विविध-विधा

सधैं हुन्छ र रात ? अब त उज्यालो छाउनैपर्छ
प्रकृतिको नियम छ दु:खपछि सुख आउनैपर्छ

जति गर्नु गर्‍यौ थिचोमिचो अन्याय अत्याचार
कानुनी राज्य भए अब त निसाफ पाउनैपर्छ

जिन्दावाद र मूर्दावाद घन्काउँछौ कहिलेसम्म ?
लेख्छौं बिधान भोली भन्दै थन्काउँछौ कहिलेसम्म ?

देखाउँछौ दिवास्वप्न निमूखा ती जनतालाई
गरिबको मनमा आगो दन्काउँछौ कहिलेसम्म ?

ज्यानै दिए देशका निम्ति सारा सुख सयल त्यागी
शहिदका लासमा झिंगा भन्काउँछौ कहिलेसम्म ?

ए भमरा ! फूललाई मायाले घेरेर आऊ
रस चुस्न बोटलाई मुटुले बेरेर आऊ

कोपिला र ओइलेको फूलमा हैन निम्त्यायो
भने मात्र फक्रेको फूललाई हेरेर आऊ

नगाड है जबर्ले खिल तिम्रो बरु जरामा
धमिरा नलागोस भन्ने सोंच फेरेर आऊ

अशान्तिको आगो सधैँ दन्किएर देश डुब्यो
सीमानामा वैरीहरू तन्किएर देश डुब्यो

आफ्नो औकात बिर्सिएर ठूलाठालू बन्दै हिड्ने
च्याऊ जस्ता नेता सबै सन्किएर देश डुब्यो

माया छैन भनुँ भने, यो मुटु मा के चै बस्यो
सम्झे मात्रै खस्छ आँसु, बुझ्दिन म किन खस्यो

बैश चढ्यो लाली गढ्यो, या त कुनै टुना मुना
झस्किन्छ यो देब्रे कुना, फूल हो कि काँडा पस्यो

१)
तिम्रो मनलाई धर्मशाला बनाएछौ
साच्चै नै आफ्नो जात जनाएछौ
आफुमा निहित कमीकमजोरीहरू
र्निधक्क भइ अरुमाथि खनाएछौ ।

पिडाहरू भुलाउन साथ देऊ प्रिया
मायालाई चुलाउन साथ देऊ प्रिया

अशान्ति र चन्चलपन बढे झै लाग्छ
मनमा शान्ति हुलाउन साथ देऊ प्रिया

आफ्नै झुपडीको दैलो प्यारो
आफ्नै आँगनीको मैलो प्यारो

कृत्रिम सम्पन्नताको अगाडि
आफ्नै अभावको थैलो प्यारो

हजार् चोट सहे पनि स्वाभिमानी छ
मान्छे काले भए पनि स्वाभिमानी छ

मजदुरी गर्छ तर इमान बेच्या छैन
बाध्यातामा परे पनि स्वाभिमानी छ

जीवन अनि जगत बुझेर अघि बढ्नुहोस
समयसँगै मान्छेको बिचारहरू पढ्नुहोस

संकट बने पर्खाल, हारेर हुन्न कहिले नि !
मिल्नेछ सफलता त्यो, हिम्मत कसी लड्नुहोस

दन्केको छ मनभित्र रा’को कारण बुझ्ने कोशिस गर्दैछु
जगमा छ परिवर्तन आ’को कारण बुझ्ने कोशिस गर्दैछु

आफ्ना लागि बाचेको भन्नु फगत बाँदर तर्साउने पुत्ला
छैन खुसीले सासफेर्न पा’को कारण बुझ्ने कोशिस गर्दैछु

ज़िन्दगीको अन्तीम जँघरा आजै तर्न पाए हुन्थ्यो
सधैं दुख्ने यो मुटु लाई कतै फल्न पए हुन्थ्यो

बल्झी बल्झी दुखीरने जता भाग्न खोजे पनी
रूमल्लीने लक्ष मारी निर्दोष बन्न पए हुन्थ्यो

दुखाई भित्रै जीन्दगानी बाँच्नसक्ने भए पनि
खुकुरीको धारमा मुटु टुक्रा पार्न पाए हुन्थ्यो

धनी गरिब छुट्याउने सामन्तिको पुलमा गा’छौ ।
आडम्बरी खोक्रो सान निभाउने भुलमा गा’छौ।

सिसमहलकी रानी हुदाँ सुनै सुनले छापिई
सौन्दर्यकी खानी भई चित्रकारको तुलमा गा’छौ।

रात सुनसान थियो
मनमा तूफान थियो

संगीन रोपिएको छाती
पीडा पहिचान थियो

हृदयमा आगो लगाउने
कोही बेइमान थियो

किन यिनलाई पत्याउनु देश डुब्ने भैगो
कति हाम्लाई अत्याउनु देश डुब्ने भैगो

खप्नु सम्म खपी सक्यौँ, सधैँ झुक्याएर
कहिले सम्मन् रत्याउनु देश डुब्ने भैगो

एक बचन बोल मात्रै, फर्केर आइदिन्छु
भए नि कोहीसँग, तर्केर आइदिन्छु

ढुकढुकी बन्न मात्रै, पाए तिम्रो मनको
चाहिदैन नाना-भाँती, बर्केर आइदिन्छु

पर्ख है आमा ! क्रान्तिमा छोरा, गाडेको आउँछ कि ?
सिस्नुले हानी, ढुकढुकी हुँदै, छाडेको आउँछ कि ?

बिठ्याँई गर्‍यो, यो देशमा कस्ले?, लत्रियो शीर यो
सागबारी संम्झी, ध्रुबेले जस्तै, माडेको आउँछ कि ?