विविध-विधा

पिरतीको पथ
प्यास मेट्नुमात्र हैन पिरतीको पथ
नरनारी सहयात्री बोकेका छन् रथ
संसारमा सौहाद्र्रता सृष्टिकर्म थाम्न
सबै मिल्नुपर्छ भन्छु भित्रैबाट म त

नभन्दै रुवाएर आयो तिहार
सिरानी भिजाएर आयो तिहार

न बहिनी, दिदी नै भए साथ मेरो
सहारा छुटाएर आयो तिहार

-१-
आखिर हामी एउटै फुलबारीका फूल हौं
आमाबाउका सुख र आनन्दका भूल हौं
कामी दमाई राई लिम्बू बाहुन छेत्री जे भए नि
विर नेपाली जातिका शानमान कूल हौं

दाजुभाइलाई भाइटीकामा, सघाइदिन नभुल्नु है
सुख समृद्धिको कामना गर्दै, जगाइदिन नभुल्नु है

नओइलाउने मखमली, सयपत्री फूलको माला
निधारभरि सप्तरङी टीका, लगाइदिन नभुल्नु है

ठाडो घाट जङ्घारमा, छोडी जाने निर्मोहीको, याद्ले किन सताउछ ?
दोबाटोमा यात्रा अन्तै, मोडी जाने निर्मोहीको, याद्ले किन सताउछ ?

पिरतीको चिनो भनी, रोपेका थ्यौं फूल्को बोट, फुल्ने बेला हुँदै थियो
फुल्नै अघि जरै देखि, गोडी जाने निर्मोहीको, याद्ले किन सताउछ ?

घाइतेमाथि नै खुकुरीको धार चल्दो रैछ
अरे यहाँ त लाशको नि व्यापार चल्दो रैछ

जो होचो उस्कै मुखमा घोचो भने जस्तै देखें
गरिबमाथि धनीको अत्याचार चल्दो रैछ

उठाउन तिमीलाई गहारो होला
म जबर्जस्ती भुइँमा पोख्खिएँ भने,
हुलमुलम हिँड्दा ठेस लाग्ला
नरिसाउनु कसैमा ठोक्किएँ भने ।

तस्वीर उन्को, यी आँखाभरि, पारेर जानु छ
नलागोस् आँखा, मायाको घर, बारेर जानु छ

छोड्दै छु घर, आगन उन्को ढोगेर पाउँमा,
छाडेर मन यो ज्यान पारि तारेर जानु छ

सायद उस्लाई नदेखेको वा नभेटेको धेरै हुनुपर्छ ।
अचानक नचिन्नुमा भुल उस्को वा मेरै हुनुपर्छ ।

याद आउछ मलाई त्यो आन्दोलनको शुरुवात,
लखेटेको दु:श्मनले उस्लाई बिहान सबेरै हुनुपर्छ ।

देउसिरे गाउन आउँदैछु तिम्रो घरमा
म माया लाउन आउँदैछु तिम्रो घरमा

नाच्दै, गाउदै खुशी बाड्दै तिहारको
विश्वास कमाउन आउँदैछु तिम्रो घरमा

मनको पिर जाँदैन सानु के गर्छौ रोएर
चल्दैन जिबन् आँशु ले सँधै सिरानी धोएर

अबस्य पनि फर्कीन्छु सानु सक्दीन बिर्सन
खाएको कसम् कसरी भुलुँ तुलसी छोएर

तोयानाथ पौडेल
सँखुवासभा तामाफोक
हाल- मरुभुमिको छाति बाट

बिरानु बनेको शहरले रुवायो
अधिक झाँगिएको रहरले रुवायो

सधैँ उर्लिराख्ने खुसी प्रेम छर्दै
नजरमा घुमेको लहरले रुवायो

भावहरूको नौनी निकाल्ने मदानी हो, मुक्तक
अक्षरहरूको व्यंजन पकाउने ओदानी हो, मुक्तक
मुक्तकको श्रेष्ठताको कति बयान गरूँ म
चौरासी व्यंजनहरूमा स्वादिष्ट चटनी हो, मुक्तक ।

आफ्नो छायाँ आफै देखि छुटाउदैछु ठुली। तिम्रै लागि सब थोक लुटाउदैछु ठुली ।। हाम्रो दुई… Read More »आफ्नो छायाँ

१)

आज छ भोलि छैन चर्चा न हो जिन्दगी
आशाको डोरी बाट्ने चर्खा न हो जिन्दगी
कैले हास्छ, कैले बोल्छ, कैले त्यसै रिसाउछ
प्रेम अनि इर्ष्याको बर्षा न हो जिन्दगी ।

१)
हेर्दा हेर्दै फेरि तिहार पनि आयो,
मनमा खुशी अनि हर्ष छायो
हितैषी साथीहरूसँगको भेटले,
सुख दुख बाँड्ने समय ल्यायो

राम्रा फूल प्राय जसो अप्ठ्यरोमा फुल्ने गर्छ
लोभ्याउँदै सारा जगत् कन्दरामा झुल्ने गर्छ

दम्भ हुन्छ एकार्कामा चिनी अनि नूनको पनि
नबिर्स ती दुवै आखिर पानीमा नै घुल्ने गर्छ