कविता

कर्मै गरियो सेवा प्रवाह दिन् दिनै देश जनताको
उर्जाशीलै समय बितेर गयो भन्छन् पेन्सन पाको
प्रवेश गर्दा सेवा नियुक्ति नयाँ लिँदा त्यो बखतमा
धैर्यता एकै छिन् नराखी लाग्दथे सदा सदा सेवामा

आफ्ना सिप ज्ञान क्षमता जति सबै लगाइ कर्ममा
सेवा नै धर्म हो भन्दै भए तत्पर जनताको सेवामा
सेवा प्रवाह नदीसरी अति सफा कञ्चन भएर गरें
नगरें स्वार्थ पूर्ती कुनै सबै सबै पारदर्शी भई गरें

काम गर्ने जोस जाँगर् नव युवा पीढिमा बढी हुने
उर्जा त्यो जोश खेर जान नदिइ लौ सेवामै रमाउने
हो जागिर यो गाँस बास कपास लौ भोकै मेटाउने
पक्कै हो कर्म मोर्चा बलियो चट्टान पहाड फुटाउने

गम्भीरै छ अवस्था मुलुकको आम जनता दुःखमा छन्
प्रवाहै सेवा विकास निर्माणको गति निरासाजनक झन्
बढ्दो छ संशय लिएर भविष्यको खोजे मार्ग देखिन्दैन
चिन्ता व्यक्त गरेर कर्म नगरी जन जिविका त चल्दैन

खाँचो छ सुधारको अनुभूति आभास त्यो गहिरो नै छ
साँचो नै निकाल चुनौती हटाउने देशको मुहार फेर्नुछ
बोल्नु पर्दछ सबै कर्ममा ओठको भाका सबैका हातले
हुँदै गर्नुछ अझै घनिभूत विकास देशको उठेरै साथले

ग्रस्तै छ अर्थतन्त्र कमजोर राजश्व घट्दो छ महामारीले
चुनौती छन् समस्या आम् मानिसको मनोवल बढाउने
पारेको छ प्रभाव जताततै छन् कर्म सबै ठप्प छ सारा
आएको छ कस्तो निर्मूल नहुने यो कोराना रोग गाढा

जून पोखिएको धुलाम्मे बाटोमा
मन पोखियो

सोचें-
किन वर्षौं देखि यो जूनको प्रतिच्छाया
धुलै धुलोमा खस्न विवश छ ?

किन
यो समय लेखिरहन्छ –
धुलोको कविता ?

फूलेको फूल नराम्रो लाग्ने को छ र जन यहाँ
गालेको सून नलाइ जाने को भेट्छौ जन यहाँ
कोमलै हुन्छ कोपिला फूलको नटिप्ने को छ र ?
किशोर शिर् युवती फूलै नलगाउने को छ र ?

म वेला वेलामा सोच्ने गर्थेँ
शान्तिको साँचो कसले लिएको छ?
अनि म मनमनै भन्ने गर्थेँ
यिनै राजनैतिक दलले!
यिनीहरू मिल्ने बित्तिकै
घर छोडेर हिँडेकी शान्ति

कुदेको कुद्दैछ कुद्दै झन् यो मानवै
चिनेको चिन्दैछ चिन्दै झन् यो समाजै
रोएका रुदैछन् रुदै झन् यो पलमै
भोगेको भोग्दैछ भोग्दै झन् यो धरामै

पसेको पस्दैछन् पस्दै झन् यो जीवमै
डुबेका डुब्दैछन् डुब्दै झन् यो शोकमै
छाडेका छाड्दैछ छाड्दै झन् यो लोकनै
पारेको पार्दैछन् पार्दै झन् यो घातनै

फिरेको फिर्दैछन् फिर्दै झन् यो घरमै
मोडेको मोड्दैछ मोड्दै झन् यो क्षणमै
छिरेका छिर्दैछन् छिर्दै झन् यो देशमै
बढेका बढ्दैछन् बढ्दै झन् यो त्रास नै

लागेको लाग्दैछ लाग्दै झन् यो कर्ममै
गरेका गर्दैछन् गर्दै झन् यो खोज नै
खोजेका खोज्दैछ खोज्दै झन् यो खोप पो
भेटेका भेट्दैनन् भेटेनन् यो व्यर्थ भो

थुप्रै खेत छन् बारी उर्वर अति पाइन खान भन्छ उहीँ
खाली राख्दछ जमिन बाँझो सधै कर्मै नगरी बस्छ उहीँ
उर्बर देख्दैन आफ्नो कहिल्यै माटोमा बिउबिज छर्दैन
आफै मेहनत गर्न छाड्यो आलस्य छ उसको पेट भर्दैन

सुखको गाँस भन्दछ मिठास श्रम पसिना छैन बगेको
सुखै खोज्दछ सधैं उसले छैन दुःख सास्ती कतै सहेको
न मेहनत नै गर्यो कहिल्यै श्रमको न मूल्य बुझेको छ
बल छ बलियो बनाउने व्यर्थै अलकापुरी बसेको छ

न चैतन्य चेतना जगाउँछ न जाग्न लोकलाई भन्दछ
न नेतृत्व प्रदान गर्दै समाज जागा बनाउन उठ्दछ
हुन्छ आफ्नै मेहनत गतिलो रसदार मिठो अन्त्यसम्म
सिँचेर पसिना बगाए कर्मै धरामा बढ्नेछ झन् उमङ्ग

म अवश्वै खुसी छु
आज मेरो जन्म दिन
लाग्छ म पक्कै खुसी पनि हुनुपर्छ
भन्छन् सबै यस नि कोही दुखी हुन्छ र ?
तर म आज शत प्रतिसत त होइन
अलि खल्लो अनुभूतिको आभाष
मनको महलमा
गर्दैछु एउटा नमिठो
कस्तो टर्रो अनि तितो तितो !!

