विविध-विधा

हाम्रो नाता टुटे पनि टुटुन्
डबल पार्टी फुटे पनि फुटुन्

देश र जनता न्यायको पक्षमा,
कहिल्यै नछुट्टिने गरी जुटुन्

निष्ठुरी तिम्रो यादमा आँशु बनी झरेँ म
तिम्रो स्मृति भुलाउन धेरै डेरा सरेँ म

वसन्तको पल्लवी जस्तै हराभरा थिएँ म
दुखेँ सुकेँ ओइलाएँ अध अर्धमृत परेँ म

घर सफा राख्नलाई आगन, फोहोर गरेको छ।
त्रासले यसै पनि मनोबल, कमजोर गरेको छ।

कोरोनाको संक्रमणबाट बच्न, भन अब के गरूँ
घरबाट बाहिर कोही, ओहोर दोहोर गरेको छ।

१)
आउदिन होला फर्केर कोरोनाको लहरमा पुगेछु
जताततै देख्छु मान्छेको लास कहरमा पुगेछु
आमा घर आउन पाउँदिन मनमा दुःख नमान्नु है
कर्मको बाध्यताले आज कोरोनाको जहरमा पुगेछु ।

१) कोरोना
हिजो आज रामबादुरलाई बडा काइदा छ
महला लाउनाले ओठश्रृङ्गारखर्चामा फाइदा छ ।।

२)बानी
नानीहरु सग्ला लुगामा छिँड नपारी लाउँदेनन्
मास्कलाई छिँड पारेर नलाए अरुले लिपस्टिक देख्न पाउँदेनन् ।

१.
जब मन्द मुस्कान छर्यौ अनि लठ्ठिएँ म
आँखा सङ्काइ नजिक् सर्यौ अनि लठ्ठिएँ म
दुनियाँको आँखा छारो हाल्नलाई मात्र
मुख बिगार्दै आँखा तर्यौ अनि लठ्ठिएँ म

हजुर गर्नुहुन्छ अनेक काण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ
पूराण सकेपछि केही खण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ

हिउँ पगालेर श्रोत जुटाउन, धेरै लागि परेको छु
प्यास मेट्न धाउनुपर्छ कुण्ड, मलाई भन्नुहुन्छ

राजनीति त नालीमा किरा चले जस्तै लाग्छ
सुनतलाका बोटमा धतुरो फले जस्तै लाग्छ

कुखुराको भाउमा पनि नेता बेचिएको देख्दा
भोट माग्नआउने खुट्टाहरू काटौं जस्तै लाग्छ
राजनीति त नालीमा किरा चले जस्तै लाग्छ
सुनतलाका बोटमा धतुरो फले जस्तै लाग्छ

हाँसौँ कसरी ?
वसन्त याममा नै
डढेलो लाग्दा ।

टुक्रिन्छ मुटु
सन्त्रास कोरोनाको
आँसुको वर्षा ।

आकाश पनि सफा हुन्छ झरी परेपछि
मनको मैलो पखालिन्छ आँशु झरेपछि

जिन्दगीमा सधैं सहज कसलाई कहाँ हुन्छ र
चट्टान तोडी उम्रन्छ पीपल श्रम गरेपछि

तिमी खुकुरी मेरो जीवन हेर अचानो छ
रित्तिइसके आँसु, भन्छौ आँखा ओभानो छ

ऊ केजी होइन क्विन्टल, टनको कुरा गर्छ
आफूलाई पछ्याउने उही पाथी छ मानो छ

छ जिन्दगानी सपना सयौँ छन्
व्यथा सयौँ छन् र कथा सयौँ छन्

सुलुक्क निल्दै छ कठोरताले
अतालिएको छ सजा सयौँ छन्

१.
आफ्नो मनमा
पराइको विचार
अनियन्त्रित

२.
असारे झरी
नेपाल विकासको
झरिलो आगो

केही हाइकु
……………….
१.
जलमग्न होस्
डुबानको रहर
वर्षाको बाढी

२.
कर्म त्यागेपछि
मिठो फलाहार
तृप्त छ मान्छे

३.
सबै सुन्दर छन्
श्रृङ्गार सक्कली
कालो हृदय

४.
आचार फेरेन
तृप्त हुन नसक्ने
भोको पेट

५.
आँखा चिम्लेर
मनको स्पर्श गर्छ
भुत्ते खुकुरी

६.
रमाइलो आशा
प्रेमको बन्धन
भौतिक दुरी

७.
खै चलायमान
रोकियो ठप्प
छ लकडाउन

८.
व्यापार छैन
घरमै छ बाँस
करको चिन्तन

९.
दायित्व बोध
आशा हजार छन्
कर्मको शून्यता

१०.
नयाँ नियुक्ति
हरेस खाएर
निवृत्त जीवन

११.
कोराना कहर
जनताका पिडामा
कमाउ दाउ

हैट कान्छी ! तिम्रा दुई आँखै बैमानी ।
कर्के नजर जुधाउने भाकै बैमानी ।।

मदहोशै बनाउछ्यौ ओठ टोकी टोकी
तकीया नै बनाउँ जस्तो काखै बैमानी ।।

तिम्रो कसम ! मर्छु होला तिम्लाई हेरी हेरी,
नरम पच्छ्यौरी र चोली ढाकै बैमानी ।।

बन्ने थिंए राजा तिम्राे , स्वीकार न कान्छी !
भोली भन्दै टार्ने तिम्रो भाखै बैमानी ।।

सुन्दरताको के कुरा भो र तिम्रो अघि
खोंच, हिमाल, खोल्सा अनि पाखै बैमानी ।।

रचना मिति २०७३।०९।२०

निष्ठुरी रैछौ साह्रैनै तिमी ढुङ्गाको जस्तो मन रहेछ,
विश्वास गरी म माया गर्ने, तिम्रो चैं फरकपन रहेछ ।

भेट थियो छोटो, साथ दियौ मीठो, बिरानो त्यो शहर
रहरले मात्रै थिएन संयोग भाग्यको खेल नै झन रहेछ ।
निष्ठुरी रैछौ साह्रैनै तिमी ढुङ्गाको जस्तो मन रहेछ ।।

भएभरका देउदेउतालाई आज राती भाकें
सपनामा यौटा सहर सजाएर राखें ।।

उनैसँग जिन्दगीको उकालोमा चढ्न
देउरालीमा पाती चढाई मैले उनलाई मागें ।।

कसैलाई खरानी, कसैलाई कोइला चाहिएको छ
बालाई आवश्यकता पुर्याउन दाउरा चाहिएको छ

आमाबुबालाई वृद्धाश्रम पुर्याउन दबाब दिने पत्नी
भन्दैछिन् यीनै छोराछोरीको सहारा चाहिएको छ