Skip to content

विविध-विधा

मानिस लाई ईमान सुहाउंछ

हिमालझै हाँसिरहनु तिमीलाई मुस्कान सुहाउँछ,
सजाई राख्नु सँधै शिरमा स्वाभिमान सुहाउँछ,
मरेर लानु के नै छ र यो एकबारको जिन्दगीमा,
बेचेर कहिल्यै नखानु मान्छेलाई ईमान सुहाउँछ ।|

हाम्रो देशमा एउटा बुद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?

हाम्रो देशमा एउटा बुद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?
देशकै छाती बनि जुद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?

बर्गिय, लैँगिय र,जातिय असमानता;
अन्त्य गर्न देशमा युद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?

समाजले राखेको रे, मेरो जात तामाङ भनि;
जन्ममा म नाङ्गै शुद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?

अँशबण्ड नमिलेर, हाम्रा बाका दाजुभाईमा;
हल्ला सुन्छु ठूलै मूद्ध, जन्म्याथ्यो रे हो र आमा?

YamDasGhayalSantaLal

तीन मुक्तक (व्यङग्यात्मक SLC बिशेष)

१)

आफै आज आफ्नै लागि, खेल भएछु
त्यसैले त श्राबणको, भेल भएछु
प्रेममा त नेपाल फस्ट, हुने थिएँ हुँला
प्रबेशिका परिक्षामा, फेल भएछु ।

मलाई आफ्नो हुनेवाला

मलाई आफ्नो हुनेवाला असल मनपर्छ
कविता, मुक्तकभन्दा गजल मनपर्छ ।

सिसाको ठूलो दरबार अनि धेरै धन हैन
मलाई सुन्दर मायाको सानै महल मनपर्छ ।

DilliPrasadKharal

काँडे भञ्ज्याङ्

काँडे भञ्ज्याङ् त्यो डाडाको शिर रहेछ जीवन
बाह्रै मास पहिरो जाने भिर रहेछ जीवन

खहरे झैँ उर्लिएर फेरि आफै सुकी जाने
त्यो खोलीबगरको तिर रहेछ जीवन

KrishnaPrasadDahal

मनको वह

  • by

पागल सरी भएँ सानु पर्खाईमा तिम्रो
चट्ट मुटु छिन्यो प्रिय झर्काईमा तम्रो।

बुझ्दैनौकि मनको कुरा नबुझेझैं गर्छौ
एक्लो महसुस गर्छु तर्काईमा तिम्रो।

सात मुक्तकहरु

१,
च्यातिएको खुशीहरू टाल्नु किन पर्यो ?
जिउँदो यो लाशलाई फाल्नु किन पर्यो ?
धनी जस्तो चिन्ता पिर छैन मलाई त
कात्रोभित्र खल्ती मैले हाल्नु किन पर्यो ?
२,
कतिजना रिसाउँछन् बिना कारण नै
र सपनीमा आउँछन् बिना कारण नै
यस्तै रै’छ संसारको चलनहरू पनि
घायल पो बनाउँछन् बिना कारण नै?
३,
साँझ क्षेणिक रंगिएको क्षितिजको लाली जस्तो
शुन्यता छ जिन्दगीमा भित्र सबै खाली जस्तो
भाग्यरुपी कल्पनाको महलभित्र के के होलान्?
भएकोछु मन्दिर सामु घोप्टिएको थाली जस्तो ।
४,
आँसु पिउँनु पर्छ र आँसुले नुहाउँनु पर्छ
पीडा असैह्य हुन्छ र आँसु चुहाउँनु पर्छ
नत्र रोए झैं गरेर आँसुको बदनाम हुन्छ

तीन हाइकु

1)
नेपाली शान
ती सगरमाथा चूली
बाबाको शिर

2)
आकाश रुँदा
छाती दुखी रहन्छ
निष्ठूरी मायाँ

3)
यो काठमाडौ
महँगीको प्रभाब
बाँच्न कठिन

उडि गई चन्द्र लोकमा, देशको झण्डा गाड्छु।

जन्म दिने मातृकोखमा, देशको झण्डा गाड्छु।
जिन्दगीको प्रत्येक चोकमा, देशको झण्डा गाड्छु।

