विविध-विधा

सपनीमा कालो काग कराएको देखेँ
चिताबाट आफ्नै लास हराएको देखेँ ।

मडारिँदै कालो बादल, सगरमाथा ढल्दा अनि
बुद्धलाई लाको घाउ चराएको देखेँ ।

एउटा फूल तिम्रै नाममा चढाऊँ कि सानु
आरतीमा पन्च बत्ती बढाऊँ कि सानु ।

पूजा गरी तिमीलाई मनको अक्षताले
स्वस्ति शान्ति गर्न बाहुन पढाऊँ कि सानु।

प्रीतको सयरभित्र थियौं औंशी रात नि सफेद थियो
वर-पीपल झैं जोडी रम्ने वर-पीपलकै फेद थियो ।।

प्रत्येक रंगीन साँझदेखि माथमा शीत झर्दासम्म
शब्द, वाक्य मात्र हैन प्यारकै अनुच्छेद थियो ।।

तिमीबिनाको मेरो सारा रात दुख्छ !
सँगै जीउने हाम्रो सारा बात दुख्छ !

जति कोशिश, जति धैर्य गरे पनि
नियतिले नै धोका दिंदा घात दुख्छ !

खै त कहाँ गयो फेरि हाम्रो संविधान
कहिले बन्ला समावेसी राम्रो संविधान ।

नेताहरू कहिलेसम्म गर्छौ गफ मात्र
बनाउन कति गार्‍हो चाम्रो संविधान ।

आँखामा तस्विर छरेर गयौ
खाली यो मुटु भरेर गयौ ।

जीवनै बित्यो पर्खेर बस्दा
सागरै आज तरेर गयौ ।

संघीयताको आगो देशमा बलेपछि थाहा पायौ
खण्ड अनि अखण्ड भई लडेपछि थाहा पायौ ।

गाउँ बस्ती बुकुरामा अधिकारका कुरा गर्यौ
अधिकार खातिर देशै जलेपछि थाहा पायौ ।

(१)
हतारैमा लाको माया गल्ती हुँदोरैछ ।
सामान किन्ने पैसा जस्तै चल्ती हुँदोरैछ ।
हाती आयो हात्ती आयो फुसा भनेझैं,
यस्तो माया लाउँदा रित्तो खल्ती हुँदोरैछ ।

सारा दिन तिम्रै बाटो पर्खिएर रोएँ
आईनौ त साँझ झनै चर्किएर रोएँ

अनिदोमै गल्यो रात तिमी बिना मेरो
बिछ्यौनामा यता उता फर्किएर रोएँ

सुन्दर त्यो फूलमाथि भमराको, दबाब बढ्दै थियो
जति बढ्यो दबाब त्यहाँ फूल्को, अभाव बढ्दै थियो

ऊ फूलाउँछे बैँश अनि भँवरालाई निम्तो गर्छे
बैँशालु यौवन् लुट्ने भमराको, रवाफ बढ्दै थियो

मायाको डोरी गासौँ बसेर, पिरतीको याम छ ।
आऊ न मायालु यता आऊ, तिमीसित काम छ ।

भोट माग्दै फेरी मेरा घर धाउलाऊ नेता हो ।
लाठ्ठी समाई बसेछिन आमैं आउलाऊ नेता हो ।

लाज शरम छैन केही अर्बौ–अर्ब पचायौ है,
रित्याई देशको ढुकुटी कहाँ, जाउलाऊ नेता हो ।

मार बरु क्रोध अहम्ता, मर्न नदेऊ प्रेमलाई !
बीज रोप दया मायाको, झर्न नदेऊ प्रेमलाई !

जब मर्छ प्रेम दानव बनी कुकर्म गर्छ मान्छे
सम्हालेर राख, घृणाले, हर्न नदेऊ प्रेमलाई !

संविधान लेख्ने कलम बन्न बाँकी नै छ
कति कति माग रैछ गन्न बाँकी नै छ ।।

सभासदको पद पाएँ, भत्ता खान पाएँ
भन्दै बसे म्याद अझै टन्न बाँकी नै छ ।।

नजाऊ प्यारा देश छाडी एक्लै आज पर्छिन् आमा
बिरामी छन् जेठ चौधमा फेरि अब मर्छिन् आमा ।

सबै छोरा भ्रष्ट्रजाली यिन्ले छोको खान्न भन्दै
मातृभूमि चोखो पार्न सुनपानी छर्छिन् आमा ।

बुद्ध भारतमा जन्मेको, सरासर झुट हो ।
हाम्रो इतिहास गौरव, भारतको लुट हो ।

ढल्दा नेपालीको इज्जत, सरकार मौन भो,
गर्दा अनैतिक प्रचार, सोच्छु किन छुट हो?

देश जलाएर खरानीमा रमाउन खोज्नेहरू खबरदार
मुलुकलाई पुन गृहयुद्धमा फर्काउन खोज्नेहरू खबरदार

आन्दोलनको नासो संबिधानसभा रातारात ढलाएर
जनतालाई प्रतिगमन थमाउन खोज्नेहरू खबरदार

तिम्रै यादमा तड्पिएर बसेको छु यतिखेर
सम्झनामा आँखाबाट खसेको छु यतिखेर ।

तिमी आउछौ सपनाको बाटो बिराएर
सपनीमै त्यो दिलमा पसेको छु यतिखेर ।