भनिन्छ अकवरे खुर्सानी छोइ नसक्नु हुन्छ -जण्ड पीरो । अकवरी सुनलाई कसी लगाउनु पर्दैन । अकबर बादशाह इन्साफ गर्नेमा एक नम्बर थिए आदि आदि । त्यस्तै नेपाली नेताहरूका बीचमा हुने अकवरे सहमति पनि कम मापाको भन्न काहाँ मिल्ला त । यसको फर्मूला नै आफैंमा उखर्माउलो पाराको हँुदो रहेछ । त्यसमाथि जामा फेटा गम्छा पतलून टोप बूट पहिराएर सिँगारपटारसहित मिडिया चउरको चौतारीमा निकालल्दा त गाइजात्राको जन्तुलाई समेत ठ्याक्कै बिर्साउने ।
हत्या, लुटपाट एवं अपहरणका घटनाहरू नेपाली समाजको लागि कुनै नौलो विषय रहेन । मर्नु, मार्नु वा हराउनु जस्ता घटनाहरू दिनहुँ कहिँ कतै घटित भइरहेकै हुन्छ । तर घटनाबारे जान्न सर्वसाधारणलाई घटनास्थलमै पुग्नुपर्ने आवश्यकता भने अब रहेन । समाजलाई आकषिर्त गर्ने धेरै कार्यक्रमहरू मध्ये रहस्य र रोमाञ्चले भरिएका चलचित्र, टेलिचलचित्रहरू पनि एक हुन् । ठूलो, सानो पर्दामा देखिने यस्ता रहस्यमयी शृ्ङ्खलाहरूले लोकप्रियता पाइरहेको समयमा पनि कागजी संस्करणमा प्रकाशित हुने जासुसी उपन्यासले भने खासै सफलता पाउन सकेनन् ।
२०६३ सालदेखि प्रहरी द्वैमासिक पत्रिकामा सम्पादक समेत रहेका कवि तथा गीतकार विद्याप्रसाद घिमिरेको “सेलाएको घाम” नामक कवितासङ्ग्रह बि.एन. पुस्तक संसारले हालै बजारमा ल्याएको छ । वीपी घिमिरेको नामबाट विभिन्न पत्-रपत्रिकाहरूमा समसामयिक राजनीतिक चिन्तन र अध्यात्मिक लेखहरू लेख्दै आएका घिमिरेको प्रस्तुत कवितासङ्ग्रहमा विषयगत विविधता रहनुका साथै वर्तमान युगीन राष्ट्रिय र मानव जनजीवनसँग सम्बन्धित ४१ वटा कविता रहेका छन् । सामाजिक विशृङ्खलता निम्त्याउने र समाजलाई अधोगतितर्फ धकेल्ने प्रकृतिका साहित्यलाई निरूत्साहित गर्नुपर्ने र समाजलाई समुन्नततर्फ उठाउनुपर्ने विचारका पक्षमा उभिने घिमिरेका रचनामा सामाजिक सद्भाव र अग्रगतिकै स्वर मुखरित छ ।
विसङ्गत वर्तमान परिवेशको चित्रण, जीवनयात्राको अभिव्यक्ति, वर्तमान विसङ्गत परिस्थितिप्रति चिन्ता, विधवाको दुर्दशाको चित्रण, जीवनको कारूणिकताको वर्णन, युगीन याथार्थको प्रस्तुतिको अभिव्यञ्जना पाइने यस सङ्ग्रहका कविताहरूमा राजनीतिक विसङ्गतिप्रति व्यङ्ग्यसमेत प्रहार गरिएको छ । कतिपय कवितामा आक्रोश, व्यङ्ग्य, विद्रोह र सहानुभूतिको स्वरसमेत मुखरित छन् । घुमाउरो पाराले अध्यात्मिक चेतनाको अभिव्यञ्जना भेटिने घिमिरेका कतिपय कवितामा युगीन राष्ट्रिय सन्दर्भअनुरूप सकारात्मकभन्दा नकारात्मक बहुल वातावरणको प्रस्तुति भेटिन्छ भने अधिकांश कविताले जीवनका विविध पाटासँग सम्बन्धित यथार्थको प्रकटीकरण बोकेका छन् । राजनीति सापेक्ष नभई राजनीति निरपेक्ष रहेका यिनका कवितामा अभिव्यञ्जित विचार कुनै राजनीतिक वादविशेषमा केन्द्रित नभई मानवीय संवेदनामा केन्द्रित छन् ।
मध्ये पहाडको निशब्द चुहेको जरुवा
यो राज्यको सीमाको आँतको हरहरलाई मेट्न
भीमकाय पहाडहरूको नागबेली तरङ्गमा
केबल आवेशको झन्कार मात्र बन्न सक्ला,
तुच्छ भोगाईहरूको सरुवा रोगहरूमा
अझ चर्को संक्रमणको अभिनय गर्न सक्ला
किनकि ऊ समथर सीमामा आगो लगाई
उकालो उच्च पहाडको दरबारमा
अमृतरसको अचमानीले सुरक्षित देख्ला
तर मृत्युवरणको दोस्रो प्रतिद्वन्दी
पहिलोको मृत्युको उल्लासमा
उन्मत्त विलासी कोपभाजनले
आफ्नो छातीमा पोतिएको छपान मेट्न सक्दैन ।
“म जस्तीलाई कसले पो बिहे गर्ला र सम्पादकज्यू ?”
