kbs

कहिले हँसाएर लठ्ठ पार्छिन
कहिले मुस्काएर
एस. एम. एस. गरेर बोलाइरहन्छिन
फेसबुकको नोटिफिकेसनमा उनकै कमेन्ट बढी हुन्छ
गहिराइ बढ्दै गएछ क्यारे
आजकाल रिसाउन पनि थालिन
फकाउनु पर्छ स्नेहका गुच्छा बहार गरेर

युगीन सुन्दरी
ममताको घारीमा एक्लै टोलाई
अपरिचित संवेदनाभित्र परिचित हृदय राख्ने
आखाँमा जाँदुको तादम्यता देखाउने
ओ सुन्दरी !

यो हृदयभित्र तिम्रो अमिट छाप रहेछ
जीवन रहेसम्म कैलै नमेटिने भए छ

अन्ध्यारो हुँदा नि देख्छु ममताको दियो
त्यही त मेरो जिउने एक आधार थियो

औधी मात्तिए छु म त्यो न्यानो मायामा
यो जीवन पुर्ण बनाउन खोजेछु छायाँमा

हिमालैचुली त्यो पल्लोपट्टि फुलेको बुकी छ
कसरी हाँसौ हे मेरी दिदी जीवनै दुखी छ ।

उकाली जाँदा त्यो रानी बनमा न्याउली करायो
चर्केको यो मन सम्झेर ल्याउँदा पहिरो चलायो ।
घरमा मेरी ती बुढीआमा सहारा टुकी छ
कसरी हाँसौ हे मेरी दिदी जीवनै दुखी छ ।

बगेको खोला फर्किन्न भन्थे
फर्किए के होला फर्किन्न भन्थे

मैले कतै यो सुनेको थिएँ
मान्छेको चोला फर्किन्न भन्थे

बरु हावालाई मोड्न सकिन्छ
हिर्काएको लोला फर्किन्न भन्थे

आफ्नालाई रुवाएर पठाएको छ
कतिन्जेल नरोला फर्किन्न भन्थे

परिचय

उमेर पुगेर वा उमेरै नपुगी लेडा र लेडीहरूमा बिपरित लिङ्गीहरूप्रति चुम्बकिय आकर्षण पैदा भई शरिर बसमा नरहेर एकअर्कामा समर्पित हुने रोगलाई लभ-फ्ल्यु भन्दछन् । रहर लाग्दो बेलामा जिउले माग्दो काम गर्नु स्वभाविक भए पनि बेला नपुगी यसले खेला देखाउने भएकाले यो रोग बर्ड-फ्ल्यु, स्वाइन-फ्ल्युभन्दा पनि डर लाग्दो रोग हो । यस रोगका अघि टिबी, क्यान्सर र एड्स सामान्य भइसके । किन भने यो रोगले नौ बर्षे कलिलो उमेरदेखि पचहत्तर–असी बर्षे बृद्ध-वालकहरूसम्मलाई गाँजेको पाइन्छ । मधुमेय, प्रेसर र डँडल्नु दुख्ने रोगले ढल्कँदो उमेर खेदे पनि यो रोगले उमेर, जात, धर्म केही पनि हेर्दैन । यसउसले यो रोग उपचार गरी साध्य नहुने रोग हो भन्ने ठोक्टरहरूको दावी छ । करोडपतिलाई रोडपति र साधुलाई चोर बनाउने यो रोग झाँजरकोटे झाडापखाला भन्दा छिटो फैलने एउटा संसारकै खतरनाक सरुवा रोग हो । यो रोग एक ब्यक्तिबाट अर्को ब्यक्तिमा यति छिटो सर्छ कि कुरै नगरौं । अरु रोग लाग्दा रोगी उपचार अभाव वा असम्भव भयो भने मर्ने गर्दछ भने यो रोग लागेपछि बहुलाउने, धताउने, एकोहोरो हुने, पागल हुने, मार्ने र मर्नेसम्मको हदमा पुग्ने गर्दछ । विषेशगरी ‘टिन एज’ का लेडालेडीमा मास हिस्टेरिया जस्तै धुरन्धार जरा गाडेर बस्ने भएकाले यो रोगलाई संसारबाटै निर्मुल पार्न असम्भवप्रायः भएको हो ।

