अनुभूति/मनोन्यास

शुभेच्छुक मित्र, बन्धुबान्धवहरू !

गुड मर्निङ्ग/नमस्ते/अभिवादन/लालसलाम !

सर्वप्रथम त जन्म दिनको शुभकामना दिने र शुभेच्छा प्रकट गर्ने सबै अग्रज, अनुज र सहकर्मी मित्र बन्धु बान्धवहरूमा हृदयदेखि नै आभार प्रकट गर्दै हार्दिक धन्यवाद भन्दछु । त्यस पछि भने मेरो यस जन्म दिनले ल्याएको मेरो जीवनको अर्को खुट्किलोको वारेमा मनमा लागेका कुराहरू ओछ्याउन खोज्दै छु । शुभेच्छुकहरूका समूहमा कुरा गर्न पाउनु पनि सौभाग्य नै हो । त्यसकै भरमग्घुर उपयोग गदै आज धेरै दिनदेखि मनमा गडेर बसेको ध्वाँसो हटाउने प्रयास गर्दै छु । यसबाट मर्का परेको वा चित्त कुडिएको अवस्था वोध गर्नुभएमा दश औंला जोड्नुको विकल्प मसँग छैन । बेर नगरिकन आजको अनुभूति सुनाउँदै छु ।

परिवर्तनशिल समय भएर नै होला, बिहान उदाउने सूर्यले बालक कालको अनुभूति न्यानो ताप संग, जस्तै जन्मदाको सानो बालकलाई काखमा लिदा सुन्दर र गर्ब, आनन्दको अनुभूति हुने गर्दछ ! त्यस्तै जीवनका तिता मिठा पलहरूसँग बढ्दै गएको उमेर अर्थात् दिउसोको चढ्दै गएको चर्को घाम, वित्तिरहेको समय संगको भर्भराउदो जवानी उमेरलाई सूर्यको दिउसोको कडा तापले हामीलाई अंकित गर्दै जीवनको महत्व याद गराइरहेको हुन्छ, त्यस्तै बिहान, दिउसो गर्दै ढल्दै जाने समय …सँग बुढेस काललाई अर्थात् अन्त हुने समयलाई अन्धकार भएर देखाइरहेको हुन्छ ! आखिर समयले कसैलाई पर्खदैन रहेछ त्यस्तै जन्मनु, बढ्नु र बुड़ो हुनु प्रकृतिले हामीलाई यसरी दीइरहेको संकेत उदाहरनीय छ ! जसरी बिहान दिउसो अनि रात्री पछि बिहान फेरि हुन्छ त्यस्तै जन्मने र मर्नेको सफर, कुनै न कुनै रुपमा फेरि अबश्य हुन्छ भन्ने बोध क्रमश जारी नै रह्यो !

आफ्नै करेसा बारी वरिपरि दैनिक भयाभह लुट, बलात्कार, हत्याको चित्कार सुनिराखेको किरणको स्पन्दनलाई इथोपिया सोमालियाको पारदर्शी करंगले के छूओस ? आफ्नै नाकमा पुत्पुत्ति रुमलीइराखेको बारुदको धुवालाई बिर्सेर अफगानिस्थानमा पड्केको बमको धुवाले के पोलोस ?

किरणले मात्र बुझ नसकेको हो कि यो सृष्टिकर्ताको योजना र संरचना भित्र कै नियति हो ? ईश्वरप्रति आस्था राख्ने कोही छ भने यो विसंगतिको लागि उनलाई दोष दिने हिम्मत गर्न सक्दैन ।

त के यो आधुनिक सकुनीको खेल हो ?

माछापुछ्रेको दिब्य आँचल धौलागिरी हिमालको सुनौलो रोसनी अनि अन्नपूर्णको गोँधमा खेल्दै खेल्दै बगेकी सेती त्यस्का वरिपरि हरिया पहाडहरू लेकहरू अनि खोँचहरू मुर्ना र खोलाहरू त्यस्मा पनि सेता बादल उडेर थुम्का थुम्कालाई चुम्ने पलहरू साह्रै मन छुने दुश्यहरू देखिएका छन । गाई गोठ पातलो बस्ती शिलल जीवन दायिनी हावाको मन्द मन्द झोक्काले बेला बेलामा स्पर्श गर्दा को मोहित न होला र । घान्द्रुक गाउ जहाँबाट लम्जुग हिमाल हिमचुली मार्दी हिमाल धेरै धेरै सेताम्मे चुलीहरू हेर्दा कतै स्वर्ग यही हो कि भन्ने भान पर्छ ।

