ईश्वरले सत्य देख्छन् तर पर्खन्छन्
मान्नुहोस्, तपाईंलाई कुनै अपराधको आरोप लाग्छ जुन तपाईंले गर्नु भएकै छैन, र तपाईंले जन्मकैदको सजाय पाउनु हुन्छ । अझ मान्नुहोस् तपाईंका आफन्तले पक्कै पनि तपाईंलाई दोषी देख्छन् । त्यसबेला तपाईंको हृदय कति तितो होला, घृणाले कति विक्षिप्त बन्ला ? तपाईंले वास्तविक अपराधीलाई भेट्नु भयो भने के गर्नुहुन्छ ?
यो व्लादिमिर शहरको कुरा हो । त्यहाँ ईभान अक्सिनोभ नाम गरेको एक युवा व्यापारीको दुईवटा पसल र एउटा आफ्नै घर थियो । सुन्दर र रसिक अक्सिनोभ गीत गाउन असाध्यै मन पराउँथ्यो । जवान छँदा त ऊ पिउँनमा पनि बानीपरेको थियो र कहिले काहीं धेरै पिएको बेला दङ्गा फसाद समेत गर्थ्यो । तर विहे गरेपछि आक्कल झुक्कल बाहेक उसले पिउँनै छोड्यो ।
आदरणीय मित्र गीताजी, मेरो नमस्कार । तपाईंको परम कुशलतालाई म आफनो कुशलता ठान्दछु । तपाईंलाई पहिलोपल्ट यो पत्र लेख्दै छु । मलाई थाहा छ अब यो पत्र हेर्ने चासोमा कमि आई सकेको छ किनभने मेरा जीवनका अक्षरहरू निकै गरिब भइसके । यो पुँजीवादी समयमा यस्ता दरिद्र अक्षरको केही अर्थ छैन । यी निरही र अभागी अक्षर पढ्ने तपाईंका कोमल नयनहरूमा परिवर्तनको झलक आइसक्यो । तपाईंका नजर खानदानी अक्षरतिर आर्कषित भइसके । मात्र, आजसम्म मेरो उर्त्सग प्रेम र बिर्सन नसकिने विगतका ती दिब्य यादहरूले गर्दा अन्तिम पत्र लेख्न विवस छु । 
मेरो एकजना साथी छन् । मसँग भेट भएपछि उनी, कसैको न कसैको कुरा काट्न थालीहाल्छन् । कुरा काट्ने उन्को अनौठो बानी छ । मसँग हुँदा उनी अरुको कुरा काट्छन्, अरुसँग हुँदा उनी मेरो कुरा काट्छन् भन्ने कुरामा म विस्वस्त छु । अचेलभरि म ऊसँग वढी सतर्क रहने गर्छु । कारण अरुको निन्दाभाव सुनेर समय वर्वाद पार्नुछैन । त्यसैले उनीसँग म जोगिई जोगिई हिँड्छु । 
परी : बाबू हो ! आज म तिमीहरूलाई एउटा अचम्भको कथा सुनाउँछु । नडराउनु नि ।
ए गुलाब !
“होइन ए बिर्खे किन फर्किस् तँ स्कुलबाट यति छिट्टो ?” भर्खर पढ्न हिडेको छोरो फर्केर आएको देखेर बीरबहादुर छोरालाई सोध्छन !
तिमीले जस्तो कालोलाई सेतो भन्न जानिन मैले
मन रोगी भएपछि तन रोगी हुन्छ
एउटा आकृति
प्रस्तुतुकर्ता – के.बि.राई