गजल

एकान्त बास औ कहरका कुरा
के गर्नु भन लौ सहरका कुरा ।

प्रिया गाउँमा छौ म एक्लै सहरमा
के गर्नु भन लौ रहरका कुरा ।

जुगौंजुग देशको माटो सजाएर गयौ तिमी
नेपाली भै गर्व गर्ने बनाएर गयौ तिमी ।

आँशु सबै रित्तिएछ तिम्रै शोकमा मग्न हुँदा
हाँस्दाहाँस्दै क्षितिज पारी हराएर गयौ तिमी ।

कसरी म सहुँला यी बिछोडका पलहरु
सम्झनाको महासागर खनाएर गयौ तिमी ।

आज एक्लो भएको छु राष्ट्रकवि विदा हुँदा
दिलको माया मनका भाव दबाएर गयौ तिमी ।

नेपालीको मन मन्दिरमा सधै भरी बास गर्दै
शब्दमाला अरबौंको लगाएर गयौ तिमी ।

लिला बल्लभ नेपाल, बिराटनगर

छोरो आउने बाटो कुर्ने बुबाका आशै मिठो लाग्छ
मैले खुट्टा ढोग्दा सधैं हसाउँने बातै मिठो लाग्छ

घर आइज कान्छा हामी तेरो बाटो कुरिरहेका छौ
पल पल झक्झकाइरहने बुबाका हातै मिठो लाग्छ

चल्न त सुख दुःख जसोतसो चल्छ जिन्दगी
कसलाई पो के थाहा कहाँनेर ढल्छ जिन्दगी

थुपार्नमै तछाड मछाड यति धेरै लोभ किन?
अजम्बरी को छ आखिर खरानी भै जल्छ जिन्दगी

चुट्नसम्म चुट्यो अनि, लुटेर गयो
चारो देखाई दिमाग पनि, भुटेर गयो

तामाको धाउलाई, सुन सम्झिएर
नातो बाँधी टपरीमा, खुटेर गयो

गुन्यु चोलीमा कालो बिन्दी लगाएर आउनु
हल्का गाजल मृगनयनमा सजाएर आउनु

म फुच्ची भनी मायाले बोलाम्ला तिमिलाइ
तिमी हजुर भन्दै अलिअलि लजाएर आउनु

तिम्रो नागबेली चालले मोहित पार्न मलाई
पाउको पाउजु छ्म-छ्म बजाएर आउनु

यो वर्षा र झरी साथै, बादल छ आकाशमा ।
साँच्चै के छैन र ! कस्तो मालामाल छ आकाशमा ।। १।।

अमृत वर्षा भए मात्र, जीवन धन्य यो बन्दछ
बादलु भित्रको घैला, छ्यालब्याल छ आकाशमा ।।२।।

भर्भराउँदो वैंस थियो, रुप थियो रङ्ग थियो
सगरमा कावा खाने, अनौठो उमङ्ग थियो

साथ दिने साथी थिए, थामी दिने हातहरू
विजयी नै हुने छाँटको, जीवनको जङ्ग थियो

आजकाल कसैको पहिलेझैं, रवाफ रहेन
दिन तिमीलाई अब सवाल, जवाफ रहेन

जीवन तिलाञ्जली दिने होडबाजी चल्दैछ
माफि पनि आफ्नो मान्छेसँग, माफ रहेन

अज्ञानको छ निद्रा निद्रा टुटाउने छन्
हाम्रा युवाहरूले देशै उठाउने छन् ।।

बाँझो भयो धरा यो आई यतै जुटेमा
हज्जार पाखुराले बाँझो फुटाउनेछन् ।।

हाम्रो नाता टुटे पनि टुटुन्
डबल पार्टी फुटे पनि फुटुन्

देश र जनता न्यायको पक्षमा,
कहिल्यै नछुट्टिने गरी जुटुन्

निष्ठुरी तिम्रो यादमा आँशु बनी झरेँ म
तिम्रो स्मृति भुलाउन धेरै डेरा सरेँ म

वसन्तको पल्लवी जस्तै हराभरा थिएँ म
दुखेँ सुकेँ ओइलाएँ अध अर्धमृत परेँ म

घर सफा राख्नलाई आगन, फोहोर गरेको छ।
त्रासले यसै पनि मनोबल, कमजोर गरेको छ।

कोरोनाको संक्रमणबाट बच्न, भन अब के गरूँ
घरबाट बाहिर कोही, ओहोर दोहोर गरेको छ।

हजुर गर्नुहुन्छ अनेक काण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ
पूराण सकेपछि केही खण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ

हिउँ पगालेर श्रोत जुटाउन, धेरै लागि परेको छु
प्यास मेट्न धाउनुपर्छ कुण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ

राजनीति त नालीमा किरा चले जस्तै लाग्छ
सुनतलाका बोटमा धतुरो फले जस्तै लाग्छ

कुखुराको भाउमा पनि नेता बेचिएको देख्दा
भोट माग्नआउने खुट्टाहरू काटौं जस्तै लाग्छ
राजनीति त नालीमा किरा चले जस्तै लाग्छ
सुनतलाका बोटमा धतुरो फले जस्तै लाग्छ

आकाश पनि सफा हुन्छ झरी परेपछि
मनको मैलो पखालिन्छ आँशु झरेपछि

जिन्दगीमा सधैं सहज कसलाई कहाँ हुन्छ र
चट्टान तोडी उम्रन्छ पीपल श्रम गरेपछि

तिमी खुकुरी मेरो जीवन हेर अचानो छ
रित्तिइसके आँसु, भन्छौ आँखा ओभानो छ

ऊ केजी होइन क्विन्टल, टनको कुरा गर्छ
आफूलाई पछ्याउने उही पाथी छ मानो छ