Skip to content

ks

आकाश मुनि

  • by

आफ्नै करेसा बारी वरिपरि दैनिक भयाभह लुट, बलात्कार, हत्याको चित्कार सुनिराखेको किरणको स्पन्दनलाई इथोपिया सोमालियाको पारदर्शी करंगले के छूओस ? आफ्नै नाकमा पुत्पुत्ति रुमलीइराखेको बारुदको धुवालाई बिर्सेर अफगानिस्थानमा पड्केको बमको धुवाले के पोलोस ?

किरणले मात्र बुझ नसकेको हो कि यो सृष्टिकर्ताको योजना र संरचना भित्र कै नियति हो ? ईश्वरप्रति आस्था राख्ने कोही छ भने यो विसंगतिको लागि उनलाई दोष दिने हिम्मत गर्न सक्दैन ।

त के यो आधुनिक सकुनीको खेल हो ?

कोही हुनुपर्छ माया गर्ने

  • by

कोही हुनुपर्छ माया गर्ने मान्छे, चिन्दै छ रे
सुनिन्छ जतै सस्तोमा मान्छे, किन्दै छ रे ।।१।।

अशान्ति हाहाकार, शान्तिको महसुस कहिले
सुख पाउला कसैले मान्छे, छिन्दै छ रे ।।२।।

हीनताबोध

  • by

हीनता बोध गर्दै जाँदा सफल जीवन मोडिदैन
आलस्यता अङ्गालेमा सुन्दर वाग गोडिदैन

जीवन ज्योति प्रकाशिलो तव हुन सक्छ
सवल पथ अवलम्वन जब हामी छोडिदैन

प्रेमीजीवन सफलता तब प्राप्त हुन सक्छ
गरिएका बाचा बन्धन कसै गरी तोडिदैन

गरिरहे माया मैले

  • by

गरिरहे माया मैले, तिमीमाथि असीमित
तर तिम्ले गर्यौ आज, मेरा ईच्छा बिपरित

जिन्दगी नै सुम्पिदिए, तन मन राखी सांक्षी
रित्तो हुँदासम्म आफू, क्यै पनि नराखी बाँकी
चोखो माया लाएको थेँ, मैले मात्र तिमीसित
उल्टै तिम्ले गर्यौ आज, मेरा ईच्छा बिपरित

साच्चै आज मेरो परिचय माग्दैछौ तिमी ?

  • by

साच्चै आज मेरो परिचय माग्दैछौ तिमी ?
यति चाडै बिर्स्यौ र तिमी मेरो परिचय सोध्यौ ?
के म त्यति साह्रो बेनामे भैसकेको छु र ?
यदि तिमी हृदयदेखि नै मेरो बारेमा जान्न चाहन्छौ भने
जाऊ गएर उषाको किरणलाई सोध ।
… प्रचण्ड गर्मीमा धुलोको कणसँगै बहने पसिनालाई
अनि गोधुलि साँझमा अस्ताउदो त्यो घामलाई पनि निर्धक्क सोधे हुन्छ ।

उदयपुरमा एक मूर्तिभित्र पाँच मान्छे

  • by

वि.सं. २००२ बैशाख ११ गते नामेटार–३, चित्रेथानमा आँखा खोलेर रौता–९, मुर्कुचीमा साहित्यको कलम समाउँदै, चित्रकारिताको कुची पक्रदै, काष्ठकलाको छिनो समाल्दै, मूर्तिकलामा घुँडा धस्दै र आयुर्वेदमा जडीबुटी घोट्दै जीवनरथ हाँकिरहेका तेजनारायण शेर्पा ‘रञ्जन’लाई नचिन्ने र नजान्ने मान्छे विरलै होलान् । ‘पूर्णिमा’ (इ.सं. १९७०, हिन्दी, नेपाली, मैथिली कविता सङ्ग्रह), ‘रौता महारानी भगवती चिनारी’ (२०५३, काव्य), ‘अधुरो’ (२०५६, कविता सङ्ग्रह), ‘कविको कविता मनभित्र’ (२०६९, कविता सङ्ग्रह) गरी चार कृति नेपाली साहित्य मन्दिरमा समर्पण गरी साहित्य, कला र जडिबुटीका माध्यमबाट लोककल्याणको मार्गमा दर्बिलो पाइला टेक्ने शेर्पा देशभक्त नेपाली हुन् ।

सहयोगको बिजोग

  • by

कार्यालय छुट्टी भएपछि रमेशले आफ्नो घर पैदल फर्कदैँ गर्दा हात्तीसारमा पुगेपछि एकजना अपरिचित व्यक्तिले रमेशलाई बोलाएर, “दाइ, लैनचौर जाने बाटो कुन हो ?” भन्यो ।