सहरका एक चर्चित पत्रकार । राष्ट्रिय दैनिकमा निकै तगडा आर्टिकल लेख्छन् । उनका सनसनीखेजपूर्ण रिपोर्टिङले कहिलेकाहीँ समाजलाई तताइदिन्छ । उनी सामाजिक अन्धविश्वास र रुढीवादी प्रथाको विरुद्धमा विगत केही समयदेखि कलम चलाईरहेका छन् । रुढिवादी चिन्तनको विरुद्धमा वैज्ञानिक विचारको वकालत गरेर शानदार लेख तयार गरी साइकल चढेर लेखलाई कुरियर सेवामा पुर्याउन सहरतिर लागे । सहर नपुग्दै अगाडिबाट विरालोले बाटो काट्यो । उनी सरक्क साइकल मोडेर घर फर्के । साढेँ विरालोले कस्तो अपशकुन लगायो । भोलिको पेपरमा निस्किने लेख ननिस्किने भयो भनेर कोठामा पिरिएर बसे ।

बजारको सिटिहलमा प्रगतिशील संस्कार संस्कृतिको उन्नयन र विकास तथा कुसंस्कारको अन्त्य विषयक विचारगाष्ठिको आयोजना गरिएको थियो । एक ब्राह्मण थरका जनवादी नेताले निकै क्रान्तिकारी विचारहरू पस्केर श्रोताहरूलाई स्तब्ध तुल्याए । जनवादी संस्कृतिका वैकल्पिक खाकाहरू निर्माण गर्नुपर्ने विषयमा निकै गहन दार्शनिक विचारहरू पोखे । उनको भाषण सुनेर निकै जनाले हात दुखुन्जेल ताली पिटे । भोलिपल्ट उनको गाँउमा डुल्न जाँदा थाहा भयो, उनी टपरामा खिरको डल्लो बोकेर पँधेरातिर कुद्दै रहेछन् । कमरेडले के लुकाएर बोकेका छन्, छिमेकीलाई सोधेँ । उनले जवाफ दिए, आज साराद थियो उनको घरमा । नभन्दै सातजना बाहुन पढाएर धुनधान पितृतर्पण गरिएको रहेछ । छिमेकीको कुराले म स्पष्ट भए ।

(२०४५ को जनआन्दोलनले चरम उचाई लिइरहेको अवस्थामा जेलनेल भोगिरहेका बिमल गुरुङद्वारा जेलयात्राकै क्रममा लेखिएको यो कविताले उनलाई निरंकुश पञ्चे शासकहरूको नजरमा अझ बढि अराष्ट्रिय कुतत्व हुन मद्दत मिलेको थियो)

बर्षौं – बर्षदेखि
आकाशतिर नियाल्दै
आफ्नो शुरमा
आफ्नै सुसाहट बोकेर
बगिरहेकी बगिरहेकी
दुधकोशीको तिरमा बसेर
लेख्न लागेको छु, लेख्न बसेको छु
फाँसीको – फन्दाको
कविता लेख्न लागेको छु ।

किन होला तिमी अचेल रिसाएर बोल्छौ सानी
त्यो रिसमा मिठो माया मिसाएर बोल्छौ सानी ।

माया गरी तिमीलाई मेरी रानी भन्दा खेरी
बोलाएर काख माथि बसाएर बोल्छौ सानी ।

माया गर्छु भन्छौ तिमीसँग बसी रमाउदै
थाहै नपाई अधर त्यो टसाएर बोल्छौ सानी।

स्तब्ध भएँ म, शोकाकुल खवर पाई
भावविह्वल भएँ म सुन्यताले छाई
श्रद्धेय स्रष्टाको नै देहवसान भएछ
दिव्य त्यो सालीनता संधैलाइ गएछ

(बाल गीत)