एउटा जागिरे जिवन
भौगोलिकताको सिमाङ्कन
अनि कोसौंको दूरी र दूरता
छिच्छोल्न नसकेर होला
भेट्न पाइएन
ममताको खानी बोकेर
सन्तानको लागि
तन छिनाउने मन कुडाउने
मेरो लागि त्याग र तपस्या गर्ने
मेरी आमालाई भेट्न नपाउँदा
आज कस्तो कस्तो नमिठो लाछ
फोन हुनु एउटा कुरा
साक्षात्कारको बेग्लै मज्जा छ!!!

आज मेरो खुसीको दिनमा
यो कोलाहलपूर्ण सहरबाट
सम्झदैछु
उनले गरेका दुःख

हजुरबाले दन्त्यकथामा भन्नुभएको
एकहाते राक्षस
पृथ्वीमा आज फेरि
प्रकट भएर
हातहातै नदेखिने गरी
संसार डुलेको छ
डराउने र आत्तिनेलाई
निहुँ बनाएर निलेको छ ।

काठमाडौंको सिंहदरबारतिर मदारीहरुको डम डम डमरु,
अमेरिकी अविस्कार संजालतिर बेतालमै नाच्दै सबै बिना घुंघरु ।१।

माहिर छन् तिनीहरू बजाउन बेमौसमी डम्फू,
बेसुराहरू खै किन छन् त्यसमा बेस्सरी कमर मर्काउन उतारु ।२।

तिमी जाऊ
झिमिक्कै साँझ परिसक्यो
अब त जानेवेला भो
तिमी सदाको निम्ति जाऊ

तिमीले समयसँग मजाक गर्यौ
उनीहरूसँग गहिरो संगतनै गरेनौ
तिमी भएर पनि के भोर
नभए पनि के नै हुन्छ र !

नेताहरुमा हुनुपर्छ देश जोगाउने मिसन,
सबै नेपालीमा हुनुपर्छ,देश जोगाउने भिजन।

हिजो मेरो दुई हात जग्गा मिचिडा,म चुप रहे
चित्त बुझाएर कि,मर्दा पर्दा चाहिने त उ नै हो नि,
आखिर छिमेकी त पर्यो।

अनि फेरि मेरो चार हात जग्गा मिचिडा नि ,म चुप नै रहे,
चित्त बुझाएर कि,ऐचो पैचो गर्दा चाहिने त उ नै हो नि,
आखिर छिमेकी न पर्यो।

तर आज मेरो जन्मभूमिको जमिन मिचिडा नि ,म चुप नै रहे,
मेरो आवाज कसैले नसुन्ने मनासायले,
तर अब त अत्ति भयो,मेरो सहनसिलताले सिमा नाग्यो, अब म चुप लाग्ने वाला छैन,
कदापी चुप लाग्ने वाला छैन।

मेरो सुन्दररुपि जन्मभुमिलाई हड्पने ती दुष्ट छिमेकीलाई म छोड्दिन,

मेरा खुट्टा लम्कदा
लाहुर अर्थात् परदेश
त्यो सपनाको संसारमा
म कमाउन जाँदा
कमाएर पठाउछ भनी
रेमिट्यान्सको आशामा
अपार खुसीको सागर
मनमटुमा सजाउने मेरो देश
आज अनाकन्टार ठाउँमा
अोडारमा पाइने
हजुर आमाले सुनाउनु भएको
दन्त्यकथाको राक्षस जस्तो भएको छ
यस्तो आभास गरिरहदा
मन बिछिप्त भएको छ
आफ्नै मुलुक आउने
ढोकामा बार लगाइदियो
बिरानो मुलुकको नागरिक जसरी
पवित्र मातृभूमिमा
आफ्ना पाइला टेक्न नपाई
माटोको स्निग्ध सुगन्ध
बास्न लिन नपाई
फर्किएर जा भन्दै
मेरालागि सीमा खुलेन
न खुल्यो हृदय
न खुल्यो ममता
न त देखियो मानवता
न त मलाई म नागरिक भएको
आभाष दिलाइयो

केही अतिशयोक्ति अलङ्कारका उदाहरणः
आगोको रुपका सूर्य अहिले हिउँ पो भए
उनी पश्चिमको बाटो गरेर आज झुल्किए ।।

यमराज धराभित्र देखिएको छ झल्झल
रोकेर रोक्न के सक्नु मान्छेका आँसुको भल ।।

चलेर आँसुको भेल पारेर अति दुर्बल
मान्छेलाई बगाएर पुर्याएछ रसालत ।

अस्ति नै पानीको घैला बोकेर इन्द्र अल्पिए
त्यो तिम्रो चेहरापुन्जीबाट इन्द्र कता गए ।

गोरु हुन् मर्दका जात अथवा हुन् ती काउसो
घरबाहिर डुक्रन्छन् घरमा बन्दछन् मुसो ।।