विविध-विधा

कस्तो बगरसरह सुनसान देख्छु
मात्र पत्थर छ खै भगवान् देख्छु।

जीवन सानो बन्छ भने गर्दिनँ त्यो काम
परिश्रममा विश्वास गर्दा मीठो लाग्यो माम।

आज राति सपनीमा उनीलाई पाएँ
हात समाई छेउमा ल्याई उनीलाई बसाएँ,

कान्छा तिमी आउने दिन पर्खी बसेकी छु
दुनियाँको नजरबाट तर्की बसेकी छु,

नभुल्नू है बाचा कसम देउरालीमा खा’को
तिमी आउने बाटैतिरै फर्की बसेकी छु,

पौरखी मेरा हातहरूले साबेल हान्दै रहर जोड्छु
साहुको ऋण तिरेकै दिन जे सुकै होस् कतार छोड्छु
पल भर बस्न चाहन्न म परायको माटोमा यहाँ
जन्मे सुन्दर नेपालमा मर्न पनि त्यहीं मर्छु ॥

स्वदेशमा भिजाउँछु माटो बरु आफ्नै रगत पोखेर म
किन गर्थें अर्काको गुलाम् देशको मायाँ बोकेर म
साहुकै ऋण तिर्नलाई मैले यहाँ दुःख गर्छु
जन्मे सुन्दर नेपालमा मर्न पनि त्यहीं मर्छु ॥

कुन नाता जोडुँ मुटुभित्र छुरा धस्नेसँग
मध्यरातबिच अचानक घाँटी कस्नेसँग

अंगालोमा बाँधी सधैं कहाँ बस्न सक्छु र म?
बिशक्त सर्प झैं बनी अनाहक डस्नेसँग

धनले मन राख्छ भन्ने ठान्यो उसले
सबको मनबाट मुक्ति पायो उसले।

‘जसको जोत उसको पोत’ हुन्छ भनी
भएभरका भोटजति तान्यो उसले।

छुनुमुनु गर्दै टुकुटुकु आऊ बाबू
बुबुमाम खाइवरी फेरि जाऊ बाबू ।

मिलीजुली खेल्ने गर साथीभाइसँग
उनीहरूसँगै मिली गीत गाऊ बाबू।

लेखपढ शुरु हुन्छ तिम्रै उमेरदेखि
विद्या लिन सधैँभरि स्कूल धाऊ बाबू।

तिमीसँग बिताएका रातहरू सम्झँदैछु
तनभरि कुदाएका हातहरू सम्झँदैछु,

दूर हुँदा तिमीबाट नपाउँदा स्पर्श त्यो
युगल मनका बराबरी मातहरू सम्झँदैछु,

आहा ! मेंरो प्यारोदेश नेपालको हराभरा राजधानी काठमाण्डौ
बनेको छ हरियाली फोहरको दुर्गन्धित सावधानी काठमाण्डौ ।

त्यही फोहरमा नै राजनीति र अर्थको खेती गर्दैछन् नेताहरु
त्यसैले त सत्तालिप्षामा झुम्ने थलो बन्दैछ जानाजानी काठमाण्डौ ।

आउछन् पर्यटकहरु मठ मन्दिर अनि हिमालय श्रृङ्खला घुम्न
प्रवेश मै थाहा हुन्छ कि दुर्गन्धित भरिने प्रावधानी काठमाण्डौ ।

जनतालाई सताउने मान्छे हैन कीरो भयो
मर्ने चाहिँ जनता तर ऊ आफैँ हिरो भयो।

जताततै भयावह आँधीहुरी मात्र देख्छु
यस्तै हुँदै जानाले देशको विकास जिरो भयो।

सन्तान हुर्के नेताकै, मोटा भए नेताहरू नै
जनताको पसिनाचाहिँ फोगटको तिरो भयो ।

एकअर्को नमिल्नुमा दक्षिणेको हात रै’छ
विधिविधान मासिनुमा ठूलो घात रै’छ ।

मुलुक मुखमा हैन शिरमा राख्न भन्दा
नमान्ने त्यो दासमनको ठूलो जात रै’छ।

आफ्नो लक्ष्य नहुँदा अर्काको इशारा काफी
बाचा गर्ने तर नमान्ने पिपलु पात रै’छ ।

ढुङोलाई बरु मान्छेले देउता यहाँ बनाउँछन्
कुल्चिएर छाती मान्छेकै मान्छेले जात जनाउँछन्

उधारोमा नाम किनेर निर्लज दात ङिच्याउदै
सुझबुझ नभा’ स्वाँठ नै आँफैलाई ज्ञाता भनाउँछन्
कुल्चिएर छाती मान्छेकै मान्छेले जात जनाउँछन्

हात समाई गाउँबेशी झरेको दिन भुल्यौ
पिरतीको बिउ दिलमा छरेको दिन भुल्यौ ॥

तिमी मेरी म तिम्रो हजार जन्म जन्म
जिउने मर्ने सँगै बाचा गरेको दिन भुल्यौ ॥

दोबाटोमा थियौ तिमी मैले साथ दिए
बहकिंदै महासागर तरेको दिन भुल्यौ ॥

मोहनी शब्द, मोहनी फोटो, मोहनी नै बोली
पैसाका निम्ति फटाफट छोडिछ्यौ त्यत्रा गोली ।

विदेशी मनलाई मेरो मनले चिन्नै सकेन
कपट मन नबुझिकन दिएँ दिल खोली ।

धन,मन,समय चढाएँ मात्र तिमीलाई
केके पायौ भन तिमीले मेरो मन पोली।

पैसा कमाउने माध्यम पैसालाई रोजिछ्यौ
विश्वासका शब्द नमाने भन्ठानेँ धेरै रोली ।

कस्तो रहेछ जिन्दगी, हारेर पनि बाँच्नु पर्ने
कसैको यादमा आसु, झारेर पनि बाँच्नु पर्ने

म जिउँदै छु भन्न पनि शरम लाग्छ मलाई
मनका सारा रहर, मारेर पनि बाँच्नु पर्ने

एकपल्ट अब जोस देखाऊ
मात्र मनभित्र होस देखाऊ ।

जुत्ता नै चाहिन्न हिँड्नलाई
बेथिति विरूद्द दोष देखाऊ ।

कुरा मुखमा फोहर नाम उस्तै
जताततै आँ मुख हाम उस्तै ।

मोलमोलाइभित्र गोलमोल
समस्याहलबिनाको सडक जाम उस्तै ।

इज्जत हुन्छ लिलाममा यहाँ
घमण्ड लुकेको खाम उस्तै ।

म त गाउँले के आउँनु तिम्रो शहरमा ?
मेरो लागि के पाउँनु तिम्रो शहरमा ?

धनै धनको बिटो लिई आउँछन् अरे त्यहाँ
म भिखारी के धाउँनु तिम्रो शहरमा ?

क्यासिनो र डिस्कोतिर तिम्रो मोह छ रे
लोकभाका के गाउँनु तिम्रो शहरमा ?