“तिमी फूलझैँ राम्री छौ, गरिहाल्छन् नि !”
रूथ सोफामा लडिरहेकी थिइन् । उनको हातमा मेटासिडको बोतल थियो जसमा ‘प्वाइजन’ लेखिएको थियो । रूथ आँखा चिम्लिएर गहिरो निद्रामा परेकीझैँ कञ्चन देखिन्थिन् । उनको मुखमा सेतो पदार्थ जमेको देखिन्थ्यो । कोठाको चारैतिर सरसामानहरू असरल्ल छरिएका थिए । मान्छेहरूको भीडभाड निकै देखिन्थ्यो । प्रहरीहरू लासको मुचुल्का उठाउन लागिरहेका थिए । उनीहरू वरिपरिका सबुत प्रमाणहरू एकत्रित गर्नमा तल्लीन थिए । पत्रकारहरू फोटो खिच्नमा व्यग्र थिए । मैले उनको अनुहारमा धेरै बेर हेरिरहन सकिनँ, उनको तस्बिर लिनै सकिनँ, मेरा हातहरू अनायासै कामिरहेका थिए । हृदय वाचाल भएको थियो । म रूथको नजिकको मान्छे । छोटो समयमै उनी मसँग नजिकिएकी थिइन् तर एक्कासि यो के हुन गयो…..? आफैँलाई पत्यार लागेको थिएन ।
मलाई रूथ निक्कै अचम्मकी लाग्ने गर्दथ्यो । उनीजस्तो युवती मैले यसअघि देखेकै थिइनँ । पातलो शरीर, छोटो पातलो अनि रिठ्ठा जस्तो कालो केश, हँसिलो अकिञ्चन चेहरा र निर्दोष गाजलु आँखा भएकी थिइन् । नीलो जिन्स पेन्ट अनि रातो टिसर्टमा सजिएको भेषमा उनलाई मैले पहिलो पल्ट देखेको थिएँ, उनी मेरो अफिसमा आएकी थिइन् । उनी निक्कै मिजासिली र बोलैया स्वभावकी थिइन्, उनको बोल्ने शैली देखेर मलाई एकदमै रिस उठेको थियो । “कस्ती केटी होली ?” मनमनै सोचेको थिएँ, “के बोल्दैछु भन्ने पनि थाहा छैन होला, यसलाई त ।”
नेपाल आमाकी प्यारी छोरी
हजारौ दुख कष्टको सागर तरेर
घर दैलोको उज्यालो ज्योति बनेर
संसारले चिन्ने गरेर नाम कमायौ
सी एन एन हिरो बनी इतिहासमै
नेपालको नाम उज्वल बनायौ ।
अन्यायमा पिल्सिएर छटपटिएका
आफ्नै आफ्नाहरूबाट खसीबाख्राझैं बेचिएका
अनाथ र असहाय नारीहरूको उद्दार गरी
करोडौ नारीहरूको मन जित्न सफल भएर
उज्वल तारा बनि चम्कियौ
अखण्ड दियो बनि सल्कियौ ।
मलाई थाहा छ डढेलो गएको वनमा फेरि जराबुटा पलाउन सक्छ
साउनको भेलले बगाएर बंजर भएको भूमिमा फेरि खेती हुन सक्छ
तर यो मेरो खरानी भएको मन कहिल्यै हरियो हुन सक्दैन
मातृत्वको मृगतृष्णा झै भट्किएको जीवन कहिल्यै फर्कन सक्दैन
मलाई लागेको थियो तिम्रो जन्मले मेरा सबै सपनाहरू पुरा हुनेछ
यो अभाव र रिक्तताले भरिएको जीवन सबै भरिपूर्ण हुनेछ
त्यही सपना बुन्ने क्रममा म एकहोरो ममता बर्साईरहन्थे
माया ममता सर्वस्व तिमीलाई सुम्पी स्वप्न संसारमा हराईरहन्थे
