विविध-विधा

होलीको रङ्ग यो मनलाई, दुखाएर आयो
ओठको मुस्कानलाई कतै, छुपाएर आयो

के गर्ने होला अब, कसो गर्ने होला यहाँ
दु:ख झार्ने आसुको मुल, सुकाएर आयो

भरोसा हराए दुख्यो देश ऐले
कसम धर्मराए दुख्यो देश ऐले

कुलक्षण भयो देशवासी सबैमा
हुकेचील कराए दुख्यो देश ऐले

लौरी टेक्ने बेतै भन्दिनू
बस्यो माया त्यतै भन्दिनू

यो दिलको बारीमा पिरतीको
आरु फुल्यो सेतै भन्दिनू

रोल्पा रोयो रुकुम रोयो रोयो दुनै माडी खारा
रसिदै थे किन सुके संबिधानका सबै धारा

प्रगतिले फड्को मारी चन्द्र छोइ हाँस्ने बेला
आँसु भित्रै पौडिदैछन हुम्ला जुम्ला सोलु बारा

यो भाग्यलाई आज, गाली दिन मन छ
खुचिंग पर्‍यो भन्दै, ताली दिन मन छ

मिल्ने भए साट्न, पहिल्यै साटि सक्थे
निकालेर यादहरूलाई, फाली दिन मन छ

किन मेरो सपनीमा हजुर आइरहनुहुन्छ ?
पासआई हजुरले नजर जुधाइरहनुहुन्छ

प्यासी नयन मेरा जब झुक्छन् हजुरसँग
एकछिन हाँस्नुहुन्छ फेरि सर्माइरहनुहुन्छ

आजमात्र होइन यस्तो धेरै पटक भएको छ
सपनीमा मलाई हजुरले तर्साइरहनुहुन्छ

तिम्लाई पनि मलाई जस्तै, परेपछि थाहा हुन्छ
चोटै चोटले दिलमा बास, गरेपछि थाहा हुन्छ

हृदयको सानो घरमा, डेरा गरी बस्ने मान्छे
थाहै नदिई अन्तै बसाइँ, सरेपछि थाहा हुन्छ

मुटुभित्र आधि हुरी चल्यो र त पिउन थाले
जिन्दगीले आफैलाई छल्यो र त पिउन थाले ?

गगनमा चरी झैं उड्ने ईच्या चाह हुदा
भित्र भित्रै हृदय यो गल्यो र त पिउन थाले ?

प्रियजनको यादले आज सताउँदैछ प्रिया मलाई ।
मायाँ भन्ने कुरा के हो बताउँदैछ प्रिया मलाई ।।

केही गर्न खोज्छु तर तिम्रो यादले सताउँदैछ ।
तिम्रो अभाव आजभोलि जताउँदैछ (खड्किदैछ) प्रिया मलाई ।।

राती आउँछौ सपनीमा दिनभरी सम्झनामा ।
सम्झनाले लठ्ठ पार्दै मताउँदैछ प्रिया मलाई ।।

दु:ख-पीडा, चोटै चोटमा हुर्केको मान्छे म त ।
गर्व गर्छु मल्याङ्कोटमा हुर्केको मान्छे म त ।

भिर-पाखा, बन-जंगल, ज्यग्दी-खोला तिर्,
यस्तै भौगोलिक बनोटमा हुर्केको मान्छे म त ।

कहिले उकाली कहिले ओराली अर्म-पर्म गर्दै,
यही भाग्यको लेखोटमा हुर्केको मान्छे म त ।

मकै-कोदो, आँटो-ढिडो अनि खोले-सिस्नु खाएर,
खरको छाप्रो, गाई गोठमा हुर्केको मान्छे म त ।

चाहे एक्लै पारुन् मलाई चाहे साथ दिउन् सबैले,
गाउँठाउँ चिनाउने अठोटमा हुर्केको मान्छे म त ।

—>> प्रकाश पौडेल जिज्ञासु ।

फेरि पनि आज मेरो, हार भएको छ
बेहाल त्यो मेरो, घरबार भएको छ

घात भयो मेरो मनको, विश्वास माथि
उस्लाई दोशी ठान्ने, आधार भएको छ

दोबाटोमा मलाई एक्लै रुबाएर गयौ ॥
भ्यालेनटाईमको दिन जुराएर गयौ ॥

आउछु भन्थेऊ भन्झाङको चौतारी
दिन भरि मलाई त्यही कुराएर गयौ ॥

धन सम्पतिको आडम्बर देखाऊने तिमि
चोख माया प्रेम सगँ डराएर गयौ॥

दिएकै थिए चोखो माया तिमिलाई
एक्लै बस है रोशन भनि अराएर गयौ ।

खाल्डो भर्दै गर्नेलाई रोकिएछ नभन्नु
भरिएर झर्नेलाई पोखिएछ नभन्नु
यात्राभरी बाटो अनि माटो कतै मिल्दैन
रसाउँदै बग्नेलाई सोसिएछ नभन्नु

सोझो सज्जन हेर मलाई भड्काएर गए
गफाडीले गफै गफ बर्साएर गए

सुन्थेँ मात्रै बुन्दै सप्ना केहि गर्या हैन
खै! किनहो , जानेहरू जिस्क्याएर गए