विविध-विधा

संसारमा आमाभन्दा ठूलो नाता कुन्छ ?
टुहुरो भै बाँचेको छु यो मन साह्रै रुन्छ

ममताकी खानी अनि वात्सल्यकी मूर्ति
सम्झनाले छाती मेरो छिया छिया हुन्छ

भ्रष्टहरू जन्मेपछि भ्रष्टचार हुन्छ
बेलगामी घोडालाई कस्ले कहाँ थुन्छ

निर्मल जल सलल पार्छ सबै सफा
मूलै गन्दा भयो भने कस्ले तन धुन्छ

नरोपौं भो विष वृक्ष सञ्जीवनी रोजौंं
भ्रष्टवृक्ष रोप्दै गए भावी पुस्ता रुन्छ

म माथिको अभिभारा बिर्सिएको छैन आमा
मैले चुस्या दस धारा बिर्सिएको छैन आमा ||

पानी चुन्थ्यो बर्षातमा उध्रिएको छानो बाट
सुत्दा देख्थ्यौ जुनतारा बिर्सिएको छैन आमा||

दमका रोगी बुढा बाबा खोक्दा खोक्दै मुर्छा पर्थे
उस्तै होला बा को परा बिर्सिएको छैन आमा ||

खान लाउन दुख पर्दा पोटुकीले भुडी कस्दै
चलाएको त्यो गुजारा बिर्सिएको छैन आमा ||

अझै पनी छाती दुख्छ अरुण नदी सुसाउदा
खोकु छिन्ताङ दुनै खारा बिर्सिएको छैन आमा ||

जीतु खड्का गाउले
मोरंग उर्लाबारी

सधैभरी तिम्रो मुहार हँसाउनेछु आमा
हृदयमा सेवाभाव पसाउनेछु आमा

बिर्सिएको छैन दुधको भारा तिर्न बाँकी छ
सानो आफ्नै घर बनाइ बसाउनेछु आमा

आफु नखाइ सन्ततीलाइ खुवाएको सम्झी सम्झी
तिम्रा सबै दुख पीर खसाउनेछु आमा

चिफ्लने छैन कहिल्यै कर्तब्यको पथबाट
तिम्रो त्यो आदर्सलाइ सजाउनेछु आमा

बुढेसकालमा बेसाहरा हुन दिने छैन तिमीलाइ
मनमा कुनै संका भए हटाउनेछु आमा

यति टाढा किन आउथे चिसो चुलो जलेको भा
चौकिदारी गर्दिन थे खान पुग्ने फलेको भा

बाँचुन्जेल खानु न हो मर्दा लानु के नै थ्यो र
आँटो पिठो सबै खान्थे खान्थे ढुङ्गो गलेको भा

जवानीको लालु पाते, फूल्ने बेला कहाँ थियौ ?
सुवास चुम्न भमरा ती, डुल्ने बेला कहाँ थियौ ?

सजाएँ थेँ तिम्रै लागि, यो मनको डाली डाली
फुली फली झर्यो बाली, झुल्ने बेला कहाँ थियौ ?

ओड तिमी ओड्यौ भने फल्छ जीवन
तोड तिमी तोड्यौ भने फल्छ जीवन

तीस दिने महिना तेत्तिस दिने पर्ब
छोड तिमी छोड्यौ भने फल्छ जीवन

अँझै मरी मेट्थे होला आश भा’को भए
स्वर्गका ती अप्सरा झै खास भा’को भए ।।१।।

१. अन्तिम सास
कस्तो मृगतृष्णा
तिम्रो प्रेमको

२. अपुरो माया,
निस्सासिएको प्रेम
तड्पेको मन

घरिघरि नजर यता किन जुधाउछौ ।
वरिपरी आँखा तिमि किन घुमाउछौ

मन भरि कथा बुनि तिम्रो सामू जादा
तिम्रै मात्र कथा मलाई किन सुनाउछौ

तिमीसंग बितेका पलहरु संगालेर राखे
समाजमा मायाको पोको किन फुकाउछौ

अर्थहीन बनेका मेरा मायाका शब्दहरु
बेबारिसे बनाई रातारात किन लुकाउछौ

तिमिबाटै फक्रिने कोपिला रुपी मायालाई
आस्था र बिश्वाश दुवै तोडी किन चुडाउछौ

म एक्लिएकी छु तिम्रो शहरमा
म बेग्लिएकी छु तिम्रो शहरमा
छुवाछुत, भेदभाव हटेन अँझै
म अलग्गिएकी छु तिम्रो शहरमा ।।१।।

(१)
नया नयाँ कुरा झिकी सताउनु न हजूर
मातृभूमि याद आए रसाउनु न हजुर
शोच्दै नसोचेको रेगिस्थान घर भो आज
कति भयो परदेशमा बताउनु न हजुर !

तारिख झेल्दै थिई फैसला आउँदै छ रे
मन भाँडिएकै थियो बरा ! सफाई पाउँदै छ रे

यौवनले मात्तिएर कतिको मन मार्दै हिन्थी
मुलुकी ऐन ज्यान मारेको “दफा २८” लाउँदै छ रे

बन पाखाबाट हुँदैहुदै उड्यो एक हुल चराहरू
बासस्थान छोडी रुदैदुदै उड्यो एक हुल चराहरू

कोही पखेटा भाँचिएका कोही खुट्टा भाँचिएका
छातीमा रगत चुदैचुदै उड्यो एक हुल चराहरू

थपघट गरेको के थिएँ कहानीमा
निकै हलचल भो जिन्दगानीमा

रातको एकान्तमा तिम्रो यादसँगै
बहाएँ कति आँशुहरू सिरानीमा

प्रणयका रातहरू एकादेशकै कथा भए
यौवनका मातहरू एकादेशकै कथा भए

सिताराको घुम्टोबाट चियाउँदै सजाएका
माया प्रेमका खातहरू एकादेशकै कथा भए

विदेश हो भन्नु मात्रै यो खाडीको इज्जत खै
आफै लड्छौं, तराई र पहाडीको इज्जत खै

मिनिस्कट पाइन्टमा चट्ट पर्छौं आजभोलि
गुन्यु चोली पटुकी र त्यो साडीको इज्जत खै

नातावाद कृपावाद हाबी भयो खेलमा पनि
मेहेनती प्रतिभावान् खेलाडीको इज्जत खै