कथा

अन्तिम पटक उस्लाई म्यासेज पठाएँ,”आजबाट म कहिल्यै तिमीलाई सताउने छैन । सधैँ खुशी हुनु तिमी । तिमीले जित्यौ अनि मैले हारेँ ।”

आँखाबाट आँशुका धारा बग्दै थिए । मुटु पोलिरहेको थियो । पलङको छेउमा उस्ले चिनो दिएको ढाकाको गलबन्दी थियो । मैले त्यसलाई तानेर धेरैबेरसम्म नियालिरहेँ ।

८६ वर्ष पुग्न लाग्नुभएकी मेरी वृद्धा आमा कोठामा पस्नासाथ कोठै ह्वास्स गन्हाउँछ। मेरा १४ वर्षीय छोरा मनीष, १२ वर्षीय छोरी सुमी र मेरी पत्नी मानवी नाक खुम्च्याउँदै एक–अर्काको अनुहारमा हेर्दछन्। मलाई बडो असजिलो लागेर आउँछ।

आफू सुत्ने कोठाभित्र काटिमा झुन्डिएको निलो गाडा रंगको टोपीले बिरुको ध्यान खिच्छ । जसमा अगाडिपट्टि ठुलो अक्षरमा लेखिएको हुन्छ “EPS” । सात महिना आघि त्यस टोपी कम्पनीको कोठा प्रवेशसँगै सबैभन्दा पहिले शिरबाट फुकालेर आफू सुत्ने स्थानको ठिक माथि दायातिर परखालमा सुरक्षित झुन्ड्याएको थियो । शुरुताकामा त्यस टोपीप्रति गहिरो माया बसेथ्यो उसलाई । गहिरो माया यो अर्थमा कि कोरिया प्रवेशको अवसर ईपिसले दिएको हुनाले ईपिएस अंकित टोपी थियो त्यो । ईपिएस प्रणालीको चिनारीको रुपमा टोपी पहिरिए पनि आफूले ईपिएसको चिनोको रुपमा स्वीकार्दै त्यस टोपीलाई आफ्नो सन्तानलाई झै प्रेम दर्शाएथ्यो ।

सबै जना मसानघाटबाट घर पुगे । भूत पक्राउ परेको जमिन मास्तिर खाली जमिनमा सानो थान बनाए । प्रतीकका रूपमा एउटा ठूलो ढुङ्गो गाडे । छेउछाउमा अन्य स–साना ढुङ्गा पनि गाडे । सबै ढुङ्गालाई सिन्दुर लगाउने र काँचो धागो बेर्ने काम गरे । फुयल धामी, बस्नेत धामी र आचार्य धामी गरी तीन जना धामी भेला पारिए ।

उसले ङिच्च दाँत देखायो । दुई हातले दुईतिरको एक एकवटा कान समायो । त्यसपछि एकपटक थ्याच्च बस्यो अनि उठ्यो फेरि बस्यो फेरि उठ्यो ।

वाल, टु, थीली, फोल…….।

उसको लरबरिएको स्वर तिव्र तिव्र गतिमा त्यो उठ्बस्सँगै गुन्जियो कक्षाकोठाभरि ।

मेरो त यतिछिटै बिहे गर्ने कुनै रहर थिएन तर मैले नमान्दा नमान्दै पनि बाबाममीले सारै कहर गर्नुभयो । कि त मैले उहाँहरूसँग विद्रोह गर्नुपर्ने भयो कि त उहाँहरूले भनेको केटासँग बिहे गर्नुपर्ने भो ! जिन्दगीको सवाल थियो, यी बूढाबूढी भएका बाआमा त डाँडामाथिका जूनघाम भइसकिहाले ! जिन्दगी काट्नुपर्ने मैले हो । उहाँहरूले जेजे भन्यो त्यही, जोजोसँग भन्यो त्यहीसँग बिहे गर्नुपर्ने भन्ने के छ र ? भनेर मन दह्रो पारेर अहिले म बिहे गर्दिनँ भन्छु भन्ने सोचेर उहाँहरू भएको ठाउँमा गएँ ।

एउटा रुपको आगमन । थोत्रा खेलौना खेलिरहेकी नानीतिर आकर्षित हुँदै “सुन्दर छोरी रमाजी!” मोबाइलमा निमग्न रमा भन्छे, “मेरी छोरी त धाइको काखमा छे दिनेशजी ।”

“माफ पाऊँ,” दिनेश धाइको छातीमा टासिएकी नानीलाई हेर्दै थिई ।

शाकाहारी बनौं अभियान मैले छोडेँ, हारेँ भाइ म हारेँ ।

किन छोड्नुभयो ? र कसरी हार्नुभयो ? मजस्तै सर्वभक्षी बन्नु भो किक्या हो ? राम्रो थियो नि त्यो समुह हैन र ?

हैन नि भाइ !

अनि के नि दाइ ?

