ks

सवाल – रामकृष्ण पौडेल “अनयास”

हामी दुईको बिचमा सरु कुलघरान जात थियो
धनी गरिव आकाश पाताल संम्बन्धको बात थियो

मेरो हातको चल्ने भए बाँड्थे आधी गाँस पनि
बार्न खोज्नु चुलोचौको तिम्रो ठुलो मात थियो

जवाफ – सरस्वती न्यौपाने “सरु”

दुनियाले बनाएको जातमा खसे आँसु मेरा
बीच बाटोमै छाडी दिने बातमा खसे आँसु मेरा

जात भन्दा माया ठुलो भन्थे सधैं आट गर्नु
दोष लगाई लत्याई दियौ लातमा खसे आँसु मेरा

हाम्रा राम्रा समतल भुमी, अन्न राम्रो फलाई,
दिन्छन् भोका जनहरुमहाँ, खान मीठो कमाई ।
हाम्रै सारा रनवन समेत्, लोभलाग्दो भिरालो,
जानौँ यै हो घर जडिबुटी, को पहाडी उकालो ।।

सम-योगी सम-भोगी मान्न हुन्न पीर गोर्खे
सवलता प्राप्त हुन्छ उन्न हुन्न झीर गोर्खे

फुलौँ फलौँ जीवनमा प्रगतिको पथ बढ्छ
मुटु दिएँ ग्रहण गर हान्न हुन्न तीर गोर्खे

बासना छ मगमगी यौवनको बाग बीचे
वागपुष्पं प्रेम चुम्दा उच्च हुन्छ शिर गोर्खे

अचानोको खुकुरीलाई चोट के’था हुन्छ
छातीभित्र दुखिर’ने कत्ति बेथा हुन्छ

बर्षौ भयो खडेरीमा पानी नपरेको
छैन साँझ कल्पिएर आँशु नझरेको
फूलबाट रेटिनेको आफ्नै कथा हुन्छ
छातीभित्र दुखिर’ने कत्ति बेथा हुन्छ

जति तान्छु, यो मन यता, उतै जान्छ, मोहनी पो लायौ कि?
गोरा मोरा, हुदाँहुदै, काले छान्छ, मोहनी पो लायौ कि?

सोह्र हिउँद्, सोह्रै वर्षा, तरिआ’को, मै मोरी नि! राम्री छु
एना हेर्दा, झनै राम्री, रुपै ठान्छ, मोहनी पो लायौ कि?

कोलाहल मच्चिएको छ
अस्पतालको शैयामा
प्रसव पीडाले छट्पटिएकी छिन् उनी
सायद आमा बन्ने चटारोमा छिन्
आँखाहरू कहिले उघार्छिन्
कहिले बन्द
ओठ च्याप्छिन् कहिले

मेरो माया भुल्न तिमीलाई सजिलो भो
निष्ठुरी तिम्लाई भुल्न मलाई गाह्रो भो

मायाको शुरुवात तिमी नै गर्या’थ्यौ
प्रेम पत्र पहिले तिमी नै लेख्या’थ्यौ
आज तिम्रो चोखो माया कहाँ हरायो
निष्ठुरी तिम्लाई भुल्न मलाई गाह्रो भो

अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास), कोलोराडो च्याप्टरको आयोजनामा हरेका महिनामा जस्तै आयोजना हुदै आएका कवि गोष्ठी साहित्य संगम यस महिनामा समाज सेवी तथा अनेसासका आजीवन सदस्य श्याम श्रेष्ठ तथा श्रीमती शान्ति श्रेष्ठको आयोजनामा यही सेप्टेम्बर २९ गते शनिबारका दिन उहाँहरूको निवास अरौरा, कोलोराडोमा सम्पन्न भयो ।

परिचय

मायादेवी सुब्बाद्वारा सिर्जित ”पश्चताप” लघु उपन्यास पहिलो संस्करण विष्णु राईले (गोरखपुर) सम्बत २०२० र दोस्रो संस्करण २०६६ सालमा नइ प्रकाशनले प्रकाशन गरेको छ । कृतिको आकार ५२ पृष्ठको छ । यसको मूल्य पचास रुपियाँ छ । कृतिको अघिल्लो आवरणमा मायादेवी सुब्बाको तस्बिर छ भने पछिल्लो आवरण पृष्ठमा सौजन्य भनी श्रीमती मीना देवान जोशीको तस्बिरको साथै बरिष्ठ साहित्यकार इन्दिरा प्रसाईको पश्चतापको बारेमा अमूल्यवाणी पोख्नु भएको छ ।

मित्र पुन्यजी,

अभिवादन !