“ए, त्यसो हो भने म पनि लैनचौर हुँदै आफ्नो घर फर्कन लागेको छु, तपाई मसँगै हिँड्नुस् लैनचौर पुगिन्छ,” रमेशले भने ।

धमिलिएका डोबहरूमा एउटा सङ्लो अनुभूति

  • by

नेपाली गजल साहित्यमा एउटा फरक शैलीको रूपमा चितवनका दुई प्रतिभाको एउटै कृति गजल सवाल–जवाफको सयुक्त सङ्ग्रह प्रकाशन हुनु चितवनको गजल इतिहासमा पहिलो कृति हो । यस कृतिले निश्चित रूपमा एउटा सकरात्मक सन्देश दिनेछ समाजलाई र गजलकारिताको क्षेत्रलाई मान्छेका मनहरू कसरी कहाँ रूपान्तरति हुन्छ त्यो समयको कुरा हो । मैले चिनेको यी दुई प्रतिभा गजलकारहरू रामकृष्ण पौडेल र फुच्ची जमुना नेपाली गजलका तिख्खर प्रतिभा हुन् । सृजनाको आगो बोकेर प्रत्येक गाउँ वस्तीहरूमा काव्यिक चेतना भर्न सक्ने यी प्रतिभाशाली गजलकारहरू संवेदनशील हुन् । अक्षर यात्राहरूमा र समयका पाउहरूलाई क्षतिपूर्ति दिनसक्ने सम्भावना छन् यी प्रतिभाहरूसँग ।

सोझा सिधा जनतालाई

  • by

सोझा सिधा जनतालाई नचाउन सक्छौ अब
निर्दलको हल्ला खल्ला मचाउन सक्छौ अब

जाली, झेली, कुकर्मी र अपराधी भए पनि
बन्धु बान्धव रैछन भने बचाउन सक्छौ अब

आखिर यो दोष कस्को हो त ?

  • by

तिम्रा लागि यो समयमा सायद मैले सम्बोधन गर्ने शब्दनै पाउदीन जस्तो लाग्दै छ । हुनत म एउटा अपराधी भएको छु मैले जानेर या नजानेर एउटा अपराध गरेको छु । तिमी संगको अहिलेसम्म गरेको जुन यात्रा अबिश्मरणीय छ अनि जति अविश्मरणीय छ त्यत्तिनै दुःखदायी पनि । आज आउर मैले मनन गरिरहेको छु कि मैले एक व्यक्ति जसले मलाई आफूभन्दा कयौं धेरै मायाँ गर्ने अनि कति धेरै सम्मान पनि गर्ने गरेको थियो । जस्तो सुकै भए पनि तिमीले मलाई मैले महसुस गरेसम्म भित्री हृदयदेखिनै मायाा गरेकी थियौ जस्तो लाग्छ ।

आजकाल त मान्छेको विचार

  • by

आजकाल त मान्छेको विचार यति पगारिएको छ
पुरा नहुने सपनाको भारी बोकेर, ऊ पछारिएको छ

मेरो देशमा कृतिमान राख्नेहरूको कुनै कमि छैन
अनि त नियम-कानूनले नदिएको कुरा सकारिएको छ

महिला हिंसा भो कि पुरुष हिंसा ?

  • by

मलाई लाग्दैन अब म कसैको निम्ति बाँच्नु पर्छ र अरु पनि मेरो निम्ति बाँचुन । हो, उमेरले दुई बीस पार गरी सक्दाको यो क्षेणमा मैले यती बिग्न पीडाको सामना गर्नु पर्छ भने मैले बाँच्नुको कुनै औचित्य रहन्न ।

जवानीमा सुनकोशी र भोटेकोसी दुई हातले छेक्न सक्ने म बिरसिंह त्यतिकै कहलिएको थिएन सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा । कतिलाई काटियो, कतिले आफूलाई काटे त्यो गनि गनी साध्ये नै छैन । गाउँले परिबेशमा जन्मे, हुर्के पनि खान लाउनको निम्ति कुनै कमि थिएन मलाई ।