गाउँबाट अलि टाढा गहते चौरको पूर्वपट्टिको काँडाघारी सरकारी जग्गालाई टेकबहादुरका भाइ मनबहादुरले हडपेर आफ्नो बनाएका रहेछन् । घाँसको नाममा मुसेघरी मात्र र केही टिमुरका झाङ् अनि केही राजु र म्यालका रूखहरू अनि पुस माघमा शीत कहिले ओबानो नहुने ठाउँको बीचबाट एउटा गोरेटो गाउँ जंगल गर्ने बाटो थियो । त्यही बाटो माथि टेकबहादुरको घर । गाउँमा सबैले बौलाहा टेके भन्थे, मैले भने कहिले उनको पागलपना देखिन ।

ऊ पहाडमाथि चढ्यो र आफूलाई पहाडभन्दा केही ठूलो ठान्न थाल्यो । उसले हिसाब लगाएर हेर्यो, यस बखत ऊ केवल आकाशमुनि थियो र उसको मुन्तिर सिङ्गै पहाड थियो ।

एकजना बालकले बूढो बृद्धलाई सडकको किनारमा होसियारपूर्वक डोहोर्याउँदै हुन्छ । बूढो वृद्ध अशक्त र कमजोर भएकाले बालकले मिनेट मिनेटमा रोकाउँदै अघि बढ्छ । एक हातमा लठ्ठी र एक हातमा बालकको हात समाउँदै खोक्दै र थुक्दै बुढो बृद्ध बालकको माया र स्नेहमै उसैको ईशारामा चल्छ । अन्तत: दुबै व्यस्त सडकको एक कुनामा अवस्थित “दिस एण्ड ड्याट” रेष्टुरेन्टमा पुग्छन् ।

चराहरु गुँडतिर फर्किरहेछन्
साँझ परिरहेछ
सूर्य पनि पश्चिममा पुगेर
पृथ्वीमा सुन पानी छरिरहेछ
अहिले भर्खरकाे कुरा हाे
सिङ्गो पृथ्वी नै
सुनको पिण्ड भान परिरहेछ ।
मलाई पनि यस्ताे बेलामा के हुन्छ के हुन्छ
विरहले आकुल व्याकुल गरिरहेछ ।

बाँसले तामा हाल्ने समय थियो । दिउँसो तरकारी खान तामा दिनुस् भनेर माग्न आउने मान्छेलाई नरे माइलाका बुबाले रित्तो हात फर्काउनुभएको थियो । त्यस साँझ बाँस झाँङमा बच्चा रोयो । कस्को बच्चा भन्दै नरे माइलो त्यता दौडन लागेको थियो, आमाले रोक्नुभयो र मरेको बच्चा रोएको हो, जान हुँदैन भनेर घरभित्र लगेर झ्यालढोका बन्द गर्नुभयो । त्यस दिनदेखि तामा चोरिन थाल्यो । बुबा चाहिँ दुम्सीले तामा खाँदो रहेछ कि क्या हो भन्न थाल्नुभयो । बच्चा रुन सुरु गर्दा नरे माइलाका परिवारजन कोठाभित्र पसेर झ्याल ढोका लगाइहाल्थे । केही दिनसम्म यही क्रम दोहोरीरह्यो । तामाहरू चोरिँदा भए ।

– हामी बुढाबुढीवीच फोनमा गफ प्रायः हप्तामा एकचोटि हुन्थ्यो ।

– हिजो मात्रै सुखदुःखका कुरा गरेर एकहप्ताको लागि बिदा भएका थियौ ।

– तर आज बिहानै अचानक बुढीको फोन आयो ।

– फोन रिसिभ मात्रै के गरेको थिए,” सुन्नुस् त साच्चै हजुर आउने समय पनि भयो मलाई केही गरगहना चै नबिर्सी ल्याइदिनु पर्यो है ।”

“आज पनि कान्छी गोरु लिएर खेतमा गएकी छे । हिजो दुईगरा जोतें भन्थी । बिहे गर्नु पर्छभन्दा पनि आमाबाबु पालेर बस्छु भन्छे ” – यो भनाई थियो हर्कबादुर लामाको । हर्कबहादुर लामा उमेरले सात दशक पारगरिसकेको छ । बुढी भने अलि भर्खरकी जस्ती देखिन्थी । बुढीलाई चैं सबैले पुतली दिदी भन्थे भने बुढालाई भेना भन्ने गर्थे । उनीहरूका सन्तानका रुपमा दुईवटी छोरी मात्र हुन् । छोरा पाउने रहर हुदाहुदै पनि भगवानले पत्याएनन् । जेठी छोरीको बिहे भयो दुईवटी नातिनी पनि भैसके । ऊ आफ्नै व्यवसाय गरेर बसेकीछे । ज्वाईं भने धनकमाउन खाडी मुलुक पसेको दुईवर्ष भयो कुनै खुटखबर छैन ।

दस वर्षको नरे माइलो सानैदेखि एकाङ्गीपनमा रमाउने गर्थ्यो । साथीभाइ साथमा हुन्थे र पनि ऊ एक्लै हराउन चाहन्थ्यो । गोठालो गर्दा होस् कि स्कुल आउँदा–जाँदा होस् आफैँभित्र हराइरहन्थ्यो । जहिले पनि खुल्ला आकाशमुनि खुल्लै मनका साथ विचरण गर्न रुचाउँथ्यो । उसको रुचि सहकर्मीहरूलाई विल्कुलै मन पर्दैनथ्यो । त्यसैले सबैजसोले उसलाई ‘गाँडु’ भनेर गिज्याउँथे ।