kbs

शिशिरको कारागारमा
बन्दी छ वसन्त

हाँसे हाँस्ने
रोए पनि हाँस्ने

अनन्तसम्म फैलिएको
क्षितिजको अर्को छेउबाट अझै परपरसम्म

भ्यालेन्टाइनको रातो थुङ्गाका ओँठले
मेरो निधारको स्वाभिमान चुमेर

जनयुद्धका संस्मरणहरू – महान् जनयुद्धका अविस्मरणीय आख्यानलाई संस्मरण विधामा उन्ने काम विभिन्न स्रष्टाले गर्दै आएको सन्दर्भमा ‘समरका स्मृतिहरू’ नामक थप कृति आएको छ ।

रिन्छिन् हवाईजहाजबाट ओर्लेर खाली खुट्टै सरासर आगमन कक्षसम्म आइपुगिन् । उनले दायाँबायाँ कतैतिर पनि हेरिनन् । आगमन कक्षमा आएर उनी एउटा कुर्सीमा थचक्क बसिन् र एकोहोरो टोलाउन थालिन् ।

स्थान टुँडिखेल छिर्ने पश्चिम गेट । ओभर हेड बि्रजको अलिकति उत्तर । एउटा फोहोर फाल्ने कन्टेनर सधैँ हुन्छ नि ! हो, त्यसैको नजिक । पारिपट्टि वीर अस्पताल पनि छ । अब त ठाउँ पत्तो पाउनुभो हैन ?

राजकुमार ब्यूँझेर पनि उठेको छैन । सिरकले गुटुमुटिएर ओछ्यानमा नै पल्टिरहेको छ । अघिसम्म ओछ्यानको भित्तापट्टि श्रीमती थिई । हत्तारिएर उठी । सुट लगाई । ऐनामा हेरी । आकर्षक देखिई ।

डा. मोहन तिमल्सिना संस्कृत भाषाका ज्ञाता, अङ्ग्रेजीका अध्येता र नेपाली भाषासाहित्यका प्राध्यापक हुन् । खरा र नीडरपनाका डा. तिमल्सिनासँग जति मात्रामा व्याकरणगत चेतना र भावगम्भीरताको सूक्ष्म अध्ययन छ, त्यति नै मात्रामा काव्यिक कोमलता र भाषा वैज्ञानिक दक्षता छ ।

बिहान ४ बजेको ट्रेन थियो । एसीवाला डिब्बा, पैसा अनुसार जनरलको भन्दा सुविधा सम्पन्न हुदोरहेछ । खाना पनि राम्रो दिँदोरहेछ ।

‘मलाई ‘गुरु’ होइन, ‘सर’ भन्ने गर्नुस् । मलाई ‘सर’ भनेको नै मन पर्छ,’ उहाँ सोझै हामीसित भन्ने गर्नुहुन्थ्यो ।

आमा हुनुको मूल्य कति हो ? मैल कहिल्यै मेरी आमालाई सोधेकी छैन । न अरू आमाहरूलाई नै सोधेकी छु । ती आमाहरूले अरू आमालाई पनि पक्कै सोधेका छैनन् यो प्रश्न । अनि न म आमा भएर यो मूल्यको निर्धारण गर्न सकेकी छु ।

म जोरपाटी गा.वि.स. कार्यालयको अध्यक्षको हैसियतले सेवाग्राही जनताहरूसँग छलफल गर्दै थिएँ । मैले कहिले काँही टेलिभिजनको पर्दामा झल्याकझुलुक देखेको अग्लो फूर्तिलो कमिज-सुरुवाल, स्टकोट लगाएर शिरमा नेपाली ढाका टोपी लगाएको पाको मान्छे मेरो अगाडि उभिएर “नमस्कार अध्यक्षज्यू,” भनेर हात मिलाउन अघि सर्नु भयो ।

एउटा कर्कश रोदनले मेरो ध्यान आकषिर्त गर्‍यो । आर्यघाटमा कसैको लाश आइपुगेछ । सायद ती महिलाको दाइको हुनुपर्छ ।

भखैरै कवि बासु शशीको ७५ औँ जन्मजयन्ती मनाइयो र केही साहित्यकारहरूलाई पुरस्कृत-सम्मानित गरियो । शशीको निधनपछि स्थापित ‘बासु शशी स्मृति प्रतिष्ठान’ले वाषिर्करूपमा यो कार्यक्रम गर्दै आएको छ ।

एकपटक साउने सङ्क्रान्ति (२०४१) को बेला कर्णाली अञ्चलको सदरमुकाम जुम्लाको खलङ्गा बजारमा उपस्थित हुने संयोग पर्‍यो । त्यहाँ मण्डारक राक्षसको भव्य पूजा भएको देखेँ ।

निजी अतीतका अविस्मरणीय प्रसङ्गहरूको कलात्मक उत्खनन् हो संस्मरण । यो उत्खनन् कार्य एकमुष्ट रूपमा नभएर किस्ताबन्दीमा गरिन्छ ।

सम्पूर्ण मिथिलाञ्चलमै नेपालको मिथिलाञ्चलको मैथिली लोकगाथासँग सम्बन्धित भाग बढी भएको पाइन्छ । यसको प्रमुख कारण यस क्षेत्रको सांस्कृतिक एवं ऐतिहासिक घटनाचक्रहरूसँग सम्बद्ध हुनु नै हो ।