प्रिय देश,

आज सबैतिर छुट्टी मिलाएको छु । तिमीसँग मनग्यै भलाकुसारी गर्नुछ । हिजोका पात्राहरू उल्टाउनुछ । भोलिका नक्साहरू पल्टाउनुछ । हक्कीसँग बोल्नुछ । ज्यान जोगिने गरी ध्यान राख्नुछ । तिमी मसँग छैनौ र हुँदैनौ पनि । तर, म तिमीसँग हिजो थिएँ, आज छु र भोलि पनि हुन कसरत गर्दै छु । म युग पक्रन खोज्दै छु । तिमीलाई इतिहास निर्माण गर्न लगाउँदै छु । अर्कै भाका र लयमा तिम्रा कुरा ल सुन–

श्रद्धेय पाठकवृन्द,

म जन्मिरहन चाहन्छु । म मरिरहन खोज्दछु । म कतै कतै जन्मेँ । म थोरै ठाउँमा मात्रै मरेँ । आफ्नै कारणले र आफ्नै रहरले ! रहरको खेतीको महाअभियानमा सफल हुन ज्यादै चर्को रहेछ । कतै न कतै धेरथोर त म मरेँ पनि मन भरिउञ्जेल मर्न सकेको छैन । तर, म लेख्दै छु । म बोल्दै छु । म हिँड्दै छु । र, यत्तिखेर तपाईंहरू सामु गन्थन अघि सार्दै छु ।

देशको राजनीति उथुलपुथल र केही आफ्नै नितान्त व्यक्तिगत बाध्यताले घरदेश छाडी परदेशको यो खाडीमा पाइला टेकेको पनि कति छिटै छ वर्ष पुग्नै लागि सकेछ । पछाडि फर्केर हेर्दा कहाली नै लाग्ने भैसकेछ ।

हाल देशको राजनीतिले केही आशा लाग्दो किरणहरू छर्दै गरेको अवस्थामा मेरो जीवनले पनि निराशपनलाई केही हदसम्म भए पनि पन्छाएको पाएको छु । यतिखेर म जिन्दगीको परिभाषा बुझ्न सक्ने भा’छु ।

प्रिय मन,
खै कहाँ बाट सुरु गरौ हिजो pokhara मा भेट्दा साटेको मन
र लाएको पिरतिले मनलाई छियछिया बनाएको छ । तिमी त
मलाई आफ्नो मनबाट हटाई सक्यौ होलारुत्यसैले आफ्न्तको
संज्ञा पनि दिएकि छैनौ तर तिमीलाई मैले आफ्नो बनाउन कुनै
पनि अवस्थामा पछि पर्ने छैन् । किनकि तिमी नै मेरो पहिलो माया हौँ,
‘पहिलो माया’ । त्यसैले न त मैले अरुलाई नै माया गर्न सक्छु,, मेरो
मन मुटुमा तिमीले आफ्नो बनाएको ठाउँलाई मैले न त अरुलाई नै अधिकार
जमाउन दिन सक्छु त्यसको लागि चाहे म जिन्दगीको जस्तो सुकै मोडमा
किन नपुगुः । सायद मैले तिम्रो मनमा आफ्नो संसार बसाउन सकिन होलारु

यसपाली नेपाल जाँदाको कुरा हो । म एकजना काकालाई भेट्न गएँ । काका घरको तल्लो तला भाडामा दिएर आफू माथि बस्दा रहेछन । माथि जाने भर्याङ पनि मेसो पाइन ।

तल्लो तलामा भाडामा बस्ने मानिस खाना पकाउने तरखरमा थिए ।

“यहाँ माथि जाने भर्याङ कता छ ?” – मैले सोधेँ ।

एकातिर मुस्तांग हिमाल अर्कोतिर डामोदर हिमालको काखमा एक अत्यन्त सुन्दर गाउँ अबस्थित छ। बिकट गाउँ भए पनि प्राकृतिक रुपमा अत्यन्त धनी छ मार्फा। नेपाली साहित्यका महान सृष्टा भूपी शेरचनको जन्मस्थान मार्फा आफैमा सृजनशील छ। आदणीय र गरिमामय छ। माथि माथि बुकी फलेको रानीबन। तल बग्ने मुस्तांग खोला। बिचमा फराकिलो गाउँ। ती नाँगा पहाडहरू खोपेर बनेका बिसाल बिसाल बुद्धका गुफाहरू मानौँ चमेरा लुक्ने ओडार जस्तादेखिन्छन। याक चौँरी अर्ना भेँडाको बथान चरिरहेका। अर्कोतिर डाँफे न्याउली र अनगिन्ती चराहरू भएको। फापरको फुलैफुलदेखिने।