विविध-विधा

तिम्रो माया पाउने त्यति लाएक म होइन
त्यो दिल भित्र राज गर्ने नाएक म होइन

तिमीलाई फुल्ने फल्ने माया चाहिएको होला
हरियाली रुख हुँ म फल दाएक म होइन

भोका-एका-हरू याँ, अगाए पछि छोडी जान्छन्
कपडा सरी शरीरमा, लगाए पछि छोडी जान्छन्
कोही हुन्छन यस्ता पनि, यही दुनिया भित्र जो
नभएको माया पनि, जगाए पछि छोडी जान्छन्

सबै तिम्रो मुहारमा हराउछन्
बच्चा जसरी बजारमा हराउछन्

अधिकांश आँखामा डुबेको सुने
बांकि परेलि धारमा हराउछन्

मायाको बजारभाउ चर्किएको थाह पाएँ
किन रहेछ मायालु तर्किएको थाह पाएँ

पिरतीको बगैँचामा भरोसाको फल थियो
तर हाँगा अर्कैतिर लर्किएको थाह पाएँ

दिन रातै दस नङ्ग्रा खियाउन गाह्रो हुन्छ
पटक पटक मरेकालाई जीयाउन गाह्रो हुन्छ

भोक र रोगले सताएर पिल्सेकाछन् देशै भरि
सरकारलाई जीवनजल नि पियाउन गाह्रो हुन्छ

समय र नियतिको दास भएछु
मरेर नि जिउँदो लास भएछु
हिजो जसलाई धेरै माया र विश्वास गरे
आज उसैबाट विश्वास घात भएछु

माथि ठेल्नेभन्दा यहाँ तल तान्ने कति कति
मुख्मा भने राम जप्दै छुरा हान्ने कति कति

अर्ति भन्या घर्तीको नि सुन्नु पर्छ भन्थे तर
खुकुरीको धारभन्दा कर्द जान्ने कति कति

सपनीमा तिमी आयौ त म के गरुँ
निदरीमा तिमी छायौ त म के गरुँ
जीवनमा सुख दुःख सहनु नै पर्छ
अजम्बरी माया लायौ त म के गरुँ

फूलको उपमा तिमी नै
जूनको रुपमा तिमी नै

घमाइलो दिन पो रमाइलो
घामको धूपमा तिमी नै

कुरा काट्दै छ दुनियाँ
किन हो चुपमा तिमी नै

तिमीले बिर्सिएका ती सबै, कुरा म जान्दछु
अतितका यादहरू जिउने, सहारा म ठान्दछु

जीवनभरि पीडा आँखाभरि आँसु अनि
मुटु भरि चोट दिएको, उपहार म मान्दछु

सुनेको थिएँ त्यो पुरानो कथन
‘मेरो खाजा मा भाउजु को खटन’

आफ्नै आँगनले सोध्यो मलाई त
को होउ तिमि ? के हो तिम्रो बतन ?

खुलेर हाँस्न पाइँदैन कहिल्यै
कति दिन बस्नु सहेर दमन?

उभिएर खान्छु, बसि निदाँउछु
एस्तै रहेछ अरब को चलन

खबुस को खाना र नुनिलो पानी
एसै गरि बित्यो दुखिया जिबन

तोया नाथ पौडेल
शँखुवा सभा तामाफोक -८
हाल मरुभुमि को छाति बाट

अनकन्टार अफ्ट्यारा सहेको छु हाँसी हाँसि
कति पटक पागल सरि भएको छु हाँसी हाँसि

रहर त कस्लाई होला गुलाम भई बाँच्ने
पिडा लुकाएर छाती भरी रहेको छु हाँसी हाँसि

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा-तामाफोक ८
हाल मरुभूमि को छाती साउदी अरब

के माग्छौ परिचय, वेघर दुखी सँग
के काट्न सकौलि र , सफर दुखी सँग

अतृप्त इच्छा होलान तिम्रो मन भरि
किन्ने धन् नहोला नि , जहर दुखी सँग

के कुराको अपेक्ष्या छ त्यो थाह छैन
केवल पाउने छौ , थर दुखी सँग

आँसुले भिजेको छ पल्ला सिरानीको
के सोध्छौ नयाँ नयाँ, खबर दुखी सँग

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा-तामाफोक ८
हाल मरुभूमि को छाती साउदी अरब

गरिब भई जन्मनु अभिशाप होईन
क्षणिक सुख पाउनु फलिफाप होईन

मगज तिम्रो ठिक छैन इलाज गराउ
हवन ,पुजा आहुती रुद्री जाप होईन

युरोप जाने जतिचैं सबै बुद्दिजिबी र
अरब जाने प्रबसी औंठाछाप होईन

थोरै सुख पाए पनि खुशी हुन्छु म त
अमिर जस्तो सम्पती खापैखाप होईन

आगमन, भए झैं लाग्छ झझल्को
बहिर गई हेर्द्छु पदचाप होईन

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा-तामाफोक ८
हाल मरुभूमि को छाती साउदी अरब

यो पापि पेट सकिन भर्न भोक ले मर्दैछु
दुखको खोला सकिन तर्न शोक ले मर्दैछु

गरिब हुनु के मेरो दोश हुदैन भरि पेट्
रोएर सारै बिलौना गर्दै रोग ले मर्दैछु

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा-तामाफोक ८
हाल मरुभूमि को छाती साउदी अरब

जिन्दगी का कोशी हरु तर्न पनि सकिएन
खुशी पार्न अरु लाई मर्न पनि सकिएन

बिझाउँदा पिडा हरु ठोकिएर पहाडमा
हिऊँ जस्तै मन मजै झर्न पनि सकिएन

चोटै चोट दिए पनि बँच्नै पर्ने सँसारमा
हारेँ भन्दै आत्म हत्या गर्न पनि सकिएन

आज जौँला भोली जौँला बर्ष कती बितेकाछन्
लालच को झोलि कैले भर्न पनि सकिएन

तेसै बित्यो आधा जिबन दास भई पर्देशमा
परिवार मा हाँसो खुसी छर्न पनि सकिएन

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा-तामाफोक -८
हाल मरुभुमि को छाती बाट

बिलखबन्दन त्राशदी र भय मा चली रा’छ जिबन
आफ्नो भन्दा अर्काकै निर्णय मा चली रा’छ जिबन

जती पाउ मोले पनि खुशी नहुने मालिक हरु
हाँस्दै घोच्ने उल्टो आसय मा चली रा’छ जिबन

समय लाई स्विकार्नु बाध्यता हो मेरो
उस्तै नाच्छु जस्तो लय मा चली रा’छ जिबन

मुख मा राम राम बगली मा छुरा राखि
सामुन्ने हुँदा जय जय मा चली रा’छ जिबन

कस्ले भन्छ खुशी छ तोया पर्देश मा
भबिस्यको खुशी संचय मा चली रा’छ जिबन

तोयानाथ पौडेल
शँखुवसभा तामाफोक -८
हाल्- मरुभुमी को छाती साउदी अरब बाट

कुर्सीकै खेल गर्ने भए नआऊ नेता भोट माग्न
संबिधान त्यसै टर्ने भए नआऊ नेता भोट माग्न

लुट्नु लुट्यौ ढुकुटी खोक्रो पारी देशलाई
आफ्नै खल्ति भर्ने भए नआऊ नेता भोट माग्न

मान्छेसँगै डराउँछ मान्छे
बेहोसीमै कराउँछ मान्छे

हुने नहुने सबै कुरा लगाई
आपसमा लडाउँछ मान्छे