ks
नेपाली साहित्यिक गतिविधिको सङ्क्षिप्त विवेचना
साहित्य समाजको दपर्ण हो । जुन देशको साहित्यले अग्रस्थान लिन्छ त्यस देशको विकासको गति पनि तीव्र हुन्छ तर नेपालको परिस्थितिमा साहित्यलाई एउटा अनुत्पादक क्षेत्रको रूपमा हेरिन्छ र साहित्यकारलाई उत्पादन योग्य काम नपाए र साहित्यमा लागेको ठानिन्छ । सरकारको नजरमा पनि साहित्य र साहित्यकारहरू पर्न सकेका छैनन् ।
जति उपेक्षितरूपमा हेरिए पनि साहित्यकारहरूले साहित्य सिर्जना गर्न भने छाडेका छैनन् । साहित्यकारहरूको लेखनकार्य तीव्रगतिमा अघि बढेको पाइन्छ । आज पुस्तकहरूको प्रकाशन पनि बढिरहेको देखिन्छ ।
झरी र उनी
झरीमा रुझ्दै, भिज्दै हिड्न मन पराउने मेरो निम्ति आजको सिमसिमे पानी केही थिएन । यद्धपि साथमा रहेका ल्यापटप् र डकुमेन्टहरूको सेफ्टीको लागि गुडिरहेको बाइकलाई सडक किनारमा रोकीराखी नजिकैको भट्टी (खाजा घर) भित्र पसें । नजिकै बिरअस्पताल भएर होला मान्छेको भीड निक्कै बाक्लो देखिन्थ्यो भट्टीमा । उसो त कति त मै जस्तो झरी छल्नको निम्ति पनि भट्टीमा ओत लाग्न छिरेका होलान् । जाँड पिएर ढलेको बुढो मान्छे झैं भट्टी कुनामा ढलिरहेको मुढा तानी बसें । यतिनै खेर एक परम सुन्दरीको आगमन भो र कति न पहिले देखि नै परिचित झैं गरी –“दादा हजुर आज टाढै जानु भएको हो?” भनी प्रश्न गरिन् ।

बिर्सुभन्दा याद आउछ बिताएका रातहरू
सान्नानी,
हिँड्दै जाँदा भेटिदै जाँदा
परदेशीको प्रतिक्षामा, दिन रात ढल्दै गए
पशुपतिनाथको आस्था बढाइराख
छुटाएरै खुसी हाँसो, रुवायो आज तकदिरले
साथीभाइले सोध्छन् मलाई के–के लेख्नु भयो ?
एकहुल आशातित मानव झुण्डहरू
चर्को घाममा दिनहू, हिड्न मुस्किल छ
हान र थाप
कलेज गएको पहिलो दिन रजनी एक नवयुवकलाई सिंढी चढ्दै गरेको देखेर मोहित भै । पछि कुरा गर्दा थाह भो ऊ त व्याच्लर्सको दोश्रो वर्षको विद्यार्थी रहेछ । सुन्दर अनुहार भएको पहाडबाट झरेको त्यो पुरुष उसको मनमा डेरा जमाएर बस्यो ।
बाल बच्चा देश छोडी खोज्न आएँ चारो परदेशमा
सृष्टि भयौँ किन हामी यहाँ
आँखाहरूमा अचेल कुनै समवेदना बिझाउँदैन