गद्य कविता

रूखका पातलाई
सडक पेटीलाई
गुमनाम मान्छेलाई
स्पर्श गरिरहेछ
लगातार गुमनाम प्राणलाई
थाहा भएन हावाको प्रकृतिको अमोल स्नेह
थाहा भयो फगत हिंसा
क्रोध, घृणा र दुर्गन्ध ।

प्रिय धेरै भयो मैले
राम्रा-राम्रा पुस्तकहरू पढ्न छोड़ेको
हिजोआज त मैले
डिस्कभरी, जोग्राफिकल च्यानल
हेर्न छोड़ेको पनि धेरै भयो
तिमी मलाई प्रश्न गर्नसक्छौ
त्यसो भए तिमी पागल भयौ?

आमाको नीलो गर्भबाट-
यो माटोमा झरेको हुँ पहिलोपटक
आमाको गर्भ छाड्दाको पीडाले-
रोएको हुँ यही माटोमा पहिलोपटक
सायद ताते छाडेर तङ्िग्रएर-
लड्दै हिँडे यही माटोमा पहिलोपटक
निस्फिक्री तन्नेरी भएर पनि-
हिँडेको हुँ यही माटोमा पहिलोपटक

मुहानहरू
सुकिरहेछन् पानीका
फुटिरहेछन् रगतका
देश अहिले पनि
निरन्तर नुहाइहरेछ रगतले ।

कहिले बहार बनेर आयो
कहिले विध्वंश बनेर आयो
अखण्ड भूमिबीच
खण्डित बनेर आयो
रूप अनेकौँ बोकी
बारुद बनेर आयो

भावका नङ्ग्राहरूले चिथोरेर
रगतपिच्छे हुन्छन् अन्तरहरू
अनुभूतिका सुइराहरूले
भावुकता खोप्छन्
कम्पायमान हुँदै अवचेतना
चट्टान फोडेर
निस्किन्छन् विचारका लार्भाहरू ।

सबै उस्तै रहन्छन्
उस्तैउस्तै हिजोजस्तै रहन्छन्
बाँच्नुसँग सम्बन्धित सारा वस्तु र मान्छेहरू
मृत्युपछि पनि
सबथोक उस्तै रहन्छन्
मृत्यु नआउञ्जेलको ठूलो त्रास

हिलोको बीचमा फक्रेको पङ्कज
अनि आँखामा देखापरेको चाँदीको घेरा
बादलमा रुमल्लिएको मन
मनका मन्दिरहरू
मन्दिरजस्तै अरू पनि मनहरू
फूल र भँवराको सम्बन्धमा
तेत्तीसकोटी देवताहरू!

फूल-
बोटमै फुलिरहन दिनु कि,
जीवनका उत्तापलाई छुन दिनु
अर्थको बोध
साँघुरो बासनाको ओतमा
लत्रक्क नुहिएर घाममा
भ्रममा उडेका उडनतस्तरी भएर
बरालिन्छ-मनसँग ।

यही हिमालको फेदीमा
ऊ टिप्दैछे यार्चागुम्बा
हिउँजस्तै स्निग्ध मन लिएर ।
गाउँ केटाकेटी विहीन छ
मास्टरले स्कुल पनि
लेकतिरै सारेका छन् ।

कैद भएको बेला
तिमी मेरासामु उपस्थित छौ
खोई, म के भनौँ तिमीलाई ?
म स्वयं लड्खडाएको बेला
तिमी सुस्तरी आएकी छौ
म खाली हात फर्काउन सक्तिन
म के सहयोग गरौँ तिमीलाई
स्वयं यादगार कैद भएको बेला ।

मधेसले मलाई गाली गर्छ
म भन्छु-
जसले सधैँ अँगालोमा राख्यो
उसलाई किन गाली
जसले गर्छ तिमीलाई गाली
उसलाई पो गर्नुपर्ने हो

कस्तो रहेछ भन्दै हेरेँ मैले ऐनामा
‘छाया’ मात्रै देखियो तर ‘छायाँ’ त हैन म
ऐना एउटा ‘सत्य’ रहेछ ‘माध्यम’ भए पनि
ऐना एउटा ‘भ्रम’ रहेछ, ‘सत्य’ भए पनि
‘सत्य’ देखि डर लाग्छ तर ऐना हेर्न मन लाग्छ

सूर्यका किरणहरू साक्षी छन्
लाला लाजपत रायमाथि जुत्ता बर्साउनेहरूलाई
लगाउन निरन्तर प्रदान गरिएको छ नयाँ जुत्ताहरू
बूढो रुख भएर थापेकै छु आफ्नो टाउकोलाई
खल्तीमा केप छैन अक्षरको प्रहार पलाँस भएर उड्छ
चिमोट्नै पर्ने हो गन्हाएका छालाहरूलाई
जसरी भए पनि नजिकै उभिएर
तर दरिद्र मानिसले क्रय गरेको पातलो रुमालले
थेग्न सक्दैन गन्हाएका छालाका दुर्गन्धहरू ।

न्यानो लाग्नेगरी
चिसो हिउँ परिरहेको छ
र, म तिमीलाई
हाम्रा भेटका प्रारम्भिक दिनहरूमा सम्झिरहेँछु
त्यसबेला
तिमी असाध्यै नरम र न्यानी थियौ ।