विविध-विधा

मुटु मिचेर
दोष दिउँ कस्लाई
भाग्य आफनै
खोटो भइदिए सि
आवरा जिन्दगी भो ।

भन्दैन चेली
राता रात बेचिन्छ
मौन छ सबै
हाट हजारी खेल
किन्नेहरूको भीड ।

हुने खाने जुवाका खाल हालेर बस्छन
हुदा खाने चुहिने पाल हालेर बस्छन

धनीलाई कुन् दशै अनि केको तिहार
माझी दाइ नदीमा जाल हालेर बस्छन

संसार अट्ने मुटुभित्र, मायाँ अटेन कि
भगवानभन्दा बढी तिम्रो, नाम जपेन कि

बिर्सिन सक्छु तिमीलाई, भन्दै धाक लाउथ्यौ
मेरै नामको तस्बीरको अँझै, छाँया हटेन कि

कोही भन्छन् ऊ हट्टाकट्टा जवान् हो
कोही भन्छन् ऊ गरिबको भगवान् हो

साँच्ची उसले नगरेको केही रहेनछ
यसर्थ ऊ दुई होइन सबैको वान् हो

सुनाऊँ कहाँ गै ? दुखेको छ छाती
झरी आँसु धेरै भिजेको छ छाती

न आयो सुखैमा रमेको पला त्यो
सधैँ प्यास मात्रै सहेको छ छाती

कुन देवको पूजा गर्न कुन मन्दिर जान्छौ मान्छे
तेत्तीसकोटी देवहरूमा कुन सत्य मान्छौ मान्छे

गीता सार मान्छौ भने अब्यय एक देव साथमा
पण्डितको झुटो कथामा ढुङ्गाको देव छान्छौ मान्छे

भो चुनाव म लडिदन, दुई तिहाई बहमत आउँछ
सर्बहित बिधान लेखी संसद भवन को धाउँछ
साथीहरू संसद पसी केही स्वद चाखिसके
मधुमख्खी प्यारी छन् भन्दै मोहनी मन्त्र को लाउँछ

सदानन्द अभागी

केही गर्छु भन्ने एक सुर थियो ऊसँग
आँट भरोशा त भरपूर थियो ऊसँग

झुक्दैनथ्यो, लुक्दैनथ्यो, स्वाभिमानी थ्यो
त्यसैले हो आफ्नै दूर दुर थियो ऊसँग

दुई आत्माको मिलन हुँदा, बन्ने सुन्दर घरबार हो
झुपडीलाई महल सम्झे, त्यही नै आफ्नो दरबार हो

तिमीलाई नै भन्दा खेरि, छाडी आएँ नाता समाज
हाँक मलाई चुनौतीमा, माया पिरती संसार हो

खै उस बेलाको यो बुढेसकालमा के कुरा गर्ने
खाने नखानेको कुरै थिएन
जे पनि खाइन्थ्यो
जाने नजानेको ठेगान थिएन
जहाँ पनि गइन्थ्यो
बोल्ने नबोल्ने कुराको हेक्कै थिएन
जे पनि बोलिन्थ्यो
भन्न पनि अहिले ता लाज लाग्छ
उ बेला के मात्र गरिएन
अरुलाइ नभन्नुहोला
तपाइँहरुलाइ मात्र सुटुक्क भन्छु
एक बाजि ता
झन्डै लाटीका फेला परिएन ।

आइरहेँ भेट्न आफ्नो मान्छे चिनेपछि
तिम्रो मेरो विवाहको कुरो छिनेपछि

पुलकित भइरह्यो मन उस्तैसित
रातो चुरा सिन्दुर र पोते किनेपछि

गरेँ आज पूजा खुसी हौ भवानी
सजाएँ नयनमा बनाएर नानी

घटस्थापना भो दशैँ घर घरैमा
रमाए युवा बृद्ध, बालक र ज्ञानी

भाग्य लेख्ने भावीसँग आज बाजी मार्नु थियो
आफ्नो भाग्य आफै लेखी जित हात पार्नु थियो

ढुंगासँगै पै’रो लड्यो मैले हिड्ने बाटैभरि,
बल बुद्धि सक्दो लाएँ पाईला अघि सार्नु थियो

दशैँ र दशा
एकैसाथ भित्रियो
कठै दोलखा ।

यो उपहार
मनभन्दा गरुङ्गो
फूलको माला ।

इन्द्र बेहोस छन यो घरी-घरीभन्दा
स्वर्गकी अप्सरा धर्तीमा झरीभन्दा

कल्पनामा डुब्छन कोही, तस्वीर उनको हेरी
सुगन्ध उनमा, गुलाबभरिभन्दा

सानु तिम्री बहिनीले मलाई नजर लाएकी छन्
सँगै जिउँ भिनाजु भन्दै पछि लाएकी छन्

लुकी लुकी फोन गर्छिन्, मिठा मिठा बात गर्छिन्
तिमी घर नहुँदा मलाई भेट्न धाएकी छन्
सानु तिम्री बहिनीले मलाई नजर लाएकी छन्

मुक्तक के के छ मनमा अनेक पाप छ
एक चोटी जित्ने पर्ने उस्लाई दबाब छ
लालपूर्जा पनि त साहुले खाएछ
बाँकी छ त मात्रै केही सही छाप छ