यी अक्षर कोरुन्जेल चाहिँ शारीरिकरूपमा ठीकै छु । मानसिकरूपले भने यस बखत असाध्यै थलिएको छु । ज्यादै भयानक मृत्यु बोकी फुकिफुकी पाइला चाल्दै छु । अनौपचारिक वार्तालापका क्रममा मित्र सन्तोष अधिकारीले भनेका कुरा सम्झिरहेछु । उनी भन्थे– ‘म यही ठाउँ (सप्तरी), यही घर र यही समाजमा जन्मेँ, हुर्कें र एम.एड. समेत गरेँ । अहिले पनि यही समाजका स–सानादेखि किशोरावस्थासम्मका नानीहरूलाई विद्यालय र कलेज दुबै ठाउँमा पढाउँछु ।

उनी अरुको अंगालोमा, मेरो अंगालो खाली
बाहिरी दुनियाँ फूल जस्तो, भित्री दुनियाँ जाली

फूललाई काँडाले बचाउँछ, चुमी जान्छ भँमरा
काँडाको पीडा कस्ले बुझ्छ, रोइरन्छ बिचरा
बनावटी माया लगाई निस्ठुरीले छली
बाहिरी दुनियाँ फूल जस्तो भित्री दुनियाँ जाली

हराएका सपना मेरा शहरभित्र खोजी बस्छु
तिमीलाई आफ्नो बनाउन रहरभित्र खोजी बस्छु

हामी दुईको सम्बन्धमा तल-माथि नहोस भनी
गजलका शेरहरूको बहरभित्र खोजी बस्छु

सपनीमा तिमीलाई दोख्न नपाउँदा हर राति
कठाग्रिदो बिहानीको प्रहरभित्र खोजी बस्छु

अनगिन्ती सुखद यामहरू
आइरहन्छ आँङ ढाक्न
हरियो दुवोको नरम्
भुवादार गलैचाँमा
तेर्सिएर म ताप्छु घाम
रमाईलो छ वातावरण
सुगन्धित छ जीवन
तै पनि मलाई जिन्दगी
किन यति नमिठो लाग्छ?

हेर त यी आँखामा तिम्रै विम्व देख्नेछौ
आँखाको यै भाखामा तिम्रै विम्व देख्नेछौ

कहिलेकाहीँ उक्लनु त्यो पारी डाँडामा
त्यही डाँडा पाखामा तिम्रै विम्व देख्नेछौ

विदेश ग’को मेरो छोरो कस्को भाँडा माझ्दै होला
भन्दै आमा मझेरीमा बसिरँ’दै गर्छिन् होला ।

अरबको चर्को घाम कसो गरी सेक्छ भनी
मुटुभित्र गाँठो पारी भक्कानोमा पर्छिन् होला ।

झुटो के हो सत्य के हो थाहा हुन्न कुनै बेला
भोग्नु पर्छ जिन्दगीले अन्योलको झमेला

जित्नै पर्ने पुग्नै पर्ने हतारो छ सधैँ
आफ्नै संसार सजाउने चट्टारो छ सधैँ
कोही नाच्छन् बेतालमा कोही नाच्छन् तालमा
बेहिसाब पर्ने गर्छन् समयको जालमा

कान्छी !
मलाई त कविता लेख्नै आउदैन ।

लेख्न त मन पर्छ
मेचीको पनि कालीको पनि
कोर्न त मनलाग्छ
कोशीको पनि, कर्णालीको पनि
तर पनि काठमाण्डौमा पानीको हाहाकार देखेर
मलाई त कविता लेख्नै आउदैन कान्छी ।

म एक्लै कराए भने सोध्न नभुल सरु
अकस्मात हराए भने खोज्न नभुल सानु ।

यौवनले भरिएको जोवन तिम्रो देख्दा आखिर
आजआफै डराए भने रोज्न नभुल सरु ।

सपनिमा बर्बराउदै तिम्रो नाम लिदा मैले
तिमी मन पराए भने सोच्न नभुल सरु ।

“आधा घण्टा अगाडि ढोका ढक ढक गर्या थियो । अब फेरि गर्ने बेला भयो । सायद अब चाहिँ ढोका नै फोर्छ कि ? त्यो जुँगे नै आउन बेर छैन । कहाँ फँसियो यार । मेरो साथीहरू निदाएको बहाना गर्दैछन् । उ-उ- फेरि कोही आए जस्तो छ । हे प्रभु अब चाहिँ पक्कै आयो । भगवान प्लिज मद्दत गर । ए होईन रहेछ । अगाडि के के हुन्छ । थाहा छैन यति चाहिँ लेखिराख्छु । पछिलाई सम्झना हुन्छ ।”