विविध-विधा

बाले आफ्ना सपना र रहर बोकाएर
नाम चलाउने रे छोरो बिदेश पठाएर

मुर्दा बोक्ने मान्छे छैन शून्य भाछ गाउ
खै के भोग्दै छ शहरले मान्छे देखाएर

कतै मस्ती कतै पीडा, कतै बस्छन गुनासाले
कतै भोका कतै प्यासा, कतै रुन्छन निराशाले

सबैको जिन्दगी लाग्यो, कथा उस्तै व्यथा उस्तै
दगुर्दै छन दिनै पिच्छे, सबै ठूला सुखाशाले

१) फरक याम
उथलपुथल छ
सडक नदी

२) बिचित्र लाग्छ
याम र मौसम
सडकसम्म

देश बनाउने कोही छैनन्
देश बनाउने कोही छैनन् स्वार्थ लिप्सा अति बढी
नेताजीले भाषण गर्छन् मञ्चमा नभै छाना चढी
अजिङ्गर बन्दै गए जनताका सारा पीर मर्का
उनलाई कुनै कमी छैन, मनोरञ्जन् छ पला–घडी

लाज सरम
लाज–सरम पचाइसके सारा हाम्रा नेताजीले
नेताबाट सावधान हुनु भन्नु हुन्थ्यो पिताजीले
छोडे सत्यकर्म अनि धर्म पार्न थाले ठूलै मर्म
नारी अस्मिता बचाउनु छ भन्नुहुन्थ्यो माताजीले

दुलहीको घुम्टो ओढेर नआऊ तिमी
माफीको हात जोढेर नआऊ तिमी

सारा सन्सार हिड्ने गल्लीहरूमा
म परायाको बाटो गोढेर नआऊ तिमी

कोल्टियो समय हिजो जस्तो आज भएन
छाडि गयौ, फेरि मोडेर नआऊ तिमी

1.
दशै मान्नु,तिहार मान्नु,मलाई सम्झिएर
मन खासै न-दुखाउनु, मलाई सम्झिएर

हिन्दुहरूको दशै,तिहार, महान चाड हो
नवमी दिन मार हान्नु, मलाई सम्झिएर

टिका लगाई निधारमा ,मिठो चिल्लो खाएस्
मिठै उसले खायो ठान्नु, मलाई सम्झिएर

केहि किनी लाउनु आमा, छु पैसा पठाएको
फरिया, चोलि राम्रा छान्नु, मलाई सम्झिएर

ए साथिहरू हो! लिङ्गे पिङ लगाई खेल्न
बाबियो बाटि लठ्ठा तान्नु, मलाई सम्झिएर।।

2.
आयो पथ्थर सिसालाई उपहार, कस्तो अनौठो कुरा।
उस्तै पथ्थर देखाउछ व्यबहार, कस्तो अनौठो कुरा।

जस्तो जसको छ गुण ऊस्तै देखाउछ स्वभाव पनि,
चाहे त्यो होस उपहार या प्रहार, कस्तो अनौठो कुरा।

सडकमा आगो बाल्ने, काम छ युवाको
प्रवासमा छिर्ने धेरै, लाम छ युवाको

राम्रो काम गर्न छाडे, आज किन कुन्नि?
हिंसा हत्या बलत्कारमा, नाम छ युवाको

जानु छ टाढा उडान अब, भर्नु छ यहाँ
उदेश्य धेरै तिन्लाई पुरा, गर्नु छ यहाँ

आईपर्छंन् थुप्रै बाधा, हासी हासी हटाई
छिचोल्दै ती बेग समुद्र, तर्नु छ यहाँ

☆☆☆ आँखाभरि आँशुको ताल बनाएर
हिडिरा’छु जिन्दगीनै बेहाल बनाएर
ढुङ्गा छुदा सुन हुने थियो तिम्रो प्रकृति
आखिर गयौ अर्कैलाई माला-माल बनाएर।।☆☆☆☆

मुर्दा भै आफ्नै काखमा ढलिरहेछ जिवन
उनको यादमा भित्रभित्रै जलिरहेछ जिवन

भाग्य सारा फुटि गयो, सपना सबै टुटि गयो
लक्ष्य बिहिन यात्रि बनि चलिरहेछ जिवन

सबैले साथ तोडि गए, अन्ध्यारोमै छोडि गए
खोज्दै पथ जुनकिरी जस्तै बलिरहेछ जिवन

भन्थे एकदिन मान हुन्छ साथमा भगवान हुन्छ
तर, उसैले भाग्य खोसि छलिरहेछ जिवन

एकतमासले मन भित्रको पिर उस्तै छ
भएन हलचल रत्ति पनि स्थिर उस्तै छ
बदलियो मौसम, बहार अनि समय पनि
तर, अभागी यो ‘अर्जुनको’ तग्दिर उस्तै छ।।

कल्पनामा बुहारीको रुप हेरी, कति फन्को नाच्यौ होला
लगनको तिथि पर्व गनी गनी, कति औंला भाँच्यौ होला
तिमीलाई केही थाहा छैन आमा ! कुन सङ्कटमा परेको छु
दशैंमा छोरो आउने ऋण तिर्ने, कति सपना साँच्यौ होला ।

बन्धकीको बेंसीखेत, साहुले आफ्नै नाममा सार्यो होला
गरिबको को हुन्छ र आफन्त, बिचल्लीमा पार्यो होला
माफ गर है मेरी आमा ! अप्ठ्यारोमा परें यो अभागी
परदेशी छोरालाई सम्झी सम्झी, कति आँसु झार्यौ होला ।

इच्छाहरू छाती भित्रै, निसासिए जिन्दगीका
रहर जति खाँदमा परे, र भासिए जिन्दगीका

कल्पनाका शीशमहल, गर्ल्याम गुर्लुम ढले सबै
चोखा चोखा भावना नि, निराशिए जिन्दगीका

पल भरको खुशीमा हाँस्ने कोसिस गर्दैछु ।
जति खुशी मिले त्यति साँच्ने कोसिस गर्दैछु । ।

साथ दिन्छु भन्नेले नै हात छोडे अप्ठेरोमा,
बिना साथ कसैको म बाँच्ने कोसिस गर्दैछु । ।

चोट पीडा अँझै पनि सहनुछ कति कति,
”त्यसैले”
भर्भराउँदो आगो माथि नाँच्ने कोसिस गर्दैछु । ।

पुस्कल पौडेल (—प्रतिक)

कोही गरिब कोही अमिर छन यहाँ
बाटो बिराएका फकिर छन यहाँ

म त दूर तिमीबाट धेरै दूर छु प्रिया
सम्झनालाई तिम्रा तस्विर छन यहाँ

भन्छन् अर्द्ध घडाहरु सहजले संघर्ष हो जीवन
अर्काे पल्ट कथुर्दछन् तिनीहरु सौभाग्य हो जीवन
यस्ता अर्द्ध घडाहरु जीवनको मैदानमा कुद्दछन्
थाप्लामा जब पर्छ आँधि तिनले मात्रै कुरा बुझ्दछन् ।

चर्काएर गयौ मुटु गइनौ किन फुटाएर
हास्ने इच्छा छैन यी आँसुहरू लुकाएर

रोएको छु अतितका पानाहरू पल्टाएर
बाँच्न के सकिन्थ्यो र नङमासु छुटाएर

मन दिने, तन दिने, माया दिने दुइचार छन् !
घुर्क्याउने, फुर्क्याउने, फकाउने हजार छन् !

प्रेमीहरूको बजार छ, हुलमा मोलामोल छ !
किन्नेहरू थोरै, बरु बेच्ने मारामार छन् !