरु
सयकडा पाँचमा सुत काटे
दिन,रात,महिना,बर्ष र जुगसम्म
उस्को घर खेत बन्धकी साहुले फिर्ता दिएन ।
बैक,सहकारी,फानाइन्समा छिर्न बिचरासँग चप्पल थिएन ।।

बसन्तले साथ नदिए
फूल कहाँ फुल्थ्यो होला,
पौरखी ती हात नभए
धान कहाँ झुल्थ्यो होला !

देश रोगाको छ,
देश भोकाको छ,
देश रुँदै छ,
देश बोल्दै छ,
देश खोक्दै छ,
देश ढोग्दै छ !
देश हात पसार्दै छ,
देश खवरदारी गर्दै छ,

पारीलो घाम त्यो
हुस्सुहरूले छेकेपछि
देशको भबिष्य
झन अन्योल भयो
कहिले कुहिरो भएर
कहिले तुवालो भएर
यी हुस्सुहरूले
आकाश टेकेपछि
देशको मुहार
झन अन्धकार भयो