विविध-विधा

तिम्रो खाली कोठा भित्र एउटा बन्द खाम थियो
भित्र खै के थियो कुन्नि बाहिर मेरै नाम थियो

तिमी कहाँ थियौ सोधें मिलनसार साथीलाई
सधैं भनिरहन्थ्यौ रे मलाई भेट्ने काम थियो

तिमीलाई नौमती बाजा बजाएर ल्याए
दुलईको नौलो रूपमा सजाएर ल्याए

बाँकी जीवन तिमीसगैँ जिऊछु अब
कहिल्यै पीडा नदिने बाचा बधाएर ल्याए

आस्था राख्नु पाप हैन, तिमी ‘मूर्ति पुज्दिन’ भन्छ्यौ
म ऋचा को कुरा गर्छु, ‘तिमी वेद बुझ्दिन’ भन्छ्यौ

म चलनको कुरा गर्छु,सानै देखी सिकेको सँस्कार
‘कुरीति हो सिर झुकाउनु, कैले खुट्टा ढोग्दिन’ भन्छ्यौ

समाजमा बाँच्नलाई,मान्नै पर्छ पुरानो सँस्कार
‘जेठाजु नै आए पनि, सिर ढाक्न सक्दिन’ भन्छ्यौ

किन-किन जिन्दगीलाई घातै राम्रो लाग्छ
नजन्मिदै तुहि गएको नातै राम्रो लाग्छ

रंगीचंगी फुलिरा’को फूलको थुँगा भन्दा
ओईलाएर झरिगा’को पातै राम्रो लाग्छ

दृश्यहरु उजेलीमा चाहे नि देख्या छैन
त्यसैले त दिन भन्दा नि रातै राम्रो लाग्छ

जिन्दगीलाई खुशी मिल्ने यथार्थको साटो
भावनामा फसाइ दिने बातै राम्रो लाग्छ

जिन्दगानी बैरागेर खाली आकाश हेर्दै
थोरै पिउँदा धेरै लाग्ने मातै राम्रो लाग्छ

चाँगे: ५, ताप्लेजुङ
हाल: सिंगापुर

गजल

सफल हुन कामको तलतल हुनुपर्छ
एक दिन मात्र होइन हरपल हुनुपर्छ

तिम्रो हर शब्द बिक्ने छ किनिनेछ
पहिले कुनै क्षेत्रमा अब्बल हुनुपर्छ

काठको घरमा कोइला जलाउनु भए
माटो कै किन नहोस् मक्कल हुनुपर्छ

दुखले सिकाउछ धर्तिमा जिउने कला
हिलोमा फुल्दै हास्ने कमल हुनुपर्छ

तिमी अरुको कुरा काट्दै किन हिड्छौ??
आफू भित्रको चरित्र असल हुनुपर्छ

कहाँ सुक्छ सधैँ बग्ने जरूवाको पानी
जरूवा झैँ रसिला छन यी आँखाका नानी ।

रारा फेवा आँखाभित्रै बोकेको छु मैले
मनपोल्दा छचल्किन्छन आफैँ जानी जानी ।

क्षितिज पारि परदेशमा मेरो जिन्दगी छ
सम्झनामा तिमी आउछौ धेरै टाढा भा नि ।

गरिबिको भरमा परी भए परदेशी
बादेताको मारमा परी भए परदेशी

खानै नपुगने कमाई भयो गाऊँमा
भोको पेटको हारमा परी भए परदेशी

गर्नु छ अँझै, प्रगती धेरै, हारेर हुदैन
प्रीति को फूल, फक्रिन दिऊँ, मारेर हुदैन

हास्नु छ आफैँ, पहिले अरु, हँसाई देखाऊ
सराप्दै भाग्य, आँशुका ढिका, झारेर हुदैन

आफैंले म आफैंलाई, गजलकार भन्न थालें
ज्यान सुकेकै भएनि, मसलदार भन्न थालें

अलि सिधा- सोझो अनि, लुतेलाई देखें भनें
बिना गल्ती धम्क्याउदै, खबरदार भन्न थालें

तिमी जस्तो म,म जस्तो तिमी हुन सक्दैनौ
अशान्तिमा आपसको मनमेटाव धुन सक्दैनौ
कि वारि कि त पारी भएको जाती हुन्थ्यो
मझधारमा रुमलिई हाँस्न अनि रुन सक्दैनौ ।।१।।

