विविध-विधा

आज फेरि देखें त्यहाँ सिसा एक फुट्दै थियो ।
एउटा मन रुदै थियो क्रोधी मुटु कुट्दै थियो

बलहिन शक्तिहिन के नै गर्न सक्थ्यो र ऊ ?
दबाउन उसलाई गुट गुट जुट्दै थियो

भत्काएर मेरो स्वर्ग, तिम्रो धर्ती टेक्नु छैन अब
खोपीखोपी तिम्रो दिलमा मेरो नाउँ लेख्नु छैन अब

जून हुँ म आफै उज्याली छु चाहिँदैन तिम्रो प्रकाश
जाउ बरु यहाँबाट कालो रात देख्नु छैन अब

परदेशमा प्यारो मुटु दुखाएर बसेको छु
अनगिन्ती कथा व्यथा लुकाएर बसेको छु

रातो दिन घोट्टिएर काम काज गर्दा खेरी
भोक प्यासले शरीरलाई सुकाएर बसेको छु

जहिले पनि आएर हसुरेर पड्किन्छन्
चाहिने नचाहिने कुरा कथुरेर पड्किन्छन्

एसो नगर न भनेर सम्झाउनै नहुने
मलाईनै बेस्सरी भकुरेर पड्किन्छन

तोयनाथ पौडेल
शँखुवसभा ,तामाफोक -८
हाल – मरुभुमी को छाती साउदी अरब

गल्ती छ कि तिम्रो पनि, जमानालाई दोष नदेऊ
जाती माया घाती हुन्छ, भावनालाई चोट नदेऊ ।।

वारिपारि तिम्रै छायाँ, सपनी र विपनीमा
साँचो माया दिंदा खेरि, मायालुलाई खोट नदेऊ ।।

सवालः लक्की तारा

आफ्नै गाउँ पनि आज नौलो लाग्न थाल्यो
शायद यो ठाउँमा तिम्रो अभाव जाग्न थाल्यो
खै कस्तो के-के हुन्छ मनै बुझ्दैन
जे जे र्हेछु सबैले नै तिम्लाई माग्न थाल्यो ।

भाषण छोड कुर्ची छोड
नछोडे आब मुर्की छोड

कतै सीमाना बिख्यो भन्ने हल्ला चल्यो
कतै ढुकुटीनै रित्त्यो भन्ने हल्ला चल्यो

जोत्ने गोरुको सिङ भाँचेर के बिग्र्यो र ?
त्यै गोरुले देशै, जोत्यो भन्ने हल्ला चल्यो

दसकौं पछी जात देखाएर गयौ
मलाई धारे हात देखाएर गयौ

भँडार खनेर आगनी पुर्यौ अनि
जोरिसत्रु माझ उत्पात देखाएर गयौ

तिम्रै खुशी खोज्न म टाढिएथेँ
जवनी को त्यो मात देखाएर गयौ

गरीब थिएं तर मन् को असल्
मलाई पैसाको खात देखाएर गयौ

मलाईत जिँउदै मारेर गयौ तर
तिम्रो आफ्नै औकात देखाएर गयौ

छोरो थियो काखको बर्सी नपुग्दै
दुध दिनु हैन भात देखाएर गयौ

तोयनाथ पौडेल
शँखुवसभा ,तामाफोक -८
हाल – मरुभुमी को छाती साउदी अरब

गल्लीका ती कुकुर जब, भुक्न थालेछन ।
मै हुँ भन्ने सुरमा पनि, झुक्न थालेछन ।

अस्तिसम्म हिँड्थे राति, छाती फुलाएर
सत्ता छोड्दा पीरले ती, सुक्न थालेछन ।

नाता गोता सबै, तोडेर आएँ
घरबार सारा, छोडेर आएँ

तराजुमा माया जोख्नेहरूको
माझबाट आफै, गोडेर आएँ

आँधी हुरी साउने बेला
बादल रुठी आउने बेला

खाडी ठाउमा निधन मेरो
भाको खबर पाउने बेला

उमेरले डाँडा काटेपछि फुर्छ “हे भगवान् ”
घुम्ती नै पिच्छे यमराजले कुर्छ हे भगवान्

बिसन्चो कि हाइसन्चो अन्योलमा छु म
साहुको लीलाम बिक्री मोलमा छु म

हिमालबाट बग्ने त्यो खोली हेर्न आउछु आमा
धेरै भयो नखेलेको होली हेर्न आउछु आमा
फाट्यो होला चौबन्दी धेरै भयो नफेरेको
यो दशैंमा पुरानो चोली हेर्न आउछु आमा

‘सप्पै भन्छु’ भन्दै पहिलेका कुरा खोतलिन आज
के के गर्थ्यौ जिँउदो हुँदा पुरा खोतलिन आज

जाड रक्सी कस्ले जन्मायो होला
स्नेहले पुकारेर कस्ले अन्मायो होला
उत्सुकता जागेको छ उर्लिएको भेल भै
सबैभन्दा पहिले कस्ले अप्नायो होला ।।१।।