विविध-विधा

मुस्किलले खुसीको संसार, मिलाउदै थे
न्याय निसाफ निर्दोषलाई, दिलाउदै थे

जान्छन् कि कोही यहाँ,सत्यको पथमा
बलजस्ती एकोहोरो नून, खिलाउदै थे

पालुवा मुना पलाउने बेला
बसन्त ऋतु रमाउने बेला

बनैभरि फुर्र,जुरेली नाची
कोईलि लाई,हँसाउने बेला

बिहानी सँगै,झुल्किने घाम
हिमाल देखि,लजाउने बेला

गुधुलीले पनि,चाँदनी लाई
साथ्देऊ भनि,फकाउने बेला

परदेशैमा रैछु,म दुःखी हेर
आफ्नो गाउँ,बनाउने बेला

सुहानी होला,मौसम कति
मन्दफूल हरु,बसाउने बेला

बिरही लामा
लम्जुङ्ग-सिम्पानी-९
बगैचा
हाल-साउदी
हाईल

भित्तो झैँ छाती चर्किरहेछ आज
मलाई छोडि खुशी फर्किरहेछ आज

सबै जना हाँसेरै बसेका छन्
उस्को आँखामा झरी दर्किरहेछ आज

मुटु भित्रै आगो बलेपछि
चोखो माया प्रीत जलेपछि

माया लाउदा केके भो केके
लुकी आउदा केके भो केके

खुशी उमङ्ग कति थ्यो कति
सबै बिलाउदा केके भो केके

पलपल तिमीलाई माया गर्ने म अज्ञात
उदास त्यो मुहारमा खुशी छर्ने म अज्ञात

जन्म ठाउँ प्यारो गाऊँ साथीभाइ सबै छोडी
तिम्रो निम्ति सारा त्यागी बास सर्ने म अज्ञात

गास खोसियो आङ् ढाक्ने बस्त्र एकाएक हराउदा
रमितेहरू ताली पिट्छन बियोगले कराउदा

चिच्याउँछु बोलाउँछु काल, शिथिल छ अस्थिपन्जर
प्राण मुस्किल छ जान चस्कन्छ मुटु चराउदा

शान्तिपूर्ण देशमा आंतक हावी भयो कसरी
गौतम बुद्ध माथि कसैको दावी भयो कसरी
हाम्रो देश नेपालमा नभएर भारतको हातमा
प्रमाणले पूर्ण कन्तुरको चावी भयो कसरी

बोली जस्तो व्यवहार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ
पोख्या कुराको सार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ

घाँटीमा अड्केको हाड निल्नुन न ओकल्नु हुनु भन्दा सदा
बरु कि आर कि पार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ

लगाम बिनाको घोडा जस्तो भाछन हाम्रो देशका नेताहरु
एउटा दह्रो बन्धन बार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ

बहुल जाती बहुल भाषी भए पनि भेदभावको पर्खाल छ अझै
सबैको समान अधिकार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ

मुख छ भन्दैमा आए जति नसोची बोल्न भ्याएको हुन्छ
बोली बोलीमा दार भए कति सुन्दर हुन्थ्यो दुनिया माझ

छ भनेर पानी जस्तो बगाउनु थाल्यो भने के हुनेछौ सोचौ

अचेल त साना पनि, ठुला हुन थालेछन्
भुईँबाट नउँम्रदै, संसार छुन थालेछन्

घर–घर भित्र गई विद्रोहको ज्वाला दन्काई
अँजुलीले पानी अचाई, पाप धुन थालेछन्

पुराना ती घाउ जति आलै भए अचेलभरि
पूर्णिमाका रात पनि कालै भए अचेलभरि

बल्झिएला कहिले भनी च्याँखे थापी कुर्नु पर्दा
जिन्दगानी जुवा तासका खालै भए अचेलभरि

बिना प्रकाशको नै बल्छन, गलत भैरा’छ नि
अगुणस्तर नै बढी चल्छन, गलत भैरा’छ नि

बाँदर विकास हामी बाँदरमा जाति स्तर कहाँ
रुखमा जोडीसँगै फल्छन, गलत भैरा’छ नि

धेरै छ यहाँ मान्छेले गर्ने गरेर सकिन्न
जिन्दगी रैछ दु:खको खोला तरेर सकिन्न ।।१।।

हावाले लग्यो खुशीको थुँगा कोपिला नफक्री
आँकुरा हाल्दै पलायो फेरि झरेर सकिन्न ।।२।।

बैगुनी माया डाँडा काटी गयौ
चलाई छुरा माया फाँटी गयौ

जीवनभरि दिन्छु भनी साथ्
टुटाई चुढाई मुटु छाडी गयौ

अाधा रातमा
बिउझिएको मान्छे
एकोहोरिन्छ
लक्षहिन सपना
छातीमा सजाउदा

चसक्कै पोल्छ
सम्झानाका कोसेली
मुटुमा राख्दा
कहिले रून्छ मन
कहिले हाँस्छ मन

मनैको बह ओठैले खोल्न, फर्केर आउन ।
धानैको बाला लर्के झैं गरी, लर्केर आउन ।

बादलुसँगै उडेकी छौरे जमेर पानी भै
पहाड माथि ठोकिई अब, दर्केर आउन ।

दु:ख के हो भनी जान्न, दु:खीलाई नै सोध्नु पर्छ
नसोध भो सुखीलाई त, जुम्ला हात जोड्नु पर्छ ।।

झिस्मिसे मै बाटो लाग्छन्, बधियाँ र अधियाँमा
छाक टार्न ओत लाग्न, दासी बन्दै जोत्नु पर्छ ।।

दूर देश बिरानोमा थीर छैन छाती हजुर्
सम्झनाका लहर फूट्छन पीर ब्यथा भाती हजुर्

कुण्ड कुण्ड पानी भन्छन मुन्ड मुन्ड बुद्धि
बिनाशका कहर टुट्छन झीर सङ्घिन काटी हजुर

जबान छोरो मुग्लान पस्यो मलामी भो खाचो
किशानीका नहर सुक्छन बीज अनाज थाती हजुर्

बडप्पन र घमण्डले नमात्तिनु साथी तिमी
जति दु:ख परे पनि नआत्तिनु साथी तिमी

राम्रा हुन्छन आफ्नै रीति, संस्कृति र परम्परा
बिदेशीको नक्कल गर्दै नपात्तिनु साथी तिमी