विविध-विधा

भो तिम्रो मायालाई, धान्न सक्दिन म
के छ तिम्रो मनमा, जान्न सक्दिन म

मौसम जस्तै जिन्दगी, भर छैन केही
गर्छु भन्छौ प्रेम तर, मान्न सक्दिन म

ओठको लाली हराउँदो र’छ धोका खाएपछि,
पागल जस्तै कराउँदो र’छ धोका खाएपछि

तिमी साथै हुदा हजार चोट पनि दुख्दैनथे,
खाटा पनि चराउँदो र’छ धोका खाएपछि

१
आफू जली प्रकाश दिने शिक्षकको कर्म हजुर
पीडा व्यथा कति होलान् कतिकति मर्म हजुर
उर्जाशील समयमा अहोरात्र खटिइरहने
समाजमा शिक्षकले निभाइरहेछन् धर्म हजुर।

१) मेरो ब्यथा

यादहरू भूल्न सक्दो पिउँदैछु, खुशी छु भनुँ कसरी
उध्रिएको मन एक्लै सिउँदैछु, खुशी छु भनुँ कसरी
पहिले जस्तो सुख-शान्ति आजभोलि विल्कुल छैन साथी;
घरी-घरी दुख्दै-थाक्दै जिउँदैछु, खुशी छु भनुँ कसरी

१)
जाँदैछौ जाऊ कहिल्यै बाटो नभुल्नु
आफू जन्मेको हुर्केेको माटो नभुल्नु
श्राप लाग्ला है फेरि आमा-वुवाको
बल्झिरहने घाउको खाटो नभुल्नु ।

हिरामोती सिङ्गारिएको हात अब चाहिँदैन
पीडादायी अन्धकार रात अब चाहिँदैन

बाँच्न पक्कै सक्नेछु एक्लै यो संसारमा
जिउन मलाई तिम्रो कुनै सात अब चाहिँदैन

सुखमा मात्रै रमाउन सक्नेहरू
दुखमा पनि रमाउन सक्नु पर्छ
हाँसोको गहिराईमा मस्ती गर्नेहरू
आँसुको भेलमा पनि डुब्न सक्न पर्छ
एकतर्फी स्वार्थ गर्नेहरू
अरुको मन भावनालाई पनि
बुझ्नु पर्छ।

कहिलेकाही त यहाँ, बाँच्नु पर्ने अरुकै लागि
देखाउन भए पनि, हाँस्नु पर्ने अरुकै लागि

मनमा के छ के, जीवनमा के के भइदिन्छ
नचाहँदा नचाहँदै खुशी, मास्नु पर्ने अरुकै लागि

हराए खुसीका सारा लहर यहाँ,
सुनिएन कैल्यै राम्रो खबर यहाँ

मेसिनका हुदैनन् नातागोता सडकमा,
रक्ताम्य पार्यो उसलाई भर्खर यहाँ

हाम्रो पुरानो चिनजान थियो र सम्झिरहे
एउटा बेग्लै पहिचान थियो र सम्झिरहे

घाँस दाउरा मेला पात सधैंसँगै गर्थ्यौ
मित्रताको नाता महान थियो र सम्झिरहे

ठाडै उकालो चढ्दैछ व्यक्ति पथिक हुनुपर्छ ।
पाठक् आकर्षित् गर्न रचना सटिक हुनुपर्छ ।।

अलिकती आफ्नै मान्छे भनेर ठूलो स्वर गरें ।
रिसाईछन् पत्नि उन्को रीस क्षणिक हुनुपर्छ ।।

जहिले हेर्छु त्यहिले नै देख्छु अभावमा छ जिन्दगी,
मर्न खोज्दा पनि बाच्नै पर्ने दवावमा छ जिन्दगी !
बग्न खोज्छन भेलहरु माया सरी मुटू बाट ,
त्यस्तै एउटा उत्तेजित बहावमा छ जिन्दगी !!
बिरेन्द्र धामी
चौखाम 6 बैतडी

मुक्तक–१ (नैनतीर)

नैनतीर तीखो रैछन् मुटुमानै सोझै लाग्यो
घायल मात्र नपारेर सारा तन यस्ले दाग्यो
भाग्यमानी हुन्छु भनी अभागीले तिमी रोज्यो
रहलपहल भाग्य पनि तिमीसँग उतै भाग्यो

कठिन यात्रा गर्दागर्दै थाकिसके देउराली
यो तनाब जीवनदेखि पाकिसके देउराली

कसैको निम्ति कुभलो न चिताउदा पनि
आफ्न्तले पनि मुड्की ताकिसके देउराली

रोप्यो कसले पिरतीको फूल अनौठो
नसिद्धिने बगेर कहिल्यै मूल अनौठो

जोडेर मनका टाकुरा मिलन गराउने
बनायो कसले पिरतीको पुल अनौठो

जलाइदियौ सपना, बगाउन पानी दिएर गयौ
भिजाउन आशुले एक्लै, सिरानी दिएर गयौ

यो कस्तो मजाक, गर्यौ म माथि तिम्ले
अधुरो अपुरो सधैं, जिन्दगानी दिएर गयौ