editor

जल्दैछ आगो शङ्काको त्यहीँ अल्झेँ सँगसँगै बल्दैछु
आफ्नो भन्नेले धोका दियो पीडामा आफै जल्दैछु ।

छातीभित्र मुटु कसैको मनमा लुक्न नसकिने रहेछ
झुठो बोल्छन् मान्छेहरू मनमै बस्ने कुरा कथा रहेछ,
मनमै कुरा लुकाउने भेटेपछि जीउँदै आज जल्दैछु
आफ्नो भन्नेले धोका दियो पीडामा आफै जल्दैछु ।

कस्तो आएको छ आपत, खेर जाँदै छ किसानको पसिना
कृषिबाली नष्ट भयो, ल्यायो कस्तो लकडाउनले असिना

दिन रात एक गरी कडा परिश्रमले उनले उब्जाएको बाली
त्यो हरिभरा दिनको याद छ, घर घर हुन्थ्यो सबैको लाली

म मजबुर छु
म मजदुर हूँ,

स्वदेशमा छु
विदेशमा छु
यत्रतत्र छु
गाउँमा छु, सहरमा छु
तर आजकाल पउल सकसमा छु

भाग छिटै कोरोना
बसेको छु घरमा
बन्दी चरी भएर
दुःख पीडा सहेर

अब कहिल्यै थुन्दिनँ
सानी राम्री चरीलाई
बुझेँ दुःख पीडा त
यो जिन्दगीभरिलाई

मादल हाम्रो, मुर्चुङ्गा हाम्रो,
डोको, नाङलो र भकारी हाम्रो,
कौसी र मझेरी पनि हाम्रो
रोटेपिङ र लिङ्गे पिङ पनि हाम्रो
यसरी सबैथोक हाम्रो भन्छौ
सेन्टिमेन्टल र आफ्नोपनको कुरा गर्छौ

ओछ्यानमा लडिरहेछु
आँखा धमिला धमिला
ज्योति निभ्दैछ शायद
कोसँग मनको कुरा राखुँ
न फेसबुक खोल्न सक्छु
न मेसेज टाइप गर्न
आँखा नै ठिक नभएपछि

सिताङ हिसु दादा बाइ
हेसोङ मान्हेसु आनाउ ओनेलाइ,
आबा आमाइको काथा सातेङ थिलि गोइ
लकडाउन पालना पातेङ साताङ हिलि गोइ ।

मठ, मन्दिर, मस्जिद चर्च देखु सभमे ताला लागल
स्वास्थ्यकर्मी सुरक्षाकर्मी रुपमे ईश्वर बाहर आयल

करी हुनकर पुजा पाठ भजन किर्तन दीप रोशन
उवाह छथि दुःख हरनी पालनहार संकटमोचन

गएको जहाँ भए पनि फर्किएर आउँदा आँगन नपुग्दै बोलाइने पहिलो मान्छे आमा । थकानमा आमा आराममा आमा, हारजीत, सुख–दुःख, हाँसो-रोदन, पीडा–शान्ति अनि जीवनको हरेक पाटोमा आमा ज्वोरोले आलस–तालस भएर लडेको बेला पानी पट्टि बोकेर छेउमा बस्थिन आमा । सायद आमाले पानी पट्टी निचोर्दा ज्वोरो पानी भएर चुहिन्थ्यो क्यार हट्थ्यो ज्वोरो अनि सञ्चो हुन्थ्यो शरीर ।

सरकार आज पनि सर्वहाराहरुको
आवाज लिएर आएको छु म
डाक्टर !
यो संसारभर कहीं पनि उपचार नपाएर
केवल एउटा सानू रोग लिएर, तिम्रो सहर आएर
अनि एकबोतल पानीको प्यासमा
छट्पटिएर बौलाइरहेका
कुनै काकाकुल प्राणीहरू झै

घना जंगलको मुनी
मेरो सानो घर छ
हरियो घाँसको बीचमा
मेरो उजाड बास छ

मेरो घरको पारीपट्टी
माटोको थुप्रैथुप्रा छन्
थुप्राको वरिपरि दुलैदुला छन्
एकदिन मैले देख्छु

जीवनमा धान्नु हो भने
मीठो मात्र भएर हुँदैन
कहिलेकाहीँ टर्रो पिरो पनि हुनुपर्छ,
मीठो मसिनोले मात्र कहाँ अघाउन सकिन्छ’ र
कहिलेकाहीँ जिब्रोको स्वाद पनि बिगार्नु पर्छ ।
गाउँघरमा मेल मिलाप राख्नु हो भने
नराम्रोलाई पनि राम्रो भन्नुपर्छ ।

मधुमाया आग्रोभन्दा गाग्रो सुन्थिन् । त्यसैले उनलाई गुल्मीको थामडाँडामा सबैले गाग्री बजै भन्थे । उनको नाम मधुमाया हो भनेर पछिल्लो पुस्तालाई थाहासम्म थिएन । एक–दुईपल्ट जम्काभेट भएर उनीसँग कुरा गरेका मान्छेहरू उनलाई देखेपछि टाढैबाट बाटो मोड्थे । मान्छेहरूले उनलाई वास्ता नगरे पनि काले कुकुर, भैँसी, दुई–चार बाख्रा र तिनका पाठापाठी सधैँ उनका अगिपछि हुन्थे । उनी तिनीहरूसँगै सुख–दुःखका कुरा गर्थिन् । उनीहरूले जीउमा कन्याउन मुन्टो हल्याए पनि उनकै कुरा सुनेर सही थापेझैँ लाग्थ्यो उनलाई । त्यसैमा उनी खुसी हुन्थिन् ।

कोरोना चाहिरहेछ
सताउन
दु:ख दिन
र ज्यान लिन

नयाँ साल चाहन्छ
हसाउन
खुसीयाली दिन
र अरू एकसाल थप्न