kbs

मेरा अघिल्तिरबाट एउटा मान्छे गयोस
मलाई लागिरहेछ
धर्तिको चरम पीडाबोध गरेको
एउटा व्यथा गयो,
पातलो च्यादरले छोपीएर
आफ्नो करुण अनुहारमाथि
पसिनाका नूनिलो बस्ती बसाएर
लाग्दैछ, सारा नेपालीको विवशता गयो,

‘दु:ख’ शब्द नै यति कठोर लाग्ने गर्दछ कि अधिकाशं मानिसहरू यो शब्दको उच्चारण नै गर्न डराउँछ नजिकै नपरोस भन्ने चाहन्छन् अनि आतिन्छन् मानौं शब्दमै काँडा छ र यसका तिखा सुईहरू चुभ्नेछ । अथवा भनुँ यसले घोच्दाको पीडा सहन सक्ने शक्ति तब छैन उनीहरूमा। तर म दु:ख मनपराउँछु। म दु:खलाई आत्मसाथ गर्छु ।

हुन त ममा पनि मानवीय गुण अनुरुप दु:खप्रति केही चित्त दुखाई नभएका हैनन् । तथापि म दु:खको अनुभव गर्न मनपराउँछु ।

सस्ता हिन्दी सिरियलमा
लगाएको उस्को समय
म चोर्नेछु कुनै दिन
र लगाउनेछु ढिलो नगरी
यो देशलाई उर्बर बनाउन ।
अरुको भजन गाउन प्रयोग हुने
उस्का शब्दहरू

चोटै चोटको संसारमा मुटु दुखाएर
केवल मृत्युको पर्खाइमा मेरा
आँखाले खोजेको मुक्ति खै कहाँ छ ?

चारैतिर तिम्रो चर्चा, बिक्छ तिम्रौ नाम यहाँ
बजार भाउ बुझ्दा आखिर, उन्कै महँगो दाम यहाँ ।

मासिक आए राम्रै रैछ उधारो को करबार बन्द
त्यति हुदा हुदै पनि तँछाड् मछाड् जाम यहाँ ।

मेरो मन, मेरै अवयव,
अनियन्त्रित घोडा जस्तो
बशमा छैन मेरो ।
अटेरी मन
कसैको सुन्दैन ।
बाँध्न सक्दिन ।

(श्रीमान् सम्पादकज्यू, यो शैक्षिक लेखमा अनुभूतिजन्य जीवनको तीतो सत्यलाई हुबहु लिपिबद्ध गरेको छु । आफूले भोगेको अँध्यारोको अनुभूतिबाट पाठ सिकेर यो लेख लेख्ने सामर्थ्य जुटाएको हुँ । विराटनगरकी छात्रा सुस्मिता आचार्यले पाएको शारीरिक र मानसिक यातना नै यस लेखको जन्म हुनु तत्कालीन कारण हो । यस समाजले जे गर्न खटायो, शिक्षिकाले त्यही गरिन् । विवेकको उपयोग हैन, आदेशको पालना गरिन् । त्यसैले त दार्शनिक ओशो भन्छन्– ‘समाज मालिक हो, शिक्षक गुलाम हुन् ।’ यो लेख पनि उनै दार्शनिकको शैक्षिक चिन्तनबाट धेरथोर प्रभावित छ । यसबाहेक अब्राहम लिङ्कनको प्रधानाध्यापकलाई पत्रबाट समेत केही हदमा प्रभावित हुनसक्छ । जसजसबाट प्रभाव ग्रहण गरेँ उनीहरूप्रति श्रद्धा………..! अन्तमा, छात्रा सुस्मिता आचार्यजस्ता विद्यार्थीहरूमा नवीन वैचारिक विद्रोही सोच जन्मने क्रम नरोकियोस्, यत्तिखेर भने उनको स्वास्थ्यलाभको कामना……!–नलाआ)

सत्र बर्षे जवानीलाई सम्झी ल्याउँदा खेरी
त्यो बेलाकी प्रेमिकाको याद आयो फेरि
सुख दुख सँगै बाड्ने बाचा गर्थ्यौ पहिले
भेट घाट नभएरै बर्षौ बित्यो अहिले

(१)

दीर्घायू होस् उमंग छाओस् ।
भगवान सदा दाहिने रहोस् ।
रोजेको बाटो देखेको सपना,
पुरा-पुरा होस् अधुरा नहोस् ॥

(१) परिचय

कुनै पनि मुलुकको सभ्यता र संस्कृतिको परिचय त्यस मुलुकको कला र साहित्यले दिने गर्दछ । साहित्य समृद्धशाली छ भने त्यस देसको समुन्नतिमा समेत ठोस टेवा पुग्दछ । साहित्य, कला र संस्कृतिको विकास भनेपछि कुम्भकर्णजस्तो निदाउने सरकारका सामु अरू कसैको केही लाग्दैन तर सर्जकहरूले भने सिर्जनामार्फत् नै परिवर्तन गर्न सक्छन् भन्ने कुरा विश्व इतिहासमा भएका वौद्धिक क्रान्तिहरूले पुष्टि गरिसकेका छन् । यो जगत् सुन्दर हुनु र देखिनुमा साहित्यले आधारभृ्त भृ्मिका खेलेको छ । मानवीय जीवनको प्रगतिको द्योतकका रूपमा साहित्य चिनिन्छ । मानिसलाई मानव भनेर चिनाउने गहना पनि साहित्य नै हो । नेपाली साहित्यको विकासमा राज्यको देन न्युन छ तापनि केही कृतिहरूले विश्व साहित्यसँग पौँठेजोरी खेल्ने क्षमता राखेका छन् ।

आज मुटु चर्किएर रोएँ
तिम्रो माया सर्किएर रोएँ ।

निर्दोष मायामा खोट दिए
तिमी गए तीरै फर्किएर रोएँ ।

यहाँ अचम्म गरियो
‎बलत्कारमा तीन जना मारियो
‎उनी बेहोश भई मारिईन
देख्ने दुवैलाई बोलाइयो
‎धारिलो हतियारका धारले
‎पालैपालो छियाछिया पारियो

घडीको सुई भित्तामा कहिले चढ्दै त कहिले ओर्लदै थियो । शुन्यतामा टिक् टिक् आवाज काफी थियो मुटुको धड्कन अझ तेज बनाउन । यस्तै ९ बजेको हुदोँ हो । एक्लै धुम्धुम्ती कोठामा बसिरहेकी मलाई नजिकैको स्योकेशमा राखिएको किताबका खातहरूले टोकुँला झैँ हेर्दै थियो । सुरज गएदेखि मेरो एकान्तको साथी बनेका ती किताबहरूलाई खै किन हो आज पल्टाउनै मन भएन । किन किन मन फुङ् उडेको मरुभूमि जस्तै हुदैंथियो ।

यस्तो त मलाई कुनै अपशकुन हुनु अगाडि हुने गर्दथ्यो । म निद्रादेवीको काखमा लुट्पुटिन आतुर थिएँ । तर आज निद्रादेवीले त्यति छिट्टै बोलाउलिन् जस्तो कुनै छाँटकाँट नै देखिन । आँखा उध्रेका बोरा झैँ खुल्लै रहिरहेथ्यो जति च्यापे पनि । अलि पर हेरें टेबलमा ल्यापटपले मलाई जिस्काईरहेको थियो ।