जस्ले देख्यो नराम्रो उसलाई भन्नु केही छैन
जस्तो बोल्यो त्यस्तै बोल्ने कदापि बन्नु छैन
ज्ञात नभएको हैन परिन्छ कुनै दिन आफै
जानाजानी पुर्न नसकिने खाडल खन्नु छैन ।।२।।

सबै हतारमा सधै हतारमा, देख्दैछु मान्छे ।
धनकमाउने कालो ब्यापारमा, देख्दैछु मान्छे ।।
खरदार होस या जमदार, हाकिम होस या पिउन ।।।
बिकिरहेको सबै हजारमा,देख्दैछु मान्छे ।।।।

यहाँ मन भत्किएका हूलको कथा छ
यहाँ रोज लुटिएका फूलको कथा छ

परदेशमा उदाउछ तन्नेरी घाम
यहाँ गाउँ रित्तिएका कूलको कथा छ

जिन्दगीमा मिठो मुस्कान,सितिमिती पाईंदैन
झलमल्ल सुनको विहान,सितिमिती पाईंदैन

गुराँस फुल्छन् वसन्तमा,शिशिरमा झर्छन् सवै
बाह्रै मैना फुल्ने उद्यान,सितिमिती पाईंदैन

यति धेरै मन दुखेको थाहा कसलाई होला
ओठ तालु सब सुकेको थाहा कसलाई होला

दुनियालाई यति चाढै भन्न मात्रै सकिएन
तिम्रो मनमा म लुकेको थाहा कसलाई होला

1
Hijo samma afnai thanthe arkai sanga gayau.
Merai vani angaldathe arkai ki po vayau.

Sara khusi bagayera lagyo pahirole.
Kasto maya kasto kasam usai sanga payau.

2
Usko man ma chot die mero man lai maya nagar.
Uslai maya garxu vandai mero aghi aasu naghara.

Lekhanta ma jurayeko ko xan hola juni juni.
Angalera usai lai yo dukhu lai dodhar napara.

झुटो रंगमंचमा नचाई दियौ किन ?
उखेली फाल्नु थियो भचाई दियौ किन ?

ळथालिङ्गै मात्र पार्‍यौ मीठो कुरा गर्दै
आँसु नरोक्ने खेल रचाई दियौ किन ?

बिना कसुर उल्टै फतुर लगाएर
बेइजतीको हल्ला मचाई दियौ किन ?

रेट्यौ मेरो मन मुटु तिम्रै भर पर्दा
स्वार्थ सँगै सपना पचाई दियौ किन?

जिन्दगीको सारा मेरो खुसीहरू लुटी
ज्यूँदो लाश बनाई बचाई दियौ किन ?

चाँगे: ५, ताप्लेजुङ
हाल: सिंगापुर

लेखिन मैले जवाफ चिठी उनको पाएकै हो
हुलाकीको दोष छैन, समयमा आएकै हो ।।

केरमेट थियो धेरै ठाँउमा के के हो के के
पढि सक्दा पुरै चिठी टाउको मेरो खाएकै हो ।।

दोष दिने सीमा हुन्छ पिडा मैले दिएँ अरे
भेट्न भनि सयौं पटक उनको दैलो धाएकै हो ।।

बाँच्न एकपल सकिदैन नपाएमा तिम्रो साथ
भन्ने उनको मुख भरी तितो गाली छाएकै हो ।।

प्यार थियो सार थियो अनि थियो खुशी पनि
बनाएर मलाई उजाड एक्लिन चाएकै हो ।।

ईनरुवा सुनसरी