स्वार्थ अनि घमण्डले जलाउँछ

  • by

स्वार्थ अनि घमण्डले जलाउँछ आफैँलाई
मुर्ख अनि पाखण्डले थलाउँछ आफैँलाई

ज्ञानी अनि सज्जनलाई हेप्नु हुन्न कहिल्यै
तिन्नै वुद्धि विवेकले चलाउँछ आफैँलाई

पोखरेली विशेष माया

  • by

माछापुछ्रेको दिब्य आँचल धौलागिरी हिमालको सुनौलो रोसनी अनि अन्नपूर्णको गोँधमा खेल्दै खेल्दै बगेकी सेती त्यस्का वरिपरि हरिया पहाडहरू लेकहरू अनि खोँचहरू मुर्ना र खोलाहरू त्यस्मा पनि सेता बादल उडेर थुम्का थुम्कालाई चुम्ने पलहरू साह्रै मन छुने दुश्यहरू देखिएका छन । गाई गोठ पातलो बस्ती शिलल जीवन दायिनी हावाको मन्द मन्द झोक्काले बेला बेलामा स्पर्श गर्दा को मोहित न होला र । घान्द्रुक गाउ जहाँबाट लम्जुग हिमाल हिमचुली मार्दी हिमाल धेरै धेरै सेताम्मे चुलीहरू हेर्दा कतै स्वर्ग यही हो कि भन्ने भान पर्छ ।

कति राम्री जन्मभूमि

  • by

कति राम्री जन्मभूमि ! नामै प्यारो लाग्छ सधैँ
रीति- रिवाज संस्कृति र धामै प्यारो लाग्छ सधैँ

मुटु भरि छचल्किँदा सम्झना र माया मात्रै
आफ्नै घरका दलिन, निदाल थामै प्यारो लाग्छ सधैँ

देश हराउँदाको पीडा

  • by

प्रिय देश,

आज सबैतिर छुट्टी मिलाएको छु । तिमीसँग मनग्यै भलाकुसारी गर्नुछ । हिजोका पात्राहरू उल्टाउनुछ । भोलिका नक्साहरू पल्टाउनुछ । हक्कीसँग बोल्नुछ । ज्यान जोगिने गरी ध्यान राख्नुछ । तिमी मसँग छैनौ र हुँदैनौ पनि । तर, म तिमीसँग हिजो थिएँ, आज छु र भोलि पनि हुन कसरत गर्दै छु । म युग पक्रन खोज्दै छु । तिमीलाई इतिहास निर्माण गर्न लगाउँदै छु । अर्कै भाका र लयमा तिम्रा कुरा ल सुन–

अँश्रुधारा बगिसक्यो

  • by

अँश्रुधारा बगिसक्यो हर्षको आँसु, झार बरु
जिम्मेबारी थेग्न नसक्नेले खुसी, मार बरु

कि त वारी, कि त पारी चिच्याई चिच्याई
दोषको भारी नथुप्रयाऊ दुबैलाई, पार बरु

20130518_SadaNandaAbhagi_Lekh_KrishnaDeviSharmaShrestha

महाकाव्य क्रान्तिकारी विश्वेश्वरको सङ्क्षिप्त अध्ययन

  • by

नेपाली राजनीतिका युगपुरुष, प्रजातान्त्रिक समाजवादका अग्रणी एवम नेपाली साहित्यका मूर्धन्य व्यक्तिको बारेमा लेखिएको यो महाकाव्यले नेपाल तथा अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति प्रजातान्त्रिक समाजवाद दलगत तथा निर्दलीयता आदि विविधतालाई समेट्दै नवलपरासीको नारी हस्ताक्षरको प्रथम महाकाव्य र प्रथम महाकवयित्री, नेपाली साहित्यमा संलग्न महाकवयित्रीमध्येमा पञ्चम स्थान ओगट्न सफल हुनुहुन्छ कृष्णाजी ।

भो गुलियो नदेखाऊ

  • by

आज, विश्व चन्द्र विजय पछि,
मंगलमा वस्ती बसाल्ने योजनामा छ ।
विकासका उच्चतम विन्दु पहिल्याएर,
विकसित राज्य सम्पन्नता भोगिरहेछ ।
विज्ञानका सूत्रबाट वम, वारुद र गोला,
मानव विनासका लागि तयार पार्दैछ र
भन्दैछ मेरो अधिनमा विश्व हुनुपर्छ ।

कहीं नभाको रीत भयो

  • by

कहीं नभाको रीत भयो हाम्रो प्रेम कहानीमा
बर्तमान छ न भबिष्य हर साँझ बिहानीमा

क्षणिकको रमझम हाम्रो लागि प्यारो भएछ
माया त मिलन अनि बिछोडको खेल रहेछ
भुल गरेछौ हामीले अन्धो बनेर जवानीमा
बर्तमान छ न भबिश्य हर साझ बिहानीमा