अन्नपूर्ण पोष्‍ट

सिड्यो साब !
म मनमाया नेपाली
मेरो नागरिकता बनाइदिनुपर्‍यो
दुवै कान देखिने पासपोर्ट साइजको फोटो
मुचुल्का, सर्जिमिन र सिफारिस
केही पनि छैन मसँग
छैन मसँग बाबुको नागरिकता पनि
तर म यही धर्तीमा
१९ वर्षअघि जन्मिएको सत्य हो

“मलाई पनि एउटा पोलेको मकै दिनुहोस् त दिदी“, सडकपेटीको एउटा कुनोमा बसेर मकै पोल्दै गरेकी एउटा अधबैंसे महिलाको अघि उभिएर मैले भनेँ ।

चार नारीहरू, तर कम उमेरका, अचेल आसलाग्दो आख्यान लेखिरहेका छन् । कम्तीमा ‘फुर्सद’/‘कोसेली’मा फाटफुट पढ्दा त्यस्तै लाग्छ ।

समय उब्रिएछ भने
म तिमीलाई माया गरुँला…

भुवा सिमल हुँ म
बिस्तारै छोऊ

म मेरा नानीहरूलाई
खेलाउन दिइरहेको छु-कविताहरू।

कोक्रो भन्नासाथ देखिएन भने
आमाका आँखा
बुझ्नुपर्छ

चिसो भनिनँ र यही जंगलमा जमेर बसेँ इतिहासदेखि
तातो भनिनँ र यही माटोमा पग्लिइरहेँ युगौंदेखि
म राउटे मुखिया ऐनबहादुर शाही

गीतमा वा कुनै पनि रचनामा विभाजनका हिसाबले कविता अनुभूतिको चीज हो भने अन्य चिन्तनका धार फिलोसफी हुन्भन्दा अत्युक्ति नहोला ।

समाज बन्छ, बिग्रिन्छ वा बनेको समाज नाश हुन्छ, समाजमै भएका मान्छेले बनाएको आगोले। तर, आगोको अस्तित्व तातो दिनुमात्र हो अन्यथा यसले अन्धकार निम्त्याउनु हुन्न। तर, आगोले निम्त्याएको अन्धकार असह्य नै हुन्छ।

सम्राट उपाध्यायको नवीनतम कृति ‘दी सिटी सन्’को अन्तिम पातो पल्टाएपछि केही वर्षअघि उनीसँग आफूले अन्तर्वार्ता गरेको क्षण सम्झेँ। ‘तपाईंको आख्यानबाट ‘सेक्स’ झिके के बाँकी रहन्छ?’, पत्रकार मित्र दीपक अधिकारीसहित बबरमहल रिभिजिटेडको से क्यारोलिनमा कफी सुरुप्प गर्दै प्रश्न तेस्र्याउँदा सम्राट प्रतिउत्तरमा लामो हाँसेका थिए।

लोकभाका र लयका सुरिला सर्जक धर्मराज थापा अमिट, अचुक नियतिका सहभागी बने।

गत हप्ता गायक अरुण थापालाई धेरैले सम्झिए। अर्को साता संगीतकार गोपाल योञ्जन–सम्झनामा कार्यक्रम हुनेछन्।

टाढाबाट हेर्नेले सिनेमालाई ‘मनोरञ्जनको दुनियाँ मात्र भन्छन्।

नेपाली साहित्यका कालजयी राष्ट्रिय विभूति युवककवि मोतीराम भट्ट अग्रज प्रतिभा हुन्। अझ समग्ररूपमा भन्नुपर्दा उनी नेपाली साहित्य, समाज र देशप्रेमको ममतालाई जीवन्तता दिने प्रेरणाका आलोक पनि हुन्।

‘आफ्नै झ्याइँकुटी’ हास्यव्यंग्यकार माणिक रत्न शाक्यको हास्यप्रधान निबन्धको संग्रह हो। २९ वटा छोटा मीठा निबन्धहरू संग्रृहीत यो किताब रत्न पुस्तक भण्डारले बजारमा ल्याएको हो।

कोसौं टाढा हिँडेर आइपुगेका थियौं हामी। हामी भन्‍नाले मेरो कलेजका अग्रज उदितनारायण झा र म। हामी दुवै भोकै, दुवै लखतरान।

नेपाल एउटा यस्तो देश हो यहाँ जहिलेजहिले आपत् पर्छ राष्ट्रिय गीत बन्छ, त्यो चाहे छिमेकीले हाम्रो सिमाना मिच्दा होस् वा छिमेकीले नाकाबन्दी गर्दा होस्।

उर्दुका महाकवि गालिबको लेखनी र जीवनीमा विचारको फरक कलकत्ता गएपछि आएको भनिन्छ।