एकै छाक टार्न पनि, देह बेच्छे साँईली;
साँईलीको निम्ति भोकमा, देशको झण्डा गाड्छु।

देशको निम्ति आफ्नै शिर, चढाउने मर्दा;
देशलाई पर्ने हरेक शोकमा, देशको झण्डा गाड्छु।

लौन ईश्वर मलाई पनि, पखेटा हालि देउ;
उडि गई चन्दलोकमा, देशको झण्डा गाड्छु।

जिन्दगी

  • by

जिन्दगीमा आफैसँग हारेको छु मैले
आफू मर्दा आफैले नून बारेको छु मैले

घातक ती वचनहरू छाय वाण सरि
चुक्यौ निसानामा मुटु सारेको छु मैले

चार मुक्तक (महाकम्पन)

१
महाकम्पन तैंले सम्पदा गर्भभित्र गलाइस्
पराकम्प ठूला पठाइस अन्य धेरै ढलाइस्
के गरेका थिए र यी निर्जीव संरचनाले
यसकै चेपुवामा पारेर मान्छे धेरै चलाइस् ।

तीन मुक्तक (भूइँचालोजन्य मुक्तकहरू)

मुक्तक १

-म भुइंचालो पिएर बाँचिरहेछु
-मुटुको चिरा सिएर बाँचिरहेछु
मैले मेरै हत्केलाहरूमा उठाउनु पर्नेछ -नयाँ धरहरा :
हो, म यै अठोट लिएर बाँचिरहेछु

अब नाङ्गै हिँड्ने छन्, यूवायुवती……..

बिग्रेको देश अखबारले, देखाईरहेछ।
हुन्छ युद्ध हतियारले, देखाईरहेछ।

यो देशमा कुनै दिन, मारामार चल्छ;
बढ्दै गा’को अत्यचारले, देखाईरहेछ।

धन नहुने गरिबहरु, भोकभोकै मर्छन्;
पक्षपाती सरकारले, देखाईरहेछ।

अब नाङ्गै हिँड्नेछन्, युवायुवती;
रँगिएको बजारले, देखाईरहेछ।

अकालैमा आफ्नै घरमा, मर्नेछन् नारी;
पुरुषको ब्यबहारले, देखाईरहेछ।

न लक्ष भेटियो न पुगियो किनारा

न लक्ष भेटियो न पुगियो किनारा
न रहर जानियो न बुझियो इसारा
र मारेर रहर यो बिरानो भूमिमा
न पाईयो केही बस् गरियो गुजारा

हाइकु

~~~~~~~~~~~~~
चिसो सिरेटो
गन्तब्य डाँडा पारी
एतै थाकेछु //
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
संसार डुल्न
बाटोनै भेटिएन
पैरो गएछ //
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
निलो आकाश
छेक्दै छ त्यो बादल
असार् लागेछ//
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
असारे झरी
त्यो बेशिको रोपाइ
सानुको याद//
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

जवाफ के दिन्छौ ‘घायल’यमराजको सामु

अभावले पिल्सिएको झोकमा के भयो ?
लुटें, चोरें, ढाँटे, मैले भोकमा के भयो ?

धन सँगै हाँसो खुशी गुम्यो पालैपालो
घाटा मात्रै लाग्छ सबै थोकमा के भयो ?

आफ्नै मान्छे खुशी हुन्छन् दुखी मरेपछि
कस्को आँसु पुछ्दै सोधौं शोकमा के भयो ?

आफ्नो पेट पाल्न आफै लिलामीमा थिएँ
आफै हेर्न सक्छौ तिमी चोकमा के भयो ?

जवाफ के दिन्छौ ‘घायल’यमराजको सामु
सोध्लान् त्यहाँ भन तिम्रो लोकमा के भयो ?

गुप्तेश्वर-३,रामेछाप
हाल:अलऐन,संयुक्त अरब इमिरेट्स
©घायल