ks
‘म गोपाल अर्थात गोपालहरू’भित्र पस्दा
परिचय
यो कवितासङ्ग्रका रचयिता हुन् वियोगी बुढाथोकी । यस कवितासङ्ग्रहमा एकसय आठवटा कविताहरू समावेश गरिएका छन् । हाम्रो धर्म संस्कृति आदिमा एकसय आठको व्यापक मान्यता दिएको पाइन्छ । स्वयं कृतिकारले पनि एकसय आठ अङ्कको विशेष र व्यापक महत्व हुने कुरा स्वीकारेका छन् । वियागी बुढाथोकी, पिता स्व कृष्णबहादुर बुढाथोकी र माता विष्णु बुढाथोकीको सुपुत्र हुनुहुन्छ । उहाँको जन्म २०११ जेठ ६ गते खड्काभद्रकाली, गा.वि.स, हात्तीगौडा, काठमाण्डौमा भएको थियो ।
दाइको व्यथा
प्रिय भाइ,
शुभाशीर्वाद !
आकाश गर्जन्छ, पानी बर्संदैन । हिमाल फुलेको महसुस हुन्छ, खेतमा फुङ्ग धूलो उडेको भेटिन्छ । लामो समयसम्म जनताको तिरो खाएर जिम्माको कामको टुङ्गो नलगाई घर फिरेका आधा दर्जन मान्छे गाउँ चहार्न हिँडेको देखिन्छ । तीमध्ये आधा जतिले भोलिबाटै काँधमा हलोजुवा बोकी खेततिर लाग्नुपर्छ । दिनमा असिनपसिन भएर काममा जोतिनु र साँझ पख घर फर्कनु अनि खाना खाएर आकाशका तारा गन्नु नै उनीहरूको दिनचर्या हुन्छ । नजिकै नहर दौडिरहेछ । त्यो नहर हेर्नका लागि मात्र त्यो बाटो भएर बग्छ । खेतमा पानी सिञ्चित हुँदैन ।
जनमत प्रकाशनको कवितासङ्ग्रह प्रथम खण्डको विवेचना
जनमत प्रकाशनको कविता प्रथम खण्ड र दुतीय खण्ड, जनमतका प्रधान सम्पादक श्री मोहन दुवालबाट सादररूपमा, प्राप्त गरें । जनमत प्रकाशनको कविता प्रथम खण्डका सम्पादक मण्डलहरूमा छविरमण सिलवाल, गीता त्रीपाठी, नीलम कार्की ‘निहारिका’ सिर्जना दुवाल हुनुहुन्छ । सम्पादक मण्डलको अथक प्रयासले देशभरका साहित्यकारहरूका दुई दुईवटा कविताहरू र जीवनी समेतको एकीकृत रूपले जनमत कविताको पहिलो खण्ड –१ र खण्ड–२को जन्म भयो । जनमत कविताको पहिलो खण्डमा बि.सं १९८३ देखि २०१५ सालसम्मका १०७ जना साहित्यकारका २१४वटा कविताहरू समावेश भएका छन् भने खण्ड –२मा १०३ जना साहित्यकारका २०५ वटा कविताहरू समावेश गरिएका छन् । यस विवेचनामा खण्ड –१लाई समावेश गरिएको छ ।
खुसीका विम्वहरू
म घरको कौसीमा उभिएको छु र, आँखा आकासमा टाँगिदिएको छु । आकास प्रायः निलो छ कतै कतै टाटाटुटी बादल मैले जे कल्पना गर्यो त्यही आकार भएर आकासै आकास दौडन्छ । सुन्दर फूलहरूको वगैँचा, सेतो हिउँको पहाड, खेतका कान्ला, पाखो बारी, साहुको अनुहार, बादलले आकासको पिठ्युमा बोकेर दौडिरहेको छ । रमाउन किन धेरै बाहाना चाहियो र ? म यिनै बादलका हजार अनुहारमा हराई रहेको छु । आज औधी रमाईलो लागेको छ । यसपाला पनि नबिराई ऋतुमा वसन्त आईपुग्यो, रुखका आँगामा पालुवा पलायो । आरुका बोटहरू उन्माद बैँसमा फुले । पोहोर पनि फुलेका थिए । हुन त यी बोटहरू मैले थाहा पाउँदादेखि नै फुलिरहेका छन् । यी रुखहरू हतपत बुढा हुँदैनन् वा बुढा भएर पनि फुलिरहनु यिनीहरूको भाग्य हो । बिहान हरिलाल ठाकुरको सैलुङमा, सेताम्मे कपालमा, कालो पोलिस लगाईरहेको, त्यो छिमेकी सरकारी हाकिम यी आरुको बोटका बैँससँग कति ईर्ष्या गर्दो हो म मनमनै कल्पना गर्न सक्छु ।

यहाँ मन्दिरको प्रसाद खाने र आराधना गर्ने भन्दा
ख्वामित् यस् गिरिधारिले अति पिर्यो व्यर्थै गर्यो झेल् पनी,
लालीगुराँशका बोटहरू
आशाहरू झरेपछि सपना त्यो व्यर्थ भयो
संघर्षमय उत्तम, जीवन ठानेकी छु ।
हो,
जे जे भनोस् भन्न देऊ म सहन्छु
समस्यासित डराउन्न
आगो अचेल आफ्नै पीरले रुन्छ
तिमी साँझ जब हेर्छौ जुन पाउछौ
दिनपछि सधैं यहाँ साँझ पर्ने किन हो बा ?