विविध-विधा

समाजमा मेरो सिर झुकाएर गयौ
रसिला यी आँखा आँसु जति सुकाएर गयौ।

मायाको त्यो पबित्र बन्धनलाई,
हाँस्दै हाँस्दै फुकाएर गयौ।

झुप्रो छोडी महलतिर सर्नेलाई के भनौं
रुपीयाँले खाली ठाउँ भर्नेलाई के भनौं ।।

मुटुभित्र धड्कनसँगै मनको भाव बिर्सिएर
जता हरियो उतै उतै चर्नेलाई के भनौं ।।

मनमा एउटा कुरा छ सुटुकै भनौं अन्जु
एउटा रथको दुई पाङ्रा हामी बनौं अन्जु

हाम्रा सबै काँडेबार जन्जीरहरू पन्साएर
सँगै यात्रा गर्ने प्रेमको बाटो खनौं अन्जु

गजल
बाच्नलाई मर्दा मर्दै तिस हिउद गने हजुर
ठिक्क पर्यो खुचिंग तिर्थे आफ्नाहरुले नै भने हजुर,

कहिले मरे खडेरीमा अनिकालमा महंगीमा
साहु काडी आफु पस्ने खाडल आफै खाने हजुर,

हौ तिमी प्रेरणाकी खानी
अनी कोमलताकी रानी।

हौ, जननी पनि तिमी नै
फेरि सुलभ तिम्रो बानी ।

हुन सक्छ भने मेरो चिता तयार पारिदिनुहोस्
निम्सरो भई जिउँदिन घाँटी थिची मारिदिनुहोस् ।।

बामे सर्दै जिउँछु हात तान्नेहरू पाएँ
एक्लो मनलाई पिरतीले बान्नेहरू पाएँ ।।

होईन स्वार्थी संसार अब मेरो निम्ति मात्रै
पराई हैन आफ्नो मान्छे ठान्नेहरू पाएँ ।।

भो भो माया नलाउ बरु सधैं शंका गर्ने भए
दोबाटो मै भेटौ बरु मनका कुरा गर्ने भए

कुकुरको साम्राज्यले निलेको छ शहर
नीद खोज्ने बजारमा जलेको छ रहर ।

असभ्य त्यो जङ्गलीपन मानिसमा मौलाउँदा
हाँसो बग्ने मानिसको टुटेको छ नहर ।

मायाले मलाई बोलाउँदा सधैं “सानु” भन्थ्यौ तिमी
तिम्रो बचन कसरी म, अब नमानुँ भन्थ्यौ तिमी

चौतारीमा बर-पीपल रोप्नु भन्नु बाबालाई
मोढ बनाई तुलसी बिरुवा रोप्नु बन्नु आमालाई

मौसम भयो परिबर्तन वन जंगल मासिनाले
जन्म दिनमा सती-साल रोप्नु भन्नु मामालाई

मेरो आत्माभित्र पनि उनी मात्रै देखिरा’छु
हरेक रात सपनीमा उनी मात्रै भेटिरा’छु ।।

शृष्टिको भुल भएछु ।
झर्ने त्यो फूल भएछु

जस्ले पनि तिर्खा मेट्ने
पानीको मूल भएछु ।

पुर्णिमाको मेरो चाँद टुट्यो कसरी
बेदनाको सागरको मुल फुट्यो कसरी

बलेको आगो ताप्छन स्वार्थी मनिसले
रोदन आसु दिई खुशी लुट्यो कसरी

मध्यरात मसान घाट यस्तो दुखी कुरा किन

गजल

सोच्दा सोच्द कयौ मेरा रात ढल्यो

छट्पटिमा कोल्टे फेर्दा जीउ मेरो गल्यो ।

लिन्न भन्छु सोचहरुछात्तिभित्र आफै चल्यो

छट्पटीमा कोल्टे फेर्दा जीउ मेरो गल्यो ॥

आज पनि अन्तै नजर, चलाएर गयौ
मेरो मुटु भित्रभित्रै, जलाएर गयौ

बाटो कुरी बस्या थिएँ, आयौ आउन तिमी
आसै मर्यो जब आँखा, नलाएर गयौ

तिर्थ(यात्री)पौडेल

हाँस सानु अझै तिमि मेरो खुशी थपी दिन्छु
दु;ख नहोस त्यो ज्यानलाई चोट म नै खपी दिन्छु,

तिमि हाँसे पूणिमाको जुन सम्झिएर
पर्खाइमा तिम्रो बाटो शीत थापी दिन्छु,

जान्ने बुझ्नेले मात्रै भकारी, भरेको छ यहाँ
इमान्दारी मान्छेहरू भोकै, मरेको छ यहाँ

तिमी आयौ जीवनमा हाँस्न थालेकी थेँ
थोरै खुशी संगालेर बाँच्न थालेकी थेँ ।।

भित्र भित्रै अट्टहासले निचोरेको आत्मा
मन बिगार्ने ऐजेरुलाई मास्न थालेकी थेँ ।।