ks

रमेर जननी काखमा हाँसेर मुर्छा पर्थें म
थिएन कहिल्यै नैराश्य खुशीको बहार छर्थें म

थकान भनेको कस्तो हो? भोक तिर्खा केही लागेमा
वनको अमला, बयर, अम्बकभरि चर्थें म

एकातिर मुस्तांग हिमाल अर्कोतिर डामोदर हिमालको काखमा एक अत्यन्त सुन्दर गाउँ अबस्थित छ। बिकट गाउँ भए पनि प्राकृतिक रुपमा अत्यन्त धनी छ मार्फा। नेपाली साहित्यका महान सृष्टा भूपी शेरचनको जन्मस्थान मार्फा आफैमा सृजनशील छ। आदणीय र गरिमामय छ। माथि माथि बुकी फलेको रानीबन। तल बग्ने मुस्तांग खोला। बिचमा फराकिलो गाउँ। ती नाँगा पहाडहरू खोपेर बनेका बिसाल बिसाल बुद्धका गुफाहरू मानौँ चमेरा लुक्ने ओडार जस्तादेखिन्छन। याक चौँरी अर्ना भेँडाको बथान चरिरहेका। अर्कोतिर डाँफे न्याउली र अनगिन्ती चराहरू भएको। फापरको फुलैफुलदेखिने।

हिमचुलीको खोलाबाट बगिदिए पनि
छाल बनी आइदिनु किनारतिर अनि
त्यै किनारमा पर्खी बस्छु तिम्रै बाटो हेरी
नभुल्नु है मेरो कुरा तिमी नै हौ मेरी

पराईले सिउँदो भरी उस्को डोली चढ्दा तिमी
मलाई सम्झी के रुन्थ्यौ र ? सिँदुर आज भर्दा तिमी

मेरो आँसु तिम्रो लागि हजार खुशी मिल्छ भने
साँझ बिहान रुदै बस्छु बास आज सर्दा तिमी

झुकेर म पाउ तिम्रो छुन पाइरहुँ
आमा आमा भनि सधैं रून पाइरहुँ

जति बेला आँखाभित्र सानो घाउ हुन्छ
ममतामयी आँशुले म धुन पाइरहुँ

(१)
सिरकको च्यातिएको खोल भयो गणतन्त्र
बतिबेगर अध्यारो टोल भयो गणतन्त्र
ब्यर्थै अधिकार सुम्पिएछ महाशय भनाउदालाई
बादरको हातमा नरिवल भयो गणतन्त्र।

मोर्निङ स्टार स्कुलको कम्पाउन्डमा भटभटे पसाएँ । मान्छेको जमघट सुरु । “रुसीसांस्कृतिक केन्द्रको कार्यक्रममा पनि तपाईँ हुनुहुन्थ्यो,” इन्दिरा अर्यालले दाबी राखिन् ।

“म नै हो त पक्कै ?” मैले मुस्काउँदै भनेँ ।

“तपाईँ नै हो ।”

मेरो जीउमा बेरिएको साङ्लोको झुत्ता देखाउँदै मैले सोधेँ, “यही साङ्लोले ख्याल गर्नु भा’को होला ह कि ?”

उनकै झल्को झल्झली आइरहन्छ
कुटु कुटु कजेजी खाइरहन्छ
मेरी उनीको
सम्झना आइरहन्छ हिँड्दा रुनेको ।

ओठ मेरो निलो हुदाँ न्यानो तातो घाम देऊ
पाखुरीमा दम छ अझै गर्नलाई काम देऊ

आफ्नो देश आफ्नो भेष सबै भन्दा प्यारो लाग्छ
कहीँ कतै पुगेँ भने नेपालीकै नाम देऊ

(१) बाँचेको छु
भन्छौ तिमी सधैं मुटु टुक्राएर बाँचेको छु
नबोलेरै मैले यहाँ हजार ठाउँ भाँचेको छु
कल्पनामा बहकिने शब्द जस्तो हुन्न जीवन
जिउँदो लासमा उनकै निम्ति हेर निस्वास साँचेको छु

राति १२ बजे
सुनसान रातमा,
मेरो माया उपर
जब तिमीले अस्वीकृति जनायौ…..
मुटु दुख्यो,
छाती चर्कियो ।

आज संसारमा कालो बजार छ
धनको सारमा बाँच्ने आधार छ ।

दुख मेरा कस्को तश्विरमा दुखाउँ
जति चोटपाएँ मनमा साभार छ ।

धेरै दुख्यो जिन्दगी यो डसाइमा आफन्तको
मुटु भित्र घाउ लाग्यो घसाइमा आफन्तको ।

दिँदा मात्रै आफ्नो हुने आफ्नै मान्छेहरू पनि
लेन देन मोल मोलाउ कसाइमा आफन्तको ।

सायद कल्पनामा म पनि उँडिरहे
त्यो आकाशिदो क्षितिज ताकेर
बायुपंखी बेल सापट लिएकोछु

अप्ठ्यारै छ जिन्दगी यो हाँसी हाँसी काट्छु भन्न
पिरतीको डोरी पनि सहजैले बाट्छु भन्न ।

जमानाको के पो भर ? निति नियम ढली सके
अतितमा झैँ चोखो प्रीति स्वच्छ मनले साट्छु भन्न ।