विविध-विधा

भोग्छु मैले जिन्दगीमा जस्तोसुकै परेपनि
सहनै पर्थ्यो मेरै सामु लाश तिम्रो लडेपनि

मिलन अनि बिछोड नै हो भने नियम प्रकृतिको
छुट्नु नै थियो हामि यहा तिमि मेरोलगि मरेपनि

कामको खोजीमा बालक रुन्छ परदेशमा
रोएको धुन कसले सुन्छ परदेशमा

अंधारोमा अगाडी बाटो छैन उसको
खालि हात पुर्पुरोमा हुन्छ परदेशमा

लेकतिर जाडो बढेपछी बेशीतिर झर्नु पर्‍यो
आफ्नो घर भात्किए पछी छिमेकतिर सर्नु पर्‍यो

वर्षादको समय राती बाढी आउन पनि सक्छ
राँको बाली आजै साँझ पारी गाउँ सम्म तर्नु पर्‍यो

नौमतिको मिठो धुनमा लगनगाठो जोड्दाखेरी
भन रुन्छ्यौ रुदिनौ? माईतघर छोडदाखेरी

सँगै बस्दा जगियामा माईती सँग लजाएर
चन्द्रमुखी मुहारमा रातो घुम्टो ओढ्दाखेरी

एकोहोरो माया लायौ मैले आफ्नो ठाने पो
जे जे भन भन तिमी तिम्रो कुरा माने पो

सिंगार पटार गरी हेर्छौ मुहार धेरै ऐनामा
जे जे गर गर तिमी तिमीला ई छाने पो

एउटा जाबो बैंश पनि भारै भयो मलाई त,
दिन त काँटे तर रात गाह्रै भयो मलाई त ।

नत मिलन् नत बिछोड ब्यर्थै माया लगाएछु,
तिम्रो माया करौँतीको धारै भयो मलाई त ।

सबै भन्छन् जीवन क्या आहा छ मैसा’पको।
कर्तुत केबल मलाई मात्र थाहा छ मैसाप’को।

ढुकढुकीमै राखेपनि, परेलीमै राखेपनि,
स्वतन्त्र र अबोध् एउटा चाह छ मैसाप’को।

सक्छौ त हेर्न तिमी पराईले सिउदो भर्दा
मनको चार दिवारबाट तस्वीर मेरो भुईमा झर्दा

चौतारीमा भेट भयो दोबाटोमा छुट्नु नै छ
कसो गर्लाउ अरुबाट यो गलामा पोते पर्दा

मायामा तिम्रो जित मेरो सधैं हार भो ।
तिमी बिनाको यो जिन्दगीको के सार भो ?

मेरो समिपै सुम्पिई दिन्छु भनी ठाने
तर तिम्रो निम्ति मुटुमै बिज्ने धार भो ।

गुम्बाबाट जब हामी झरियो रानीबनमा
फेवाताल नजिकै को हरियो रानीबनमा

सुनसान बातावरण कोईलीको स्वर सङ्गै
एक अर्काको आलिङ्गनमा परीयो रानीबनमा

कुरो चाहिँ मेरो छोटो गजल-लेखन यात्रा बाट हो। नेपालमा दोश्रो जन-आन्दोलन सकिएको केहि महिनापछिको समय थियो। त्यतिखेरको वातावरणमा तीन शेर फुरे। अलिक निराशावादी लागे यी र समयलाई ‘न्याय’ दिन भनेर एउटा सकारात्मक संस्करण पनि तयार पारें। यहि स्वरुपमा दुबैलाई साझाको गजलको धागोमा राखें। कुनैदिन दुबैलाई पूरा गरौंला/सपारौंला भन्ने थियो तर बिस्तारै मन मर्दै गयो। अब यतिखेर आएर पूरा गर्न खोज्दा त झन् त्यो समयको मनोदशा माथि घोर अन्याय हुने पक्का छ।

तिम्लाई छाडी अरुसँग झुटो कसम खा’को छैन
सत्य कसम त्यो ज्यान बाहेक अन्त नजर ला’को छैन

म त तिम्रो भरोसामा सैयौं जुनी काट्न सक्छु
तिम्ले बना’ घेरा तोडी बाहिर कतै गा’को छैन

रोकिएका मेरा आँसु झार्न किन आउनुभयो?
बाँच्ने कोशीस गर्दै थिए मार्न किन आउनुभयो?

फुल्को जोवन हजुरको भमराको खिचातानी
पुन: एक पटक झारा टार्न किन आउनुभयो?

दिल सफा तर मान्छे अली काली’छ
हेर्दा सोझी भनुँ भने, अलि जाली छ

देखिन्छिन उमेरले डाँडा काटे झै
सोधुँ भने उनको सिउदो खाली छ

बनिन्छ कहिले देवदूत् यही मान्छे
र हुन्छ लोकमा अछुत् यही मान्छे

मान्छेले बेच्छ मान्छेकै मर्यादा
कमाउछँ दौलत अकुत् यही मान्छे

लाउदिन म माया भन्दा दोबाटोमा छेक्छौ किन
तिम्रो मेरो नाम जोडी प्रेम पत्र लेख्छौ किन

जग सारा छाड्थे पाए साथ हजुरको
अँध्यारोमा भर दिने हात हजुरको

मैले त आफ्नो जुनी सारा सुम्पिसकें
नपरोस् है देख्न कहिले घात हजुरको

जोवान संग जोवान साट्छेऊ की ठुली
अनमोल रात एक्लै काट्छेऊ की ठुली

प्रहर प्रहर का अनमोल छेनरहरूमा
केराको पात सरी थाक्छेऊ की ठुली

अचेल नेपाली हर मौसम हर याममा ब्यस्त
कोही शहरमा त कोही गाममा ब्यस्त

पेट्रोल नपाउने पेट्रोलको लाममा ब्यस्त
पेट्रोल पाउने सवारिको जाममा ब्यस्त

एउटा गल्ती छिपाउँन हज्जार गल्ती गर्नु पर्छ ।
अजम्वरी कोही छैन एक दिन सबै मर्नु पर्छ ।

धर्म पापको हिसाब किताब आत्मासँग हुन्छ
पाप गर्दा पछुताउँने समय नपाई सर्नु पर्छ ।