च…च…च…च…च… चरी भुरुरुरु उँडेर
आहा ! फूलमा पुतली फुरुरुरु नाचेर ।

चरी पनि छोपिदेऊ, पुतली नि समाइदेऊ
नत्र भने मलाई आमा, त्यस्तै पखेटा लगाइदेऊ ।

पुतली र चरी जस्तै उड्न मन लागेको छ
मिलिजुली तिनीसँग खेल्ने मन जागेको छ ।

१ सभासदका दिन
दुईचार महिना
सभासद भएकोमा
रमाउनमा बित्यो
दुई-चार महिना
राम्रो मन्त्री पाउन
मालिकको पाउ
समाउनमा बित्यो
दुईचार महिना
एउटा घर बनाउनलाई
कमाउनलाई बित्यो
दुई-चार महिना
जानलागेको सभासद
थमाउनलाई बित्यो
बाँकी दिन
सरकार ढलेपछि
नयाँ सरकार फेरि
बनाउनमा बित्यो ।

केही दिन अगाडि एउटा जम्काभेटमा एक स्थानीय नेताले मेरो बढेको दारीतर्फ इगिंत गर्दै भने – “मित्र ! दारी त खुब मौलाएछ नि ! क्या ! खतरा दारी !” उनको कुरा चुपचाप सुनिमात्र राखेको थिएँ । उनको कुरालाई मैले त्यति गम्भीर रुपमा लिएको पनि थिइनँ । तर म उनको टिप्पणी प्रति उदासिन रहेको देखेर पुनः मेरो दारीलाई आक्रमण गरे, दारी त खतरा छ नि यार । अब पुन्यजीको दारीसगै खतरा बढ्यो है । मेरो दारीमाथि उनको अनाबश्यक र अनपेक्षित हस्तक्षेप एवं चासो देखेपछि म भित्रको मनुज सहसा जाग्यो । उनले मेरो बढेको दारी औंल्याए झैं मैले उनको बढेको भुँडी औंल्याएर भन्न सुरु गरें, मित्र मेरो बढेको दारीबाट खतरा छैन खतरा त तिम्रो बढेकोभुँडी बाट छ । हिजोका झुप्रीबासी नेताका आज राता रात सात तले महल बने ती बढेका महलबाट खतरा छैन मेरो दारीबाट खतरा छ रु हिजोका एकतलेहरू पाँच तले बनेका छन् हिजोका टायरचट्टी टेकुवाहरू साठ्ठी लाखको प्राडो, पँजेरो, रोल्स रोयज चढेर हिंड्ने भएका छन् भन त मित्र उनीहरूका बढेका घरका तलाहरू, बढेका कार र ट्याक्सीहरूबाट खतरा नहुने अनि मेरो चिउडामा केही इन्च बढेका भुत्लाबाट चैं खतरा हुने रु मित्र नाजबाफ बने । उनी पनि पन्ध्र बर्षको बहुदलीय ब्यबस्थारुपी असल लैनो गाईलाई जिल्लामा बसेर मजाले दुहुने नेता भित्र पर्थे । जनताको निम्ति राजनीतिक गरेको दुहाई दिएर रातारात महल, मोटरसाइकल, मनि, मसल आदिको राम्रै जोरजाम गर्न सफल थिए उनी । हिजो दाप्सिएको भुँडी आज बाक्लिएर पुँडी सुँगुरको छाला जस्तो बनेको थियो । हिजोका खोपिल्टे गाला आज जुम्ली स्याउ जस्ता राता भएर पुष्टिएका थिए । मेरो जबाफले उनी एक भन्नु न दुई भन्नु भए । सायद मैले उनको बढेको भुँडीप्रति लक्षित गर्छु भन्ने थाहापाएको भए उनले मेरो बढेको दारीलाई चलाउने थिएनन् होला ।

देखिंदा भने दुई थियौ चाहना उस्तै थियो
रङ्गीन संसार बनाउने बाहना उस्तै थियो

तरलता जिन्दगीको अनुभूति सयलतामा
प्रत्येक सन्ध्या कटाउने ठेगाना उस्तै थियो

जति जति समीप्यता उति उति आन्नद त्यो
बैमान गर्ने समयको सिमाना उस्तै थियो

उस्तै मन उस्तै भाव केही मात्र फरक हाम्रो
लाग्दैछ उत्पादनको कारखाना उस्तै थियो