अबको केही घन्टापछि सुरु हुनेछ अर्को नयाँ वर्ष ! अर्थात् नयाँ वर्ष सन् २००८। हामी त्यहाँ महान् समयको उल्लास-उत्सवमा मिसिन पुगेथ्यौँ, डाउन टाउन। मेरील्यान्ड राज्यको मुख्य सहर बाल्टिमोर। यसै त सधैं हिस्सी पर्दो र गगनचुम्बी महलको सौन्दर्यले मोहनी लाउने बाल्टिमोर यतिखेर थियो, झिलीमिली उज्यालोले झकीझकाउ। साताभरि सास न बास भएर काम गर्ने अमेरिकीहरू नयाँ वर्षलाई छातीभरि थन्काउने चटारोमा देखिन्थे झन् व्यस्त।
चुपचाप रमिते मेरो नियति हो
मेरै कलुषमा मेरै कटाक्ष
त्यसैले त ममा खोई —त्यो मान्छे भेट्दिन ।
यो दूनको अस्तुमा ठोकिएर
म मान्छे मरेको निर्जीव मुढो छु ।
कुमारी प्रकृति,
हाम्रो कर्कस टोकोसोले
बलाद् क्षत–विक्षत भएकी छिन्
हामी हाम्रो लगनमा गर्वित छौँ
र त हामी हाम्रो कर्ममा
कृतदासहरू सहज जन्माउन सक्छौँ
र हामी जुम्ली उद्रामा मानव खेती गर्न सक्छौँ
मूक संवेदनालाई बुलन्द पार्न सक्छौँ ।
तपाईं पात्रो हेर्नुहुन्छ ? म जस्तो पात्रोको दाइनो र बाइमात्रो बुझ्नुहुन्न कि ? खैर, मावलमा हजुरबा/मामाहरूले र घरमा काका र काकाका छोराहरूले पात्रोको पितृ बुझ्ने अनि ब्याख्या गर्ने भएकाले पनि मसँग पात्रोको टाढाटाढासम्मको नाता/सम्बन्ध रहेन । मेरा एकजना दाजुले घरैमा हुने घटना थाहा नपाएकाले छोरो चारकोसे जंगलको रुखमा फलेको र ज्योतिष विद्याबाट हात धोएको कुरा गर्नु भएको थियो । बर्षौँदेखि यही विद्यालाई पेशा बनाउँदै आएका मेरा दाजुलाई नाक लागे जस्तै हामी युवालाई ज्योतिष विद्याले नतान्नु स्वभाविक हो । तेसो त अचेल जाँड/प्याज नखाने बाहुन भेट्टाउन जत्तिकै गाह्रो भइसक्यो पात्रो हेर्ने, पढ्ने, बुझ्ने र ब्याख्या गर्ने युवापिढीँ भेट्टाउन । युद्धकालमा अधिकांश युवा नासिएपछि र बचेखुचेका युवा विदेश भाँसिएपछि गाउँमा पात्रो मात्र हैन आºनै घरदलिन हेर्ने युवा समेत छैनन् ।
ज्योतिषी/पण्डितहरू जो छन् ति सवै कालको नजिक पुगिसके । बुढाखाडा ज्योतिषीहरूले ज्योतिष विद्याको लत्रेको नाक माथि उठाउन धेरथोर योगदान दिएका छन् । भर्खरै सम्मन्न विश्व फुटवलको भविष्यवाणी गरेर महान हुनुभएका ज्योतिष श्रीअक्टोपस पर्लज्युले पनि यो विद्यालाई माथि उठाउन दुर्लव योगदान दिनु भएर परमधाम हुनु भयो । अक्टोपसज्युको निधनपछि ज्योतिष विद्या नै लोप होला भनेर पीर परेको छ । त्यसैको पूर्व संकेत स्वरुप मेरा घुँडाबाट आँशु झरेकाले पनि यो विद्याको मोहले मलाई तानेको छ । फलस्वरुप यो मरुभूमिमा ज्योतिष विद्यालाई घुनपुत्ली नलाग्ने ब्यापारका रुपमा थालनी गर्न मन लागेर आएकाले यसबारे अध्ययन गर्न थालेको छु । तपाईं पनि यस विद्यामा जिब्रो चलाउँन चाहनुहुन्छ भने मैले जाने बुझेसम्म सःशुल्क कोचिङ्/ट्युशन दिन तयार रहेको सर्वत्र जानकारी गराउँन चाहन्छु ।
-१-
छायाँ बनेर म सँगसँगै
अत्याचारको सिमाना, बढेर चड्कन हानेँ ।
फूल बोकी प्रियतमको पर्खाइमा टोलाउदा