सरकारी शिक्षकको रूपमा पहिलो दिन
२०७१ भदौ ३ गते मङ्गलबारको दिन सबेरै आँखा खुले । भदौरे झरीले स्वागत गरिरहेको थियो । लामो समयको खडेरीले सप्तरीका कृषक आक्रान्त थिए । अब भने तिनीहरूमा उमङ्ग छाएको हुनुपर्छ । ढिलै भए पनि खेतीपाती लगाउन पाइयो भन्ने लागेको हुनुपर्छ । मनमा नाना थरीका कुराहरू खेलिरहेका थिए । त्यत्तिकैमा पल्लो कोठामा बस्ने शिक्षक मित्र अभितकुमार चौधरीले भने, ‘‘आज तपाईंको साइत बनिरहेको छ । नयाँ ठाउँमा नयाँ मान्छेलाई प्रकृतिले पनि स्वागत गरिरहेको छ ।’’ उनका कुरालाई सहर्ष स्वीकार गर्दै ‘तपाईंका मुखमा दूधभात परोस्’ भनेर जवाफ फर्काएँ ।
‘कसैको जीवनको टुङ्गो छैन तर मेरो जीवनको टुङ्गो छ । औसत दुई चार वर्ष हो –आगे उपरवालाको मर्जी । भविष्य चिन्ता व्यर्थ हो – आफ्नो नियन्त्रणमा छैन, सोच्नै नपाई आइसक्छ, मेरोजस्तो रोग । अनि चिन्ताले केही थेगिने पनि होइन । चिन्ता जानेलाई होइन नजानेलाई हुन्छ । मेरो जाने टिकट र भ्रमण आदेश आइसकेपछि अब केको चिन्ता ? सबैको जन्मँदै दुईतर्फी टिकट बनेको हुन्छ । फर्कने मितिमात्रै गोप्य हुने हो ।’ (‘अन्तर्मनको यात्रा’, शीर्षक अस्पतालमा स्वजन, पहिलो संस्करण, २०६४, पृष्ठ १६७)
मानिस जन्मेपछि मर्छ यो शाश्वत सत्यसँग कसैको दुई मत हुनै सक्दैन । तर एक दिन मरिन्छ भन्ने जान्दाजान्दै पनि मानिसले आफूले आफूलाई माया गर्छ आफ्नो कायालाई माया गर्छ, आफ्नो छायाँलाई समेत स्नेह गर्छ जबकि उसलाई थाहा छ जीवनमा एक दिन काया, छायाँ, माया, धन, दौलत, प्रियजन सबै छाडेर अनन्त यात्रामा निस्किनै पर्छ तैपनि मृत्युपर्यन्त ऊ लोभ, मोह र क्रोधबाट पृथक रहन सक्दैन । किनभने संसार मायावी छ र मायावी संसारको मोहबाट जोगीहरूले मुक्त हुने भरमग्दूर प्रयत्न गरे तापनि भोगीहरू मुक्त हुन के सक्थे र यही मायावी समुद्रको म पनि एक थोपा हुँ । म पनि परम्पराबाट हटेर पृथक हुन कसरी सक्थें र ? कसरी सक्नु र ?
यस अघि पनि मैले कतै राघी गाईको कथा भनेको छु । 
म गत २०६९ बैशाख ३ गते बिहान कोहलपुर मेडिकल कलेजको शिक्षण अस्पताल कोहलपुरमा थिए । त्यहाँ म त्यसै गएको होइन मलाई गत चैत्र २९ गते बर्दियाको गुलरियामा लायन्स क्लव अफ बर्दिया र सहिद गंगालाल हृदयरोग केन्द्र काठमाण्डौद्धारा संचालित हृदयरोग तथा मधुमेह सम्बन्धी एक दिने शिबिरबाट फिजियोथेरापी गर्न एवं रगतमा बिबिध जाँच गर्न भनी रिफर गरिएको थियो ।
कविशिरोमणि लेखनाथको दुई शतबार्षिकीको बारेमा साहित्यकार मुक्तिराम ढकालले कविशिरोमणि लेखनाथको व्यक्तित्व, कृतित्व माथि प्रकाश पार्नुभएको थियो । साहित्य आफ्नै गतिमा बढ्छ, साहित्यले मानवलाई सिर्जनशील बनाउँछ, समाजको परिवर्तनलाई समाउँछ र आधुनिकता दिन्छ भन्दै लेखनाजीको बहुआयमिक व्यक्तित्वको बारेमा प्रष्टाउनु भएको थियो ।
ठ्याक्कै पाँच महिनादेखि बाको बोली नै फुटेन । बासँग हाम्रो दोहोरो कुराकानी हुन सकेन । मुटुको धडकन चल्नु बाहेक शरीरको कुनै पनि अंग सक्रिय भएन । बाको यो हालतले एक वर्ष देखि नियमित महिनामा तीन– चार पटक पोखराबाट गाउँ पुग्नु पर्थ्यो मलाई । तन पोखरामा भए पनि बाको हालतले गर्दा मन सधै गाउँमै डुल्थ्यो । 
That’s Jupiter. The bigger one is Jupiter and others are its moons. ऊ धाराप्रवाह रुपमा व्याख्या गर्दै थियो । उसका कुनै कुरा मैले बुझेँ, कुनै बुझिन । कारण थियो उसको खगोलशास्त्रीय शब्दहरूको प्रयोग । बिचबिचमा yes भन्दै र टाउको हल्लाउँदै १/२ मिनेट जुपिटर अर्थात वृहष्पति ग्रह र त्यसका देखिएका चारवटा चन्द्रमा नियालिरहेँ । ऊ भन्दै थियो, “Jupiter has 11 moons …………… blah blah…….”। म अब टेलिष्कोपबाट आफ्ना आँखा मोडेर आकाशमा दृष्टि लगाउँदै थिएँ । ऊ प्रत्येक चम्किला पिण्डहरूलाई ग्रह, उपग्रह र ताराहरूमा विभाजन गर्दै मलाई बताइरहेथ्यो । म बुझे झैँ टाउको हल्लाउँदै उसका औँलाका इसारामा आँखाहरू दौडाउँदै थिएँ ।
म भर्चुअल लाइफमा बढी रम्ने मान्छे । बाध्यता, विवशता अथवा समयको माग भनौंबन्द कोठामा बसेर विश्व परिक्रमा गर्न मन पराउने म एउटा जीव । तर यही समयकहिलेकाहीँ मलाई उडाउँछदुरदराजमा, अनन्त यात्रामा र पुर्याउँछफ्ल्यास ब्याकमा । 
अफ्रिका महादेशमा थुप्रै देशहरू छन् । केही देशहरू मोजाम्बिक, रुवाण्डा, कंगो, सोमालिया, शेरालियोन, लाइबेरिया, सुडान जस्ता देशहरूमा आन्तरिक वा जातीय दङ्गाका कारण राजनीतिकअसन्तुलनका कारण संयुक्तराष्ट्र्संगमार्फत मिशन संचालन गरी रुवाण्डा, शेरालियोन, मोजाम्बिक जस्ता देशमा पुन शान्ति कायम भइसकेको छ भने लाईबेरिया, सुडान, चाड जस्ता देशहरूमा अँझै मिशन कायमछन् । सुडानको डारफरमा पनि UNAMID (युनाईटेड नेशन हाइब्रिड मिशन एण्ड अफ्रिकन मिशन इन डारफर) संचालन भएको छ ई सं २००७ देखी यसै शिलशिलामा विश्वका विभिन्न देशका प्रहरी, आर्मी तथा सिभिलयनहरू सहभागी हुन आएका